Deri në fund të vitit, planeti mund të përballet me një “El Niño” të fuqishëm, i cili pritet të sjellë kushte ekstreme atmosferike, shtrenjtim të ushqimeve dhe goditje për ekonominë botërore.
Të lidhura
None found
Ekspertët paralajmërojnë se mund të zhvillohet një “super” El Niño, ndër më të fortët e regjistruar gjatë 140 viteve të fundit. Përveç ndryshimit të motit, ky fenomen natyror mund të rrisë kostot e jetesës dhe të shkaktojë pasoja të rënda ekonomike në të gjithë globin.
Dëmet ekonomike llogariten në triliona dollarë
Christopher Callahan, ekspert i klimës, thotë se episodet e mëparshme të El Niños kanë lënë pas humbje ekonomike tepër të mëdha. “El Niño i viteve 1982-1983 shkaktoi mbi 4 trilionë dollarë humbje ekonomike globale, të cilat u ndjenë deri në pesë vite pas fenomenit. Ndërsa ngjarja e viteve 1997-1998 solli rreth 5.7 trilionë dollarë humbje ekonomike”, deklaron ai për DW.
Si formohet El Niño?
El Niño është një dukuri klimatike që zakonisht përsëritet çdo 2 deri në 4 vjet dhe karakterizohet nga ngrohja e ujërave të Oqeanit Paqësor. Shfaqja e tij mund të shoqërohet me thatësira të ashpra, reshje të dendura, përmbytje dhe valë ekstreme të të nxehtit.
Ndikimi përhapet në rajone të shumta të botës, ku mund të dëmtohen infrastruktura, prodhimi bujqësor dhe funksionimi i zinxhirëve të furnizimit.
Prodhimi ushqimor dhe bujqësia përballë rrezikut
Pasojat klimatike të El Niños mund të prekin drejtpërdrejt sasinë e ushqimeve të prodhuara. Në Indi, temperaturat ekstreme dhe ndryshimet në ciklet e erërave kanë shtuar rrezikun e thatësirës. Vietnami, nga ana tjetër, ka paralajmëruar për valë të forta të të nxehtit, përmbytje masive dhe shtim të reshjeve deri në 50%.
Këto kushte mund të ulin rendimentin bujqësor dhe, si rrjedhojë, të nxisin rritjen e çmimeve të ushqimeve në tregjet ndërkombëtare.
Rrugët ujore dhe tregtia botërore nën presion
Efektet e El Niños mund të shtrihen edhe te korridoret strategjike ujore. Në Panama, rënia e nivelit të ujit kufizoi numrin e anijeve që lejoheshin të përshkonin Kanalin e Panamasë. Kjo situatë ngadalësoi tregtinë globale dhe solli humbje prej miliona dollarësh.
Rasti dëshmon se fenomeni nuk prek vetëm kushtet atmosferike, por mund të godasë drejtpërdrejt zinxhirët e furnizimit dhe ekonominë botërore.
Rrezikohet shtrenjtimi i çokollatës
Tregu ndërkombëtar i kakaos ka nisur gjithashtu të ndiejë pasojat e El Niños. Bregu i Fildishtë, vendi me prodhimin më të madh të kakaos në botë, ka frenuar shitjet dhe ka ngritur çmimet, për shkak të shqetësimit se thatësira mund të dëmtojë të korrat e ardhshme.
Për konsumatorët në mbarë botën, kjo mund të përkthehet në çmime më të larta të çokollatës.
Industria e peshkimit përballet me goditje
Në Peru, ndikimi i El Niños është veçanërisht i dukshëm në industrinë e peshkimit.
“Një nga mënyrat konkrete se si preket Peruja është mbyllja e aktivitetit të peshkimit që varet nga ujërat e pasura me lëndë ushqyese që ngjiten nga thellësitë e Oqeanit Paqësor gjatë kushteve normale”, shpjegon Callahan.
Ndërprerja e këtij aktiviteti sjell pasoja të konsiderueshme financiare për rajonin dhe për komunitetet që sigurojnë jetesën nga peshkimi.
Efektet ekonomike mund të vazhdojnë për vite
Ekspertët vërejnë se dëmet ekonomike të shkaktuara nga El Niño nuk bëhen domosdoshmërisht të dukshme menjëherë.
Rindërtimi i infrastrukturës dhe rivendosja e prodhimit bujqësor mund t’u japin ekonomive një rimëkëmbje të përkohshme. Megjithatë, studimet tregojnë se pas ngjarjeve ekstreme klimatike, shumë shtete kalojnë 5 deri në 10 vjet me rritje të ngadalësuar dhe pa një rikuperim të plotë.
Masat që po marrin qeveritë
Për të kufizuar dëmet, një sërë vendesh kanë filluar përgatitjet paraprake. Panamaja ka hartuar plane për racionimin e ujit, në përpjekje për të parandaluar një tjetër bllokim të Kanalit të Panamasë. Ndërkohë, Bangladeshi ka financuar kërkimin shkencor dhe ngritjen e sistemeve të paralajmërimit të hershëm ndaj fatkeqësive natyrore.
Paul Roundy, profesor në Universitetin e Albany në SHBA, vlerëson se këto ndërhyrje kanë prodhuar rezultate të prekshme. “Numri i njerëzve që humbin jetën nga stuhitë është ulur ndjeshëm. Nga qindra mijëra viktima në të kaluarën, sot në shumë raste flitet vetëm për dhjetëra”, thekson ai.
El Niño vazhdon të konsiderohet ndër fenomenet klimatike më të fuqishme në planet. Përtej ndryshimeve të motit, ai mund të shtrenjtojë ushqimet, të pengojë tregtinë ndërkombëtare, të dëmtojë sektorin bujqësor dhe të frenojë rritjen ekonomike për një periudhë shumëvjeçare. Për këtë arsye, sipas ekspertëve, përgatitja në kohë dhe investimi në mekanizma paralajmërues janë vendimtare për zbutjen e pasojave të tij./ DW
