Diskutimi mbi të drejtat e pensionit të emigrantëve që kanë punuar për dekada në Greqi është rikthyer në vëmendje pas reagimit publik të gazetarit të majtë Christos Avramidis. Në postimet e tij në rrjetet sociale, ai ka treguar për pyetjet që i ka drejtuar vazhdimisht zëdhënësit të qeverisë, Pavlos Marinakis, lidhur me këtë çështje.
Çështja lidhet me kriterin e vendosur nga i ashtuquajturi ligji Katrugkalos: për të marrë pensionin e plotë kombëtar kërkohen 40 vite qëndrimi të ligjshëm dhe të përhershëm në Greqi. Sipas Avramidisit, ky kusht vështirëson marrjen e pensionit për shumë prej atyre që u vendosën në vend gjatë viteve ’90.
Të lidhura
None found
Gazetari thotë se mijëra emigrantë kanë dhënë kontribut për vite të tëra në sektorë të vështirë të ekonomisë greke. Mes tyre, përmenden edhe punëtorë që morën pjesë në ndërtimin e veprave dhe infrastrukturës për Lojërat Olimpike të Athinës të vitit 2004. Shumë prej tyre, sipas tij, punuan në kushte të rënda dhe në kantieret e ndërtimit pati edhe aksidente fatale.
Sipas Avramidisit, një prej pengesave është se shumë emigrantë nuk arritën të siguronin status të ligjshëm qëndrimi menjëherë pasi mbërritën në Greqi. Kështu, edhe ata që kanë punuar në vend për dekada mund të mos arrijnë të plotësojnë periudhën e kërkuar të qëndrimit të ligjshëm për pensionin e plotë kombëtar.
Gazetari e cilëson këtë si një kundërthënie të sistemit: emigrantëve u kërkohet të dëshmojnë qëndrimin e ligjshëm për një periudhë të caktuar, ndonëse, siç argumenton ai, shteti grek nuk u kishte krijuar mundësinë ta fitonin këtë status në vitet kur mbërritën.
Katër pyetjet për Pavlos Marinakis dhe përgjigjja e ministrisë
Avramidis shpjegon se fillimisht e pyeti zëdhënësin e qeverisë nëse kishte plane për ndryshimin e rregullave të pensioneve:
“A ka ndërmend qeveria ta ndryshojë këtë rregullim dhe ta shkëpusë shumën e pensionit kombëtar nga vitet e qëndrimit?”
Sipas gazetarit, Marinakis e vlerësoi kontributin e emigrantëve në shoqërinë dhe ekonominë greke dhe u shpreh se pyetja ishte konkrete. Ai tha se do t’i kërkonte ministrisë përgjegjëse një përgjigje, por ajo nuk u dha menjëherë.
Më 15 tetor, Avramidis e riktheu çështjen. Marinakis e njoftoi se ende nuk kishte marrë përgjigje nga ministria. Në një konferencë tjetër informimi për gazetarët politikë, gazetari e pyeti për herë të tretë, ndërsa zëdhënësi tha se përgjigjja mund të jepej të enjten e ardhshme.
Përgjigjja e Ministrisë së Punës u paraqit në konferencën e katërt. Avramidis pretendon se ajo nuk iu përgjigj pyetjes kryesore: ministria përshkroi dispozitat në fuqi dhe shpjegoi rregullimin e vitit 2022 për disa kategori të veçanta personash me origjinë greke.
Gazetari thotë se e kishte përmendur këtë rregullim që në pyetjen e parë, për të vënë në dukje trajtimin e ndryshëm të kategorive të ndryshme. Ai pyeti sërish pse qeveria, pasi e kishte pranuar problemin për personat me origjinë greke, nuk shqyrton një zgjidhje të ngjashme edhe për emigrantët e tjerë.
Sipas postimit të Avramidisit, Marinakis iu përgjigj se mund t’ia përcillte një pyetje të re Ministrisë së Punës. Gazetari thekson se, edhe pas katër ndërhyrjeve, nuk ka marrë një përgjigje të qartë nëse qeveria synon të ndryshojë kushtin e pensionit. Ai e ka cilësuar ligjin përkatës si racist dhe të padrejtë.
Rregullimi i posaçëm i vitit 2022
Një nga argumentet kryesore të debatit është trajtimi i ndryshëm i disa grupeve të siguruara. Në vitin 2022 u miratua një dispozitë e veçantë për homogjenët nga Shqipëria dhe ish-Bashkimi Sovjetik, e cila parashikon llogaritje më të favorshme të pensionit kombëtar.
Për këtë grup, periudha fillestare e kërkuar e qëndrimit u caktua në 30 vjet, me rritje graduale deri në 40 vjet në vitin 2032. Për të gjithë të siguruarit e tjerë zbatohet ende kriteri i përgjithshëm prej 40 vitesh qëndrimi të ligjshëm dhe të përhershëm në Greqi për marrjen e pensionit të plotë kombëtar, krahas përmbushjes së kushteve të tjera të pensionimit. Për çdo vit që mungon nga periudha 40-vjeçare, pensioni kombëtar ulet me 1/40 të shumës së tij.
Kërkesa për të drejta të barabarta pensioni
Avramidis kërkon që qeveria ta rishikojë këtë dallim. Sipas tij, rregulli prek edhe emigrantë që jetojnë në Greqi prej shumë dekadash, por që në vitet e para pas mbërritjes nuk kishin mundësi reale të siguronin menjëherë status të ligjshëm. Në reagimin e tij përmendet edhe Nisma e Emigrantëve Shqiptarë dhe Solidarëve, e cila ka nisur mbledhjen e firmave për të kërkuar të drejta të barabarta pensioni për të gjithë emigrantët.
Nisma kërkon që pensioni kombëtar të mos ulet për shkak të viteve të qëndrimit dhe që vitet e sigurimit të kryera në vendet e origjinës të merren parasysh në mënyrë më të drejtë. Christos Avramidis u bën thirrje qytetarëve ta mbështesin fushatën dhe vë në dukje se bëhet fjalë për njerëz që kanë punuar për dekada në ndërtim, kantierë, pastrim, bujqësi, kujdes për të moshuarit dhe profesione të tjera të vështira.
Sipas gazetarit, emigrantët shqiptarë kanë dhënë një kontribut të madh në ekonominë dhe shoqërinë greke. Çështja që shtrohet tani, thotë ai, është nëse ky kontribut do të pasqyrohet edhe në mënyrën se si trajtohen kur dalin në pension.
