Telefonat inteligjentë, laptopët dhe automjetet elektrike tashmë e kanë karikimin e shpejtë si një veçori standarde, duke e reduktuar ndjeshëm kohën e mbushjes së baterisë. Shkencëtarët pohojnë se kjo mënyrë mund t’ia shkurtojë jetëgjatësinë baterisë, por falë teknologjive bashkëkohore të mbrojtjes, ndikimi është më i vogël nga sa besohet zakonisht.
Të lidhura
None found
Funksionimi i baterive me jon litiumi mbështetet te zhvendosja e joneve të litiumit ndërmjet dy elektrodave. Kur përdoret karikimi normal, lëvizja zhvillohet ngadalë, çka krijon pak nxehtësi dhe e ngarkon më pak baterinë. Ndërsa gjatë karikimit të shpejtë aplikohet rrymë më e lartë, e cila përshpejton jonet dhe mundëson mbushjen e baterisë brenda një ore ose edhe në më pak kohë.
Jo të gjitha bateritë, megjithatë, janë ndërtuar për të përballuar një shpejtësi të tillë. Bateritë që e mbështesin këtë teknologji përmbajnë materiale dhe mekanizma të veçantë, të cilët lehtësojnë qarkullimin e joneve. Njëkohësisht, struktura e tyre e brendshme projektohet në mënyrë që të kufizojë rezistencën dhe prodhimin e nxehtësisë.
Ndikimi kryesor lidhet me përshpejtimin e procesit natyror të plakjes së baterisë. Ndër dukuritë më të dëmshme është ajo që njihet si veshje me litium. Nëse karikimi kryhet tepër shpejt, disa jone nuk vendosen në mënyrën e duhur, por mblidhen mbi sipërfaqen e elektrodës. Ky grumbullim e zvogëlon gradualisht kapacitetin e baterisë. Në raste të rralla mund të krijohen edhe formacione të holla metalike, të cilat dëmtojnë pjesët e brendshme dhe shtojnë mundësinë e defekteve.
Një tjetër pasojë e karikimit të shpejtë është çlirimi më i madh i nxehtësisë. Temperaturat e larta i intensifikojnë reaksionet kimike përgjegjëse për degradimin e materialeve të baterisë. Edhe pse ndodh shumë rrallë, mbinxehja në kushte ekstreme mund të çojë në fryrje, zjarr ose shpërthim.
Për të kufizuar këto rreziqe, pajisjet e sotme përfshijnë sisteme inteligjente që kontrollojnë pa ndërprerje rrymën, tensionin dhe temperaturën. Kur konstatohet se bateria është nxehur tepër, ritmi i karikimit reduktohet automatikisht për të parandaluar dëmtimin e saj.
Sipas ekspertëve, pajisjet nuk duhen karikuar në mjedise me temperatura shumë të larta, për shembull brenda një automjeti të parkuar ose drejtpërdrejt nën rrezet e diellit. Edhe i ftohti i skajshëm mund të ketë pasoja negative në performancën e baterisë.
Për t’i zgjatur jetëgjatësinë, këshillohet që ngarkesa e baterisë të mbahet përgjithësisht në intervalin 20%–80%, në vend që ajo të çohet vazhdimisht në 100%. Po ashtu, laptopët nuk rekomandohet të lihen gjatë gjithë kohës të lidhur me karikuesin.
Pra, karikimi i shpejtë mund ta shtojë në një masë të caktuar konsumimin e baterisë, por pajisjet moderne e mbajnë këtë efekt të kufizuar. Ruajtja e temperaturave të përshtatshme dhe moskarikimi pa nevojë deri në 100% mbeten mënyrat më efikase për ta mbajtur baterinë në gjendje të mirë për një periudhë sa më të gjatë. /Live Science– Syri.net
