Pjesëmarrja e kryeministrit Albin Kurti në Forumin e Paqes në Paris i jep Kosovës mundësi të paraqesë në arenën ndërkombëtare sfidat e saj politike dhe të sigurisë. Kështu është shprehur njohësi i çështjeve politike Ali Hertica, i cili ka folur edhe për njohjet e Kosovës, sulmin në Banjskë dhe ndikimin e dialogut me Serbinë në rajon.
Në një prononcim për “Bota sot”, Hertica e ka cilësuar forumin si hapësirë për forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe promovimin e multilateralizmit. Sipas tij, është e rëndësishme që Kosova të marrë pjesë në diskutimet për zhvillimet globale dhe rajonale.
Të lidhura
None found
Ai ka thënë se tema e këtij forumi, “From Sovereignty to Cooperation” (Nga sovraniteti te bashkëpunimi), përfshin aspekte të ndryshme të bashkëpunimit mes shteteve. Prania në Paris, sipas Herticës, i mundëson Kosovës të bëjë të njohura vështirësitë me të cilat përballet.
Hertica ka kërkuar që diplomacia kosovare të vijojë përpjekjet për njohjen e pavarësisë nga pesë vendet e Bashkimit Evropian që ende nuk e njohin Kosovën. Ai nuk beson se qëndrimi i tyre do ta bllokojë domosdoshmërisht integrimin evropian të vendit.
Si shembull, ai ka përmendur Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit: pesë shtetet pranuan nënshkrimin e saj, ndonëse nuk e kishin njohur pavarësinë e Kosovës. Për të shënuar përparim në çështjen e njohjeve, sipas tij, duhen përpjekje të pandërprera diplomatike, argumente politike dhe bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë, në mënyrë që njohja e Kosovës të vlerësohet si ndihmesë për stabilitetin dhe sigurinë rajonale.
Duke iu referuar kërkesës së Kurtit që Serbia të japë llogari për sulmin në Banjskë dhe të dorëzojë Milan Radoiçiqin, Hertica e ka cilësuar këtë rast ndër çështjet më të rëndësishme e më të ndjeshme në marrëdhëniet Kosovë-Serbi.
Ai ka vlerësuar se gjykimi i tre të akuzuarve për sulmin, të dënuar në shkallë të parë në prill nga Gjykata Themelore në Prishtinë, është një hap i rëndësishëm juridik. Megjithatë, sipas tij, përgjegjësia për ngjarjen nuk kufizohet te individët e përfshirë drejtpërdrejt.
Hertica ka kujtuar se aktakuza e institucioneve të drejtësisë në Prishtinë e cilëson Serbinë sponsorizuese shtetërore të sulmit. Ai ka theksuar se çështja e organizatorit të dyshuar, Milan Radoiçiq, si dhe ajo e përgjegjësisë së pretenduar të shtetit serb, mbeten të pazgjidhura. Institucionet e Kosovës mund t’i gjykojnë e t’i dënojnë pjesëtarët e grupit të armatosur, por këto dy çështje janë jashtë juridiksionit të tyre, ka shpjeguar ai.
Qëndrimin e Beogradit ndaj rastit Hertica e ka kritikuar si mungesë vullneti për bashkëpunim. Sipas tij, Serbia po refuzon të procedojë personat e dyshuar që gjenden në territorin e saj dhe të merret me provat e paraqitura nga Kosova.
Për këtë arsye, ai ka bërë thirrje që Kosova ta mbajë Banjskën në agjendën ndërkombëtare dhe t’u kërkojë partnerëve që përgjegjësia për sulmin të mos kufizohet te personat e dënuar në Kosovë.
Sa i përket dialogut, Hertica ka thënë se normalizimi i marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë do të vazhdojë të ndikojë në zhvillimet politike dhe të sigurisë në rajon. Por, sipas tij, ky proces nuk mund të ecë përpara duke lënë mënjanë sigurinë dhe përgjegjësinë për veprimet që cenojnë sovranitetin e Kosovës.
Rasti i Banjskës, ka vlerësuar ai, nxjerr në pah një pabarazi në dialog: Kosova mund të vendosë para drejtësisë personat në territorin e saj, ndërsa Serbia nuk po vepron ndaj të dyshuarve që ndodhen në territorin e vet. Në këtë kontekst, kërkesat e Kurtit në Paris për përgjegjësinë e Serbisë dhe dorëzimin e Radoiçiqit, sipas Herticës, duhet të shqyrtohen si pjesë e një procesi më të gjerë ndërkombëtar.
Hertica ka përfunduar se dialogu duhet të trajtojë jo vetëm arritjen e marrëveshjeve politike, por edhe zbatimin e tyre, respektimin e sovranitetit dhe sigurimin e rajonit.
