Vendimi i Bankës Qendrore të Holandës për të zhvendosur një pjesë të rezervave të arit nga Amerika e Veriut lidhet me synimin për të qenë më e përgatitur për situata të rënda krize.
Të lidhura
None found
Institucioni holandez bëri të ditur se rreth 86 tonë nga 313 tonët e arit që mbaheshin në SHBA dhe Kanada u transferuan në Londër. Arsyeja e dhënë ishte rritja e tensioneve gjeopolitike dhe nevoja që ari të ishte “lehtësisht i disponueshëm për përdorim në një situatë krize”.
Lëvizja ngriti pyetje mbi motivet e saj dhe nëse Holanda po parashikonte ndonjë tronditje të madhe ekonomike. Megjithatë, duket se nuk bëhet fjalë për pritshmëri të një krize të menjëhershme, por për një reagim ndaj pasigurisë globale, luftërave tregtare dhe konflikteve ushtarake.
Sipas BBC-së, këto zhvillime po i nxisin shtetet të marrin masa parandaluese dhe t’i mbajnë rezervat e arit në vende më pranë territorit të tyre.
Franca njoftoi më herët gjatë këtij viti se kishte kthyer rezervat e saj të arit nga SHBA-të në brigjet franceze. Gjermania, përmes Bundesbank-ut, transferoi më shumë se 216 tonë ar nga depozitat jashtë vendit gjatë një procesi që përfundoi në vitin 2016. Prej kësaj sasie, 111 tonë u sollën nga Nju Jorku dhe 105 tonë nga Parisi.
Kjo nuk është një praktikë e re në periudha pasigurie ndërkombëtare. Analistët e Goldman Sachs, Lina Thomas dhe Daan Struyven, thanë se gjatë Luftës së Ftohtë disa banka qendrore evropiane kishin zhvendosur një pjesë të rezervave të tyre të arit në Nju Jork.
Joseph Cavatoni, strateg i lartë i tregut në Këshillin Botëror të Arit, deklaroi për BBC-në se luftërat dhe tensionet tregtare po ndikonin në disa prej këtyre vendimeve, por nuk përbënin faktorin kryesor. Sipas tij, në këtë proces kanë ndikuar gjithashtu inflacioni, normat e interesit dhe mundësia për ta tregtuar shpejt arin aty ku ruhet.
“Nuk kam ndjesinë se ka një shkatërrim të afërt”, tha Cavatoni. Ai shtoi se menaxherët po informohen më mirë për administrimin e aseteve rezervë, po i zgjerojnë ato dhe po shqyrtojnë mënyra më efikase për t’i përdorur.
Banka Nederlandsche bëri të ditur se ari i nxjerrë nga SHBA-ja dhe Kanadaja ndërmjet marsit dhe gushtit të këtij viti tashmë ruhej në kasafortat e Bankës së Anglisë.
“Ne presim që nuk do të na duhet kurrë t’i përdorim ato, por duhet të forcojmë qëndrueshmërinë dhe përgatitjen tonë”, u shpreh Olaf Sleijpen, guvernator i bankës qendrore holandeze.
Londra u përzgjodh për shkak të rolit të saj si një prej qendrave më të mëdha tregtare në botë. Banka e Anglisë është ndër institucionet kryesore që kujdesen për rezervat globale të arit. Në ndërtesën 300-vjeçare në qendër të Londrës ruhen rreth 400,000 lingota, me një vlerë që i kalon 200 miliardë paund.
Anketat e Këshillit Botëror të Arit tregojnë se Banka e Anglisë mbetet vendi më i preferuar për ruajtjen e arit. Megjithatë, bankat qendrore po i shpërndajnë gjithnjë e më shumë rezervat në lokacione të ndryshme.
Thomas dhe Struyven vlerësuan se çështja e vendit ku duhet të mbahet ari kombëtar po zë një hapësirë gjithnjë e më të madhe në vendimmarrjen e menaxherëve të rezervave.
Zhvendosja e arit nuk kërkon gjithmonë transport fizik. Holanda shiti rreth 59 tonë në Nju Jork dhe më pas bleu një sasi më të madhe aksionesh në Londër, duke shmangur nevojën për transport përtej Atlantikut.
Nga ana tjetër, më shumë se 27 tonë ar u transferuan fizikisht nga SHBA-ja dhe Kanadaja në qytetin holandez Zeist. Një sasi e përafërt u dërgua më pas nga Zeist në Londër.
Kompanitë që merren me këto operacione nuk bëjnë publike hollësi mbi mënyrën e realizimit të tyre. Megjithatë, procesi kërkon masa të gjera sigurie dhe planifikim të detajuar për të shmangur rrezikun e një grabitjeje në kushte reale.
Cavatoni shpjegoi se mënyra standarde për të riorganizuar vendndodhjen e arit është shitja e tij në një treg dhe blerja e së njëjtës pasuri në një tjetër. Në këtë mënyrë, sipas tij, ari mund të shitet në Londër dhe të blihet në Nju Jork në të njëjtën ditë e në të njëjtën kohë, duke e kryer transferimin pa pasur nevojë për një operacion të ri logjistik.
Vetëm disa kompani të specializuara kryejnë transportin e arit përtej kufijve. Një prej tyre është Brink’s Global Services, e cila i tha BBC-së se kohët e fundit kishte konstatuar “kërkesë në rritje” nga bankat qendrore.
Nader Antar, nënkryetar ekzekutiv i Brink’s, tha se pasiguria në rritje gjeopolitike dhe ekonomike, së bashku me rëndësinë që ari po fiton si aset strategjik rezervë, duket se po e forcojnë këtë prirje.
Interesi për vendin e ruajtjes së arit është shtuar edhe sepse bankat qendrore kanë rritur blerjet e këtij metali. Sipas Thomas dhe Struyven, mbajtja e tij brenda vendit ka kosto të konsiderueshme.
“Magazinimi vendas kërkon investime në sigurinë fizike, infrastrukturën e auditimit dhe sigurimin; kosto që mund të jenë joproporcionale për bankat qendrore më të vogla”, thanë analistët e Goldman Sachs.
Të dhënat e Këshillit Botëror të Arit tregojnë se gjatë katër viteve të fundit bankat qendrore kanë blerë mesatarisht 1,000 tonë ar në vit. Kjo shifër është dyfish më e lartë se mesatarja prej 500 tonësh në vit e regjistruar gjatë dekadës paraardhëse.
Kjo prirje e ka origjinën te kriza financiare globale dhe pritet të forcohet edhe më tej gjatë vitit të ardhshëm.
Ari ka shënuar rritje të fortë vitet e fundit, duke vendosur një seri rekordesh dhe duke kaluar nivelin 5,000 dollarë për ons në janar.
Një prej arsyeve kryesore është perceptimi i arit si aset “strehë e sigurt”, ku investitorët drejtohen gjatë periudhave të tronditjeve financiare dhe gjeopolitike të shkaktuara nga konfliktet tregtare dhe ushtarake.
Vlera e tij ndikohet edhe nga inflacioni dhe normat e interesit. Për shkak të rrallësisë së arit dhe rëndësisë që i është atribuar për mijëra vite, ai konsiderohet pjesërisht rezistent ndaj rritjes së çmimeve dhe, për këtë arsye, një investim i përshtatshëm.
Sipas bankës së investimeve Charles Schwab, gjatë 50 viteve të fundit çmimi i arit është rritur shumë më shpejt se Indeksi i Çmimeve të Konsumatorit (IÇK), treguesi më i ndjekur për matjen e inflacionit.
Edhe pse çmimi i arit është tërhequr nga rekordi i shënuar në fillim të këtij viti, ai vazhdon të qëndrojë në një nivel historikisht të lartë.
Studiuesit e Goldman Sachs parashikojnë që ari të arrijë në 4,900 dollarë (3,624 paund) për ons troy deri në fund të vitit 2026, ose 300 dollarë më shumë se niveli i gushtit.
Thomas dhe Struyven e rendisin kërkesën e bankave qendrore ndër faktorët kryesorë që po mbështesin rritjen e çmimeve të arit.
