Gjermania po përballet me temperatura rekord, dhe me rritjen e vapës shtohet edhe numri i personave që përfundojnë në spital. Në këtë situatë shtrohet edhe një pyetje thelbësore: sa të mbrojtur janë vetë pacientët nga nxehtësia brenda spitaleve?
Një nga shembujt e përgatitjes më të mirë është Spitali Universitar Hamburg-Eppendorf (UKE). Në ambientet e tij ka shumë pemë të vjetra, përballë ndodhet një park, ndërsa në fasada të disa godinave rriten hardhi të egra dhe bimë të tjera.
Të lidhura
None found
Sidomos pemët ndihmojnë në uljen e temperaturës përreth, pasi krijojnë hije, avullojnë ujë dhe largojnë nxehtësinë nga ajri. Edhe gjelbërimi në mure ka rol ftohës, sepse pengon që rrezet e diellit të ngrohin drejtpërdrejt sipërfaqet e ndërtesave.
“Janë vendosur edhe stola nën pemë në mënyrë që pacientët e lëvizshëm, vizitorët dhe punonjësit të mund të qëndrojnë në hije”, thotë Frank Dzukowski, kreu i Departamentit të Qëndrueshmërisë së UKE. Sipas tij, spitali i Hamburgut hartoi një plan të plotë për mbrojtjen nga nxehtësia tre vjet më parë.
Për shkak të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor, Evropa po ngrohet me ritme veçanërisht të shpejta, ndërsa në Gjermani po shtohen dita-ditës ditët me temperatura mbi 30 gradë Celsius.
Në vitet 1950, në shumicën e verave kishte vetëm pak ditë të tilla dhe rreth tetë ditë me nxehtësi ekstreme mjaftonin që një vit të konsiderohej rekord i ngrohtë. Deri në vitet 1980, ky rekord kishte shkuar në dhjetë ditë. Në vitin 2000 numri kishte arritur në 19, ndërsa në dekadën e fundit vitet rekord kanë regjistruar më shumë se 20 ditë me temperatura mbi 30 gradë.
Temperaturat e larta përbëjnë një kërcënim serioz për organizmin e njeriut. Më problematike janë valët e të nxehtit, pra periudhat kur temperaturat ngjiten në 30 gradë ose më shumë për disa ditë radhazi dhe gjatë natës nuk zbresin nën 20 gradë.
Kur trupi qëndron për një kohë të gjatë nën temperatura të larta, sistemi i tij natyror i ftohjes mund të mbingarkohet. Kjo mund të sjellë skuqje, dhimbje në pulpa ose ënjtje të këmbëve. Nxehtësia rëndon veçanërisht sistemin kardiovaskular dhe pasojat mund të përfshijnë marramendje, dhimbje koke, lodhje dhe madje edhe vdekje nga goditja e nxehtësisë.
Kombinimi i temperaturave në rritje me lagështinë më të lartë mund të çojë edhe në infeksione më të shpeshta të lëkurës dhe në shërim më të ngadaltë të plagëve, sidomos nëse ndryshimet klimatike ndikojnë edhe në shpërndarjen e baktereve. Po ashtu, nxehtësia mund të forcojë ose të dobësojë efektin e disa ilaçeve.
Më të rrezikuarit nga temperaturat e larta janë personat mbi 65 vjeç, të sëmurët kronikë, gratë shtatzëna, foshnjat dhe fëmijët e vegjël.
Vetëm gjatë dy verave jashtëzakonisht të nxehta të viteve 2018 dhe 2019 në Gjermani, rreth 15,500 njerëz humbën jetën si pasojë e ekspozimit ndaj nxehtësisë. Modelet për Gjermaninë parashikojnë se deri në mesin e shekullit vdekjet shtesë të lidhura me nxehtësinë mund të kalojnë 5,000 në vit.
Tashmë po vihet re qartë se sa më shumë ditë me nxehtësi ekstreme të ketë, aq më i madh bëhet edhe nevoja për trajtim spitalor. Përveç efekteve të drejtpërdrejta të vapës, gjatë ditëve shumë të nxehta regjistrohen edhe më shumë aksidente dhe ndërhyrje nga shërbimet e urgjencës.
Në vitin 2024, Instituti Gjermani Spitalit zhvilloi një anketë me 289 spitale për të parë nëse kishin shtuar masa mbrojtëse ndaj nxehtësisë krahasuar me vitin e kaluar. 60 përqind e tyre u përgjigjën negativisht.
Sipas të anketuarve, pengesa kryesore për një mbrojtje më të mirë nga nxehtësia në spitale është mungesa e fondeve, gjë që u deklarua nga 96 përqind. Shumë institucione dekurajohen edhe nga barra e rëndë administrative që sjellin masat shtesë. “Duke pasur parasysh situatën e vështirë ekonomike, shumë institucione aktualisht kanë përparësi të tjera”, thuhet në raport.
Shoqata Gjermane e Spitaleve (DKG) vlerëson se gjendja nuk ka ndryshuar ndjeshëm as në vitin 2026. Kjo organizatë jofitimprurëse përfaqëson interesat e spitaleve në Gjermani.
Presidenti i Bordit Drejtues të DKG-së, Gerald Gaß, kritikon faktin që shtetet federale prej dekadash nuk kanë përmbushur detyrimin për të mbuluar kostot reale të investimeve të spitaleve. “Në praktikë, kjo shpesh do të thotë që spitalet preferojnë të investojnë burime të kufizuara në kujdesin shëndetësor të drejtpërdrejtë, siç është blerja e pajisjeve mjekësore ose riparimet emergjente, sesa në instalimin e sistemeve të ajrit të kondicionuar.” Për këtë arsye, spitalet detyrohen të gjejnë mënyra për të freskuar ambientet me koston sa më të ulët të mundshme.
Ka një sërë rekomandimesh me kosto të ulët për mbrojtje nga nxehtësia, si përdorimi i rrobave më të lehta të punës, batanijeve më të holla, një regjimi ushqimor të përshtatur për temperatura të larta apo vendosja e një makine me ujë të pijshëm.
Megjithatë, Gaß thekson se “mbrojtja efektive e spitalit, pacientëve dhe punonjësve të tij gjatë periudhave të nxehtësisë ekstreme kërkon investime.”
Për këtë arsye, DKG po i kërkon politikës një program shumëvjeçar investimesh për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike me vlerë 31 miliardë euro. Një pjesë e këtyre fondeve duhet të përdoret për masat mbrojtëse ndaj nxehtësisë.
Pjesa më e madhe e spitaleve në Gjermani janë ndërtuar në një periudhë kur episodet e gjata të nxehtësisë ekstreme ishin të rralla, ndaj në përgjithësi ato nuk janë pajisur me sisteme ajri të kondicionuar.
Edhe në Spitalin Universitar të Hamburgut, sipas Frank Dzukowski, kondicionerë ka vetëm në disa ambiente të veçanta, si njësitë e kujdesit intensiv dhe sallat e operacionit. Në godinën kryesore, ku ndodhen rreth gjysma e të gjithë shtretërve të pacientëve, është instaluar mbrojtje e jashtme nga dielli.
“Kur kjo nuk është e mundur, elementë të brendshëm hijezues ose filma mbrojtës mund të instalohen në dritare për të zvogëluar depërtimin e nxehtësisë dhe rrezatimit diellor.”
Kur është e mundur, pacientët më të rënduar ose më të dobësuar sistemohen në dhoma që ngrohen më ngadalë. Ndërkohë, disa ambiente të stafit mund të freskohen pjesërisht përmes ventilimit gjatë natës.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se gjatë një vale të fortë të të nxehtit, urgjenca me shumë gjasa do të mbingarkohej. Po ashtu duhet marrë parasysh edhe mungesa e personelit, pasi punonjësit mund të sëmuren ose të detyrohen të qëndrojnë në shtëpi për t’u kujdesur për familjarët, nëse shkollat ose azilet e pleqve mbyllen për shkak të temperaturave të larta.
Sipas situatës aktuale, spitalet nuk do të jenë në gjendje të ofrojnë kujdes të mjaftueshëm shëndetësor në rast të një krize serioze të nxehtësisë. Për këtë arsye, politika duhet të krijojë kushtet e nevojshme dhe të synojë rinovimin e spitaleve, në mënyrë që ato të bëhen më të qëndrueshme ndaj ndryshimeve klimatike. /DW
