Gjatë ditëve të fundit, një sërë ndërprerjesh teknologjike kanë prekur disa prej kompanive dhe institucioneve më të rëndësishme të botës, duke sjellë probleme në komunikim, transport ajror, shërbime bankare dhe platforma dixhitale. Emra si Microsoft, Apple, JPMorgan Chase, United Airlines dhe Marriott, si dhe një rrjet i Agjencisë Amerikane të Sigurisë Kombëtare, janë ndeshur në vështirësi teknike, duke nxjerrë në pah shkallën e varësisë së shoqërisë nga infrastruktura dixhitale.
Incidentet nuk kanë ndodhur të gjitha njëkohësisht dhe autoritetet nuk kanë gjetur prova që ato të jenë pjesë e një sulmi kibernetik të koordinuar. Megjithatë, fakti që këto ngjarje kanë ndodhur afër njëra-tjetrës ka nxitur debat mbi qëndrueshmërinë e sistemeve që mbështesin ekonominë moderne.
Të lidhura
None found
Një nga ndërprerjet më të mëdha preku shërbimet Microsoft 365, përfshirë Outlook, Teams dhe asistentin Copilot. Miliona përdorues hasën vështirësi për të hyrë në postën elektronike dhe mjetet e punës. Sipas kompanisë, shkak ishte një defekt i fshehur në një përditësim të rrjetit të serverëve, të cilin Microsoft kishte filluar ta aplikonte gjatë verës.

Një tjetër incident i rëndë u regjistrua në sistemin e Administratës Federale të Aviacionit në SHBA. Një problem teknik çoi në ndalimin e fluturimeve në nivel kombëtar për më shumë se katër orë, duke u bërë ndërprerja më e gjatë e këtij lloji në 25 vitet e fundit. Linjat ajrore u detyruan të anulojnë dhe shtyjnë shumë fluturime, ndërsa udhëtarët u përballën me vonesa dhe ndryshime të papritura në itineraret e tyre.
Edhe sektori bankar pati probleme. JPMorgan Chase njoftoi se një defekt në pajisjet e saj të brendshme harduerike kishte shkaktuar vonesa në përpunimin e disa transaksioneve. Nga ana tjetër, Apple përjetoi ndërprerje të përkohshme në Apple Music, App Store dhe AppleCare, pas një përditësimi të brendshëm që shkaktoi çrregullime teknike. Marriott raportoi gjithashtu vështirësi në aksesimin e faqes së saj të internetit dhe aplikacionit.
Ndërkaq, Agjencia e Sigurisë Kombëtare e SHBA-së u përball me ndërprerjen e një rrjeti të brendshëm që përdoret për shkëmbimin e informacionit të klasifikuar. Sipas autoriteteve, problemi ndodhi gjatë një procesi të planifikuar mirëmbajtjeje.
Ajo që e bën situatën veçanërisht shqetësuese është lidhja me avancimin e inteligjencës artificiale. Kjo teknologji po përdoret gjithnjë e më shumë për të gjetur dobësi në sistemet kompjuterike, por të njëjtat mjete mund t’u shërbejnë edhe hakerëve për të identifikuar dhe shfrytëzuar dobësitë përpara se kompanitë të mund t’i korrigjojnë ato.

Kompania e specializuar në sigurinë kibernetike, Calif, përdori inteligjencën artificiale për të identifikuar një problem në Java, një nga gjuhët programuese më të përdorura në botë. Pas zbulimit, Oracle nxori një përditësim sigurie, ndërsa autoritetet amerikane u kërkuan institucioneve dhe kompanive që ta instalonin sa më shpejt.
Edhe Google ka paralajmëruar se kriminelët kibernetikë po përdorin teknika gjithnjë e më të sofistikuara të inteligjencës artificiale, përfshirë sisteme që mund të analizojnë përditësimet e sigurisë dhe të zbulojnë dobësi të reja.
Ekspertët theksojnë se infrastruktura dixhitale e shumë vendeve nuk është konceptuar fillimisht për kërkesat e mëdha llogaritëse që ka sjellë zgjerimi i shërbimeve të inteligjencës artificiale. Për këtë arsye, një defekt vetëm në një kompani mund të shkaktojë probleme zinxhir në shumë sektorë të tjerë.
Deri më tani nuk ka prova që këto ndërprerje të jenë rezultat i një sulmi të vetëm apo të koordinuar. Megjithatë, incidentet kanë shërbyer si një paralajmërim për rreziqet e një bote ku komunikimi, financat, transporti dhe shërbimet publike varen gjithnjë e më shumë nga sisteme që mund të dështojnë në të njëjtën kohë.








