Prej muajsh, Tirana është përfshirë nga protestat e lëvizjes antiqeveritare “Flamingo”, por ngjarjet e nisura të martën e kësaj jave shënuan një përshkallëzim të ri dhe shumë më të dhunshëm.
Përplasjet nuk u kufizuan vetëm në kryeqytet. Demonstrata u shtrinë edhe në qytetet kryesore të vendit, përfshirë Durrësin, Shkodrën, Lezhën dhe Vlorën në perëndim, Gjirokastrën në jug dhe Korçën në lindje.
Të lidhura
None found
Protestat e fundit u paraqitën fillimisht si një nismë studentore, me kërkesa drejtuar qeverisë për lehtësimin e kostove të larta të tarifave universitare, librave dhe jetesës në përgjithësi.
Më pas, lëvizjes iu bashkuan edhe nxënës të shkollave të mesme, duke shtuar numrin e pjesëmarrësve. Situata u tensionua kur protestues të maskuar nisën të hidhnin gurë ndaj forcave të policisë, të cilat përdorën topa uji, gaz lotsjellës dhe shkopinj gome. Zemërim të madh shkaktoi edhe pamja e një të riu që po merrej me forcë, ndërsa këmba e tij e thyer varej në mënyrë të dhimbshme. Flakët përfshinë një kat të Ministrisë së Arsimit, si edhe godina të tjera shtetërore.
Në qendër të Tiranës janë regjistruar përleshje të ashpra mes protestuesve dhe policisë.
Për rreth 135 net radhazi, gjatë gjithë verës, qytetarë të mbledhur në qendër të kryeqytetit kanë mbajtur fotografi të një flamingoje rozë dhe kanë kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, i cili ndodhet në mandatin e tij të katërt.
Lëvizja nisi kundër një projekti mega-turistik në bregdetin e Adriatikut, i lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump. Sipas protestuesve, flamingoja do të zhdukej nga një ishull pranë Vlorës nëse do të vijonin planet për ndërtimin e një resorti luksoz.
Pakënaqësia publike është shtuar edhe për shkak të akuzave në rritje për korrupsion ndaj ministrave dhe zyrtarëve të tjerë të lartë.
Një zëvendëskryeministër është larguar nga vendi, ndërsa një tjetër është urdhëruar të japë dorëheqjen, në kohën kur hetimet vijojnë.
Për afro pesë muaj, shqiptarët kanë dalë në protesta me imazhe flamingosh, duke kërkuar largimin e Edi Ramës nga drejtimi i qeverisë.
Por a ka hyrë lëvizja “Flamingo” në një fazë më radikale?
Organizatorët dhe protestuesit insistojnë se nuk përfaqësojnë asnjë forcë politike. Një prej thirrjeve të tyre është “Rama në burg, Berisha në burg”. Edi Rama është kryeministër, ndërsa Sali Berisha është lideri kryesor i opozitës në Shqipëri, si dhe ish-kryeministër e ish-president.
Në protestat e mëparshme kanë marrë pjesë njerëz të moshave të ndryshme, nga të rinjtë dhe prindërit me fëmijët e tyre deri te gjyshërit. Disa prej protestuesve e shihnin si detyrë të tyre edhe pastrimin e sheshit pas përfundimit të tubimeve.
Megjithatë, pas muajsh protestash dhe një vere me temperatura jashtëzakonisht të larta, pjesëmarrja nisi të bjerë, ndërsa qeveria nuk dha shenja se do t’i pranonte kërkesat e qytetarëve.
Faza e tanishme duket dukshëm më e dhunshme. Dhjetëra efektivë policie janë plagosur dhe vëmendja e Evropës është përqendruar te zhvillimet në Shqipëri, një vend që konsiderohet ndër kandidatët kryesorë për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Disa protestues të rinj i thanë BBC-së se përshkallëzimi i fundit ishte një etapë e re e krijuar nga lëvizja e mëparshme.
“Pesë muaj protesta paqësore u përballën me poshtërim, tallje dhe përqeshje”, tha një e re e identifikuar si Livia. Sipas saj, qeveria dha një sinjal të qartë se nuk do të lejonte që zëri i tyre të dëgjohej.
Brunela, një tjetër protestuese, shprehu shqetësim për zhvillimet e ardhshme. “Jam shumë e tmerruar sepse media dhe qeveria po reagojnë, veçanërisht tani. Nuk ishte vetëm zëri im, ishte zëri i të rinjve shqiptarë”, u shpreh ajo.
Mes dy valëve të protestave mund të ketë pasur një ndërthurje, edhe pse drejtuesit e lëvizjes “Flamingo” nuk e kanë pranuar publikisht këtë dhe asnjë përfaqësues i protestave studentore nuk është shfaqur.
Në thelb, shqetësimet e protestuesve lidhen kryesisht me korrupsionin, për të cilin kryeministri këmbëngul se duhet të hetohet nga sistemi i drejtësisë.
Si po reagon qeveria ndaj trazirave?
Edi Rama ka vizituar disa prej godinave të dëmtuara dhe ka akuzuar Sali Berishën se po nxit kaosin.
“E gjithë kjo është vepër e së njëjtës dorë – dorës që e ka kapur opozitën shqiptare për fyti, dorës që e ka djegur dhe shkatërruar Shqipërinë më shumë se një herë, dhe tani është e përgatitur ta djegë dhe ta shkatërrojë atë përsëri për të parandaluar çdo përparim. Është një luftë e verbër, e nxitur nga urrejtja më irracionale”, deklaroi ai të premten.
Kryeministri ka përjashtuar dorëheqjen dhe është zotuar se do të “dëgjojë, do të adresojë shqetësimet legjitime dhe do ta mbajë Shqipërinë përpara”.
Partia Demokratike e drejtuar nga Berisha është përpjekur në mënyrë të përsëritur të mobilizojë qytetarë kundër Ramës. Megjithatë, numri i mbështetësve të saj, të cilët kanë protestuar për muaj me radhë dhe në disa raste janë përplasur me policinë, ka qenë dukshëm më i ulët se pjesëmarrja në protestat e fundit.
Për këtë arsye, ekzistojnë dyshime mbi aftësinë e Berishës për të organizuar trazirat, edhe pse ai mund të përpiqet të përfitojë politikisht nga situata.
Ndërkohë, disa media shqiptare kanë hedhur idenë se pas zhvillimeve mund të fshihen shërbime sekrete të shteteve të huaja.
Serbia është akuzuar pa prova, ndërsa disa komentatorë kanë sugjeruar se Beogradi mund të jetë i shqetësuar nga fakti që Shqipëria përmendet shpesh si vendi i ardhshëm që mund t’i bashkohet Bashkimit Evropian.
Edhe Rama e përsëriti këtë pretendim të premten, pa përmendur drejtpërdrejt emra.
“Këto janë duar të huaja që nuk duan që Shqipëria të jetë në paqe… ata nuk duan që Shqipëria të jetë pjesë e familjes së bashkuar evropiane”, tha kryeministri. Ai shtoi: “A mendoni se është rastësi që sa herë që Shqipëria merr një dritë tjetër jeshile… ose i afrohet asaj ambicieje të madhe – atij objektivi historik – flakët shpërthejnë papritmas? Nuk është aspak rastësi! Asgjë nga ajo që po ndodh tani nuk është rastësi.”
