Bashkimi Europian po shqyrton një riorganizim të rëndësishëm të politikës së zgjerimit, me synim afrimin hap pas hapi të vendeve kandidate, forcimin e standardeve për demokracinë dhe sundimin e ligjit, si dhe përshtatjen e procesit të vendimmarrjes brenda Unionit.
Të lidhura
None found
Gjatë qëndrimit në Zagreb, komisionerja europiane për zgjerimin, Marta Kos, tha se ndryshimet globale kërkojnë edhe një qasje të re ndaj zgjerimit. Ajo e përshkroi periudhën aktuale si një moment të ngjashëm me “Momentin e Helsinkit” të viteve ’90, i cili i parapriu zgjerimit të madh të BE-së pas përfundimit të Luftës së Ftohtë. Sipas saj, Komisioni Evropian po harton një propozim për një Union që mund të ketë më shumë se 30 shtete anëtare.
“Bota ka ndryshuar dhe zgjerimi duhet të ndryshojë bashkë me të. Proceset që zgjasin me dekada mund t’i bëjnë vendet kandidate më të ekspozuara ndaj presionit politik dhe ndikimit të rivalëve të BE-së”, deklaroi Marta Kos.
Ndër propozimet kryesore është kalimi nga modeli “gjithçka ose asgjë” te një integrim i përshkallëzuar. Kjo do t’u mundësonte vendeve kandidate të përfitonin nga pjesë të strukturave europiane edhe përpara anëtarësimit të plotë. Kos përmendi pjesëmarrjen në SEPA dhe përfshirjen në rrjetet energjetike të BE-së si shembuj të këtij afrimi gradual.
Brukseli synon gjithashtu të krijojë mekanizma më të fuqishëm mbrojtës, në mënyrë që standardet demokratike dhe sundimi i ligjit të mos zhbëhen pas anëtarësimit të një vendi. Komisionerja paralajmëroi se Unioni nuk duhet të lejojë “kuaj trojanë” brenda tij, duke iu referuar mundësisë që një shtet anëtar të largohet nga normat demokratike disa vite pasi të jetë bërë pjesë e BE-së.
Reforma parashikon edhe rishikimin e mënyrës se si merren vendimet në Bashkimin Europian. Sipas zyrtares së lartë, disa prej ndryshimeve mund të zbatohen pa prekur traktatet e Unionit, çka do të shmangte negociatat e gjata dhe procedurat e ndërlikuara të ratifikimit.
Marta Kos e cilësoi Malin e Zi si vendin kandidat më të avancuar në rrugën drejt anëtarësimit në BE. Ajo vuri në dukje edhe përparimin e Shqipërisë në fushën e sundimit të ligjit.
