Falë suksesit ndaj Kolumbisë, Kombëtarja e Zvicrës ka prekur një moment historik, pasi për herë të parë në epokën moderne ka siguruar kualifikimin në çerekfinale të Kupës së Botës.
Të lidhura
None found
Herën e fundit kur zviceranët kishin mbërritur në këtë fazë ishte viti 1954, kur vendi i tyre ishte organizator i turneut.
Sot, me Granit Xhakën në rolin e liderit, Zvicra po synon të shkruajë histori, por realiteti i futbollit në vitin 1954 ishte krejt tjetër nga ai që njihet sot.
Biletat bliheshin ende në sportel
Ndonëse Lojërat Olimpike të vitit 2028 janë shitur pothuajse tërësisht, edhe pse në fillim kishte dyshime për interesin e tifozëve, në Botërorin e vitit 1954 shumë ndeshje ende kishin vende bosh.
Finalja Hungari-Gjermani në stadiumin Wankdorf të Bernës ishte plot, por përballjet e tjera nuk tërhiqnin të njëjtin interes.
Edhe për të gjitha ndeshjet e Zvicrës në fazën e grupeve, biletat mund të merreshin ende në arkë. Madje, as çerekfinalja e famshme kundër Austrisë në stadiumin Pontaise në Lozanë nuk ishte shitur e gjitha, një situatë që në ditët e sotme do të ishte vështirë të imagjinohej.
Megjithatë, pasioni i tifozëve zviceranë nuk mungonte. Pas triumfit 4-1 ndaj Italisë, mbështetësit e ekzaltuar zbritën në fushë për të festuar bashkë me futbollistët. Për shkak të pikëve të barabarta në grup, ishte dashur të zhvillohej një ndeshje vendimtare.
Futbolli dhe televizioni sapo po hynin në një epokë të re
Në vitin 1954, Kupa e Botës nuk ndiqej globalisht si sot. Gjithsesi, ai turne shënoi një moment të rëndësishëm, sepse ndeshjet u transmetuan për herë të parë në histori në televizion.
Meqenëse televizorët ishin ende luks dhe gjendeshin rrallë nëpër shtëpi, shumë tifozë i ndiqnin takimet në restorante, në një formë të hershme të asaj që sot quhet shikim publik, shkruan SRF.ch.
Kufizimet teknologjike ishin të dukshme edhe në transmetim. Finalja e Kupës së Botës mes Hungarisë dhe Gjermanisë u pasqyrua vetëm me tri kamera.
Argëtimi televiziv ishte ende në fillesat e veta, gjë që reflektohej edhe te audienca. Sipas burimeve të ndryshme, ndeshjet e Botërorit 1954 u ndoqën në televizorë bardh e zi nga rreth 40 deri në 90 milionë njerëz.
Në kontrast me atë periudhë, FIFA vlerëson se Kupën e Botës 2026 do ta ndjekin rreth pesë deri në gjashtë miliardë shikues në gjithë globin.
Në atë kohë, radioja kishte peshë shumë më të madhe. Komenti legjendar i Herbert Zimmermann në finalen Gjermani-Hungari u shoqërua me pamje televizive vetëm në një moment të mëvonshëm.
“Messi” i asaj kohe luante për Hungarinë
Mjafton një vështrim te 16 kombëtaret pjesëmarrëse në Kupën e Botës 1954, në një turne që aso kohe ishte ende relativisht i vogël, për të kuptuar se renditja e forcave në futbollin botëror ishte krejt ndryshe.
Në majë të futbollit botëror qëndronte Hungaria, e drejtuar nga superylli Ferenc Puskás. Skuadra hungareze shihej si favoritja absolute, por në finale u mund në mënyrë dramatike nga Gjermania.
Hungaria nuk bën pjesë në Kupën e Botës 2026 dhe, në fakt, nuk është paraqitur në një Botëror që nga viti 1986.
Ferenc Puskás, kapiten i Hungarisë, ishte figura më e madhe e asaj epoke. Në fazën paraprake, Hungaria e kishte mundur Gjermaninë 8-3, por në finalen e madhe përfundoi me një humbje krejt të papritur.
Austria, që në vitin 1954 e mbylli turneun në vendin e tretë, këtë vit e cilësoi si sukses të madh vetëm avancimin në raundin e 32-shes.
Sa i përket Gjermanisë, kampiones së botës të vitit 1954, një tjetër “Mrekulli e Bernës” duket ende shumë larg.
Nga skuadrat që arritën çerekfinalet e Botërorit 1954, vetëm dy vazhdojnë të jenë ende pjesë e turneut aktual: Anglia dhe Zvicra.
Argjentina, kundërshtari i tanishëm i Zvicrës në çerekfinale, nuk kishte marrë pjesë fare në Kupën e Botës të vitit 1954.
Kupa e Botës 1954 dhe “Mrekullia e Bernës”
Botërori i vitit 1954 zë një vend të veçantë në histori, sidomos në Gjermani, për shkak të fitores sensacionale ndaj Hungarisë në finalen e luajtur në stadiumin Wankdorf të Bernës (3-2).
Pas atij suksesi historik, kapiteni Fritz Walter dhe trajneri Sepp Herberger u mbajtën mbi supe nga tifozët e entuziazmuar.
Në Gjermani, titulli botëror i vitit 1954 konsiderohet edhe si nisja e një periudhe të re pas Luftës së Dytë Botërore. “Mrekullia e Bernës” u pasua nga ringritja ekonomike gjermane dhe nga rikthimi gradual i vendit në arenën ndërkombëtare.
Në finalen e madhe, Puskás dhe Fritz Walter udhëhoqën përfaqësueset e tyre në një nga sfidat më të rëndësishme që ka njohur historia e futbollit.
Edhe pajisjet e kohës ishin shumë më modeste. Në stadiumin Wankdorf, zyrtarët komunikonin me radio, ndërsa fotografët e mediave përdornin mjete shumë më të thjeshta sesa ato që ekzistojnë sot.
Mes pamjeve të turneut të vitit 1954 shfaqen tifozë austriakë gjatë mbështetjes së kombëtares së tyre në ndeshjen me Çekosllovakinë, futbollistët gjermanë gjatë qëndrimit në hotelin Belvedere në Spiez, si edhe shumë skena të tjera nga ai edicion.
Rregulla krejt ndryshe nga ato të sotmet
Jo vetëm atmosfera, por edhe vetë rregullat e lojës ishin shumë të ndryshme në vitin 1954.
Sot, Murat Yakin ka mundësi të ndërhyjë në lojë dhe në skemë duke përdorur deri në pesë zëvendësime, ndërsa 72 vjet më parë nuk lejohej asnjë ndërrim lojtari.
Këtë realitet e përjetoi më së qarti portieri austriak Kurt Schmied në çerekfinalen me Zvicrën. Në temperaturat mbi 40 gradë Celsius në stadiumin Pontaise të Lozanës, ai u godit nga të nxehtit dhe në disa çaste humbi orientimin.
Zvicra shkoi në avantazh 3-0, por në fund u mposht në mënyrë spektakolare me shifrat 5-7.
Në minutat e fundit të asaj ndeshjeje, edhe mbrojtësi zviceran Roger Bocquet u shemb në fushë. Ajo përballje mbeti në histori si “Beteja e Lozanës” dhe vazhdon të jetë ndeshja me numrin më të madh të golave në historinë e Kupës së Botës.
