Fizikani fitues i Nobelit shfrytëzon IA-në për zgjidhjen e një problemi matematikor dhjetëvjeçar

Inteligjenca artificiale gjenerative ka ndihmuar dy fizikanë, përfshirë laureatin e Çmimit Nobel Giorgio Parisi, të gjejnë zgjidhjen e një problemi matematikor që kishte mbetur i hapur për më shumë se një dekadë.

Të lidhura

None found

Puna shkencore, e publikuar më 1 korrik, trajton fenomenin e njohur si “bllokim”. Ky koncept lidhet me shndërrimin e menjëhershëm të një gjendjeje të lëngshme në një formë të ngurtë, por të parregullt. Fenomeni mund të përfytyrohet përmes një tavoline bilardoje: shtimi i vazhdueshëm i topave e mbush gradualisht hapësirën, derisa secili prej tyre mbetet i palëvizshëm për shkak të mungesës së vendit. Pikërisht kjo përfaqëson gjendjen e bllokuar.

Parisi dhe Francesco Zamponi e kishin analizuar këtë dukuri në një studim të vitit 2014. Përmes llogaritjeve numerike, ata kishin konstatuar se dy parametrat a dhe b respektonin në çdo rast barazimin a + b = 1, por nuk kishin mundur të siguronin një provë matematikore për këtë lidhje.

Në të njëjtin rezultat kishte mbërritur edhe fizikani Matthieu Wyart, ndonëse duke ndjekur një metodë krejtësisht të ndryshme. Përputhja mes përfundimeve tregonte se pas saj duhej të ekzistonte një shpjegim fizik më i thellë, megjithatë misteri mbeti pa përgjigje për vite.

Pas një dekade pa ndonjë përparim, Parisi vendosi t’i drejtohej modelit të inteligjencës artificiale Claude. Fillimisht, sistemi arriti të riprodhonte rezultatet e mëparshme dhe më pas iu kërkua të argumentonte arsyen pse a + b = 1. Zamponi tha se IA-ja e identifikoi që në fillim idenë themelore të saktë, pavarësisht disa pasaktësive të vogla.

Studiuesve iu deshën rreth 40 udhëzime për të ndërtuar një zgjidhje të plotë, të përshtatshme për publikim. Nga puna e tyre rezultoi se përgjigjja ndodhej brenda vetë ekuacioneve dhe nuk kërkonte përdorimin e supozimeve të tjera.

Rasti dëshmon se inteligjenca artificiale mund të sjellë këndvështrime të reja dhe të kontribuojë në zgjidhjen e çështjeve të ndërlikuara. Megjithatë, studiuesit nënvizojnë se ndërhyrja njerëzore vazhdon të jetë vendimtare, veçanërisht në formulimin e ideve kryesore dhe në interpretimin e përfundimeve.

Zamponi po e zbaton tashmë të njëjtën metodë edhe për probleme të tjera. Ai e konsideron bashkëpunimin me IA-në një mënyrë për të përshpejtuar procesin e punës dhe për të nxjerrë ide të reja.


Shtuar 31.07.2026 08:02

holiganbetJojobetHoliganbet girişGrandpashabetGrandpashabetHoliganbetHoliganbetartemisbetbetsmovebetsmovexslotxslotBetineBetinejojobetcratosroyalbetbetparkwgrandpashabetmatbetsultanbeyli escortiptv satın algrandpashabetGrandpashabetAnkara escortcasibomjojobetbetciocasibom girişAnkara escort