Pas dhunës së shpërthyer të shtunën, më 17 tetor, Franca ndodhet përballë një krize të thellë sociale e politike. Në disa qytete pati plaçkitje, zjarrvënie dhe përplasje mes protestuesve dhe forcave të rendit.
Ministria e Brendshme franceze bëri të ditur se janë arrestuar 2,397 persona. Gjithashtu, 997 policë dhe xhandarë u plagosën, shtatë prej tyre rëndë.
Të lidhura
None found
Qindra mijëra qytetarë protestuan në Paris, Marsejë, Lion, Bordo dhe Limoges. Gjatë tubimeve u dëmtua prona publike, u dogjën automjete dhe u plaçkitën dyqane. Protestuesit shënjestruan edhe institucione shtetërore, përfshirë ndërtesa komunale në disa qytete.
Limoges përjetoi episodin më të rëndë: bashkia e vjetër u përfshi nga zjarri pas një sulmi të kryer nga persona të maskuar. Ndërtesa komunale u sulmuan edhe në Marsejë dhe Lil, ndërsa në Bordo u dëmtua rezidenca e prefektit të Girondës.
Në kryeqytet, grupe protestuesish lëvizën nëpër zona të ndryshme, ku dëmtuan pronë dhe plaçkitën biznese. Disa prej tyre iu afruan zonës së Pallatit Elize, duke ngritur shqetësime për sigurinë dhe reagimin e autoriteteve.
Të nesërmen, qeveria u përball me akuza për përgatitjen dhe menaxhimin e krizës. Ministri i Brendshëm, Laurent Nunez, u vu nën trysninë e opozitës dhe të kryetarëve të bashkive që u prekën nga dhuna.
Marine Tondelier, kandidatja presidenciale e të Gjelbërve, kërkoi largimin e ministrit, duke thënë se ai e kishte nënvlerësuar shkallën e krizës. Qeverinë e kritikuan edhe deputetë të Francës së Pabindur dhe drejtues të Tubimit Kombëtar. Ish-presidenti François Hollande deklaroi se shteti nuk kishte arritur të ruante rendin publik në të gjithë vendin.
Nunez i hodhi poshtë pretendimet se autoritetet nuk ishin përgatitur. Ai tha se forcat e sigurisë u përballën me grupe të shumta që vepronin me taktika të paparashikueshme, duke u zhvendosur e shpërndarë në zona të ndryshme për të kryer vandalizëm dhe plaçkitje.
Marseja ishte ndër qytetet ku trazirat patën ndikimin më të madh. Kryebashkiaku Benoit Payan fajësoi qeverinë se nuk kishte garantuar mbrojtjen e nevojshme për qytetin. Sipas tij, në fillim ishte angazhuar vetëm një njësi e policisë së trazirave, ndërsa përforcimet mbërritën kur gjendja ishte rënduar.
Ministri i Brendshëm tha se rreth 2,000 protestues u shfaqën herët në Avenue Canebière dhe i zunë në befasi policët.
Në Marsejë u arrestuan 99 persona për incidente të lidhura drejtpërdrejt me trazirat. U plagosën gjithashtu 118 pjesëtarë të forcave të sigurisë, tre prej të cilëve u shtruan në spital. Ndërkaq, mediat lokale dhe autoritetet kanë paraqitur shifra të ndryshme për numrin e pjesëmarrësve në trazira.
Presidenti Emmanuel Macron e dënoi dhunën dhe paralajmëroi se përgjegjësit për shkatërrimet do të përballen me drejtësinë.
Duke iu referuar pamjeve të plaçkitjeve, zjarreve dhe sulmeve ndaj ndërtesave publike, ai u shpreh: “Të gjithë ndiejmë zemërim dhe turp”.
“Ata që shkatërruan duhet të paguajnë. Ata që plaçkitën duhet të kompensojnë. Ata që u përpoqën të dëmtonin Republikën do të mbahen përgjegjës”, deklaroi presidenti francez.
Macron i kërkoi qeverisë të nxirrte përfundimet e duhura nga kriza, sidomos për mënyrën e mbledhjes së informacionit dhe parandalimin e dhunës.
Ai veçoi protestuesit paqësorë nga ata që morën pjesë në shkatërrime, ndërsa pranoi se shqetësimet për koston e jetesës, çmimet e karburanteve dhe cilësinë e shërbimeve publike kërkojnë zgjidhje politike.
Presidenti foli edhe për të rinjtë që janë mobilizuar në shkolla dhe universitete. Ai tha se shqetësimet e tyre për arsimin, mundësitë e punësimit dhe të ardhmen duhet të dëgjohen.
“Kemi përgjegjësi të dyfishtë: të dëgjojmë zemërimin dhe të trajtojmë shkaqet e tij themelore, ndërsa mbështesim me vendosmëri sundimin e ligjit”, tha Macron. Ai bëri thirrje për qetësi dhe unitet, teksa zgjedhjet presidenciale pritet të mbahen pas rreth gjashtë muajsh.
Ndërkohë, Macron ka nisur një vizitë treditore në katër vende të Gjirit Persik: Kuvajt, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahrein dhe Katar. Turneu do të përfundojë më 21 tetor dhe synon të sigurojë furnizime me hidrokarbure, si dhe të lehtësojë trysninë mbi ekonominë franceze. Çmimet e karburanteve vazhdojnë të jenë një ndër shqetësimet kryesore të qytetarëve.
