Mediat ndërkombëtare po raportojnë për një tjetër sulm me raketa balistike që ka goditur Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid në Riad. Sipas informacioneve paraprake, Terminali 4 u prek nga raketa, duke ndezur një zjarr të cilin ekipet e zjarrfikësve po përpiqen ta vënë nën kontroll.
Ky incident i ri i dyshuar ndodhi vetëm një ditë pas një sulmi shkatërrimtar që la të vdekur 12 persona dhe plagosi më shumë se 300 të tjerë.
Të lidhura
None found
Ndërkohë, rebelët Huthi të Jemenit kanë lëshuar kërcënime të drejtpërdrejta ndaj infrastrukturës ajrore saudite, duke u bërë thirrje kompanive ajrore, punonjësve dhe pasagjerëve që të shmangin aeroportet dhe hapësirën ajrore të vendit.
Ky paralajmërim tregon një etapë të re të përshkallëzimit në konfliktin midis rebelëve jemenas të mbështetur nga Irani dhe Arabisë Saudite. Zëdhënësi ushtarak i Huthive, Yahya Sari, kishte deklaruar më herët se aeroportet dhe hapësira ajrore e mbretërisë tashmë ishin “të ekspozuara ndaj sulmeve” dhe përbënin një “teatër operacionesh” për forcat e tyre. Ai bëri përjashtim vetëm për aeroportet në qytetet e shenjta të Mekës dhe Medinës.
“Aeroport për aeroport, bllokadë për bllokadë dhe përshkallëzim për përshkallëzim”, përfundoi deklaratën e tij zëdhënësi i Huthive, duke i kërkuar publikut që ta merrte paralajmërimin me seriozitet.
Ky kërcënim i ri vjen pas sulmit në Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid të Riadit, ku humbën jetën 12 persona dhe u plagosën 309 të tjerë, disa prej tyre në gjendje të rëndë. Midis viktimave ishin katër shtetas sauditë, dy nga Bangladeshi dhe nga një shtetas nga Shtetet e Bashkuara, Egjipti, Jordania, Siria, Sudani dhe Palestina. Ky u konsiderua si një nga sulmet më vdekjeprurëse që ka goditur Arabinë Saudite në një dekadë.
Në deklaratën e së dielës, Huthitët nuk morën përgjegjësi të qartë për sulmin e së shtunës. Megjithatë, grupi kishte pranuar më parë përgjegjësinë për sulme të ngjashme në të njëjtin aeroport gjatë javës, ndërsa autoritetet saudite ia atribuuan sulmin e fundit rebelëve jemenas.
Sulmi i së shtunës nuk ishte një rast i vetëm. Më 8 tetor, i njëjti aeroport u godit nga dy sulme që vranë tre sauditë, dhe një prej tyre preku një avion të kompanisë Saudia. Sulme të tjera ishin regjistruar edhe ditët e mëparshme në aeroporte të tjera, duke përfshirë atë të Abhës.
Vetëm disa orë pas sulmit vdekjeprurës, mbrojtja ajrore saudite njoftoi se kishte interceptuar një tjetër raketë balistike në juglindje të Riadit, në zonën ku ndodhet Baza Ajrore e Princit Sultan.
Koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite, i cili mbështet qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit, e dënoi sulmin dhe u zotua për hakmarrje. Gjeneralmajor Turki Al-Maliki, zëdhënës i forcave të koalicionit, deklaroi se sulmi në terminalin e pasagjerëve të aeroportit përbënte një krim lufte sipas të drejtës ndërkombëtare humanitare.
“Sulmi në Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid është një akt terrorist dhe do të përballet me një përgjigje të fortë”, tha Al-Maliki në një deklaratë të publikuar në Platformën X dhe të transmetuar nga Agjencia Saudite e Shtypit (SPA).
Ai e cilësoi sulmin, të cilin ia atribuoi Huthive, si një “krim flagrant lufte” sipas ligjit ndërkombëtar humanitar dhe normave zakonore, duke e dënuar si një akt që cënon parimet dhe vlerat themelore.
Në të njëjtin kontekst, forcat qeveritare të Jemenit raportuan se avionët luftarakë kishin goditur pozicionet e Huthive, grupet e luftëtarëve dhe automjetet në kodrat al-Makrami, al-Jaisha dhe al-Salal në lindje të qytetit të Taizit, si dhe fortesën al-Muhaf dhe zonën Balan në jug të Taizit.
Shtatë sulme ajrore u regjistruan gjithashtu në veri të Sanaas, kryeqytetit të Jemenit që kontrollohet nga Huthitë.
BBC thekson se rëndësia e sulmeve të fundit tejkalon humbjet e drejtpërdrejta njerëzore dhe materiale. Korrespondenti i sigurisë i rrjetit britanik, Frank Gardner, vuri në dukje se mbretëria po përballet me një nga kërcënimet më serioze për sigurinë e saj të brendshme që nga epoka e kryengritjes së al-Kaedës në mesin e viteve 2000.
Sfida kryesore për Riadin qëndron në faktin se Huthitët duket se tani kanë zhvendosur presionin mbi infrastrukturën kritike për ekonominë dhe imazhin ndërkombëtar të vendit. Aeroporti më i madh i kryeqytetit, objektet energjetike dhe lidhjet ajrore janë objektiva me ndikim shumë më të madh ekonomik dhe psikologjik sesa një goditje thjesht ushtarake. Sipas analizës së BBC-së, dëmi material mund të riparohet, por imazhi i Arabisë Saudite si një destinacion i sigurt dhe i qëndrueshëm për biznes dhe turizëm po dëmtohet.
Sulmet e njëpasnjëshme kanë shkaktuar tashmë ndërprerje të konsiderueshme në transportin ajror. Kompanitë ajrore si Kuwait Airways, Etihad dhe Qatar Airways kanë anuluar fluturimet për në dhe nga Riadi, ndërsa udhëtarët u është kërkuar të verifikojnë statusin e fluturimeve të tyre përpara se të nisen për në aeroport.
Tensioni ka filluar të ndikojë drejtpërdrejt edhe në jetën e përditshme në kryeqytetin saudit.
Autoritetet saudite kanë kaluar përkohësisht shkollat e Riadit në mësim në distancë, ndërsa aeroporti King Khalid u përball me kufizime të zgjatura në funksionimin e tij pas sulmit.
Faza e re e konfliktit është e lidhur me rigjallërimin e luftimeve në Jemen. Huthitët, të cilët kontrollojnë Sanaan dhe pjesën më të madhe të territorit, kanë intensifikuar sulmet ndaj Arabisë Saudite pas rifillimit të përleshjeve me forcat e qeverisë së njohur ndërkombëtarisht, e cila mbështetet nga Riadi.
Nga ana tjetër, Arabia Saudite ka shtuar sulmet ajrore kundër pozicioneve të Huthive në Jemen. Të shtunën, avionët luftarakë sauditë goditën në mënyrë të përsëritur aeroportin e Sanaas, sipas mediave jemenase.
Pikërisht kjo logjikë e sulmeve reciproke pasqyrohet në paralajmërimin e ri të organizatës, e cila duket se synon ta bëjë të ndihet kostoja e veprimeve ushtarake saudite brenda mbretërisë, veçanërisht në infrastrukturën me rëndësi ndërkombëtare.
Një tjetër çështje kritike është aftësia e Arabisë Saudite për t’u mbrojtur nga numri i madh i raketave dhe dronëve. Sipas raporteve ndërkombëtare, Riadi u ka kërkuar SHBA-ve dhe aleatëve të tjerë perëndimorë më shumë raketa interceptuese, pasi sulmet e vazhdueshme po ushtrojnë presion mbi rezervat e disponueshme të mbrojtjes ajrore.
Ndërkohë, Donald Trump deklaroi se po shqyrton mundësinë e mbështetjes amerikane për operacionet saudite kundër Huthive, një zhvillim që mund të hapë një front të ri për SHBA-në në Lindjen e Mesme.
Sulmi në Riad ka provokuar zemërim ndërkombëtar. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cilësoi atë si një “përshkallëzim të rrezikshëm”, duke paralajmëruar se sulmet ndaj infrastrukturës kritike mund të prishin transportin global dhe furnizimin me energji.
Britania, Gjermania dhe Iraku gjithashtu e dënuan sulmin, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, tha se ishte “thellësisht i tronditur” dhe paralajmëroi se sulmet ndaj civilëve dhe infrastrukturës civile shkelin ligjin ndërkombëtar.
Shqetësimi kryesor nuk kufizohet më vetëm në një episod tjetër të luftës në Jemen. Kërcënimi i Huthive për të synuar pothuajse të gjitha aeroportet saudite e çon konfliktin në zemër të aviacionit ndërkombëtar dhe në një nga ekonomitë më të mëdha të energjisë në botë.
Ndërkohë, Etihad Airways dhe flydubai po anulojnë fluturimet e reja për në Arabinë Saudite, ndërsa ndërprerjet në transportin ajror vazhdojnë pas sulmit në Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid të Riadit.
Në të njëjtën kohë, flydubai njoftoi se fluturimet e saj për në Riad dhe Abha janë anuluar deri më 14 tetor. Kompania deklaroi se vazhdon të monitorojë situatën dhe u bëri thirrje pasagjerëve të kontrollojnë statusin e fluturimit të tyre përpara se të shkojnë në aeroporte.
