Seanca konstituive e legjislaturës së re të Kuvendit të Kosovës, e cila doli nga zgjedhjet e 7 qershorit, pritet të zhvillohet në ditët e para të gushtit. Këtë e ka bërë të ditur ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu.
Të lidhura
None found
Konstituimi i Kuvendit do të shënojë njëkohësisht nisjen e afatit kushtetues prej 60 ditësh për zgjedhjen e presidentit të ri, duke e vendosur vendin përballë një periudhe vendimtare politike.
Haxhiu u ka thënë gazetarëve se caktimi i seancës në fillim të gushtit synon t’u krijojë hapësirë kohore partive që të bisedojnë dhe të gjejnë një marrëveshje rreth presidentit. Mungesa e konsensusit për këtë çështje, disa muaj më parë, ishte një prej faktorëve që e çoi Kosovën në zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare.
Sipas saj, afati kushtetues përfundon më 7 gusht, ndërsa seanca konstituive do të mbahet në fillim të atij muaji. Haxhiu premtoi se gjatë javës së ardhshme do të bëhen publike dita dhe ora e saktë e mbledhjes.
Ende nuk dihet nëse subjektet politike do të mund t’i kapërcejnë mospajtimet dhe të sigurojnë kompromisin e nevojshëm për vënien në funksion të institucioneve të reja. Përderisa mungojnë shenja konkrete të një afrimi të qëndrimeve, vendi mund të përballet përsëri me bllokadë institucionale dhe pasiguri të zgjatur politike.
Në qendër të zhvillimeve mbetet dilema nëse periudha në dispozicion do t’u mjaftojë partive për të arritur marrëveshje apo Kosova do të futet në një krizë tjetër institucionale, e cila do të ndikonte në punën e Kuvendit, zgjedhjen e presidentit dhe procese të rëndësishme shtetërore.
Bukuroca: Presidenti ose presidentja është nevojë e shtetit, jo vetëm e Vetëvendosjes
Duke folur për “Bota sot”, publicisti Lis Bukuroca tha se mundësitë për një kompromis deri në mbajtjen e seancës parlamentare janë të pakta. Sipas tij, kjo lidhet me mungesën e përgjegjësisë, veçanërisht nga PDK-ja dhe më pas nga LDK-ja.
Bukuroca e argumentoi këtë qëndrim me dallimet që, sipas tij, ekzistojnë ndërmjet qasjes politike të PDK-së e LDK-së dhe asaj të LVV-së.
Ai deklaroi se shpresat për një zgjidhje të qëndrueshme janë të vogla, pasi përgjegjësia ndaj shtetit ligjor mungon sidomos te PDK-ja dhe, pas saj, te LDK-ja.
Sipas publicistit, këto dy subjekte përfaqësojnë një filozofi tjetër për organizimin e shtetit. Ai pretendoi se gjatë qeverisjes së tyre, institucionet u kthyen në mekanizma që u shërbenin interesave partiake, ndërsa çështje si pasurimi, punësimet dhe proceset e lidhura me sundimin e ligjit, nga gjykatat deri te prokuroria, u trajtuan më shumë si formalitete sesa si baza të qeverisjes.
Në vlerësimin e Bukurocës, Vetëvendosja qëndron në anën e kundërt të kësaj mënyre veprimi. Ai tha se filozofia politike e saj mbështetet në krijimin e një shteti ligjor, institucionet e të cilit u shërbejnë qytetarëve dhe jo partive.
Bukuroca vlerësoi gjithashtu se drejtuesit formalë të PDK-së dhe LDK-së nuk janë vendimmarrësit kryesorë, por veprojnë nën ndikimin e personave që i kanë vendosur në ato pozita.
Duke shqyrtuar mundësinë e një koalicioni të LVV-së me PDK-në ose me LDK-në, ai paralajmëroi për pasojat që mund të sillte secili skenar.
Sipas tij, kompromisi me parti që mbështesin një model qeverisës të ndryshëm nga ai i Vetëvendosjes është shumë i vështirë. Në këtë kontekst, ai përsëriti se udhëheqësit zyrtarë të këtyre subjekteve nuk shihen si autoritetet reale vendimmarrëse, por si figura të ndikuara nga liderët që i kanë sjellë në krye.
Bukuroca tha se një marrëveshje mes PDK-së dhe Vetëvendosjes do ta detyronte njërën palë të tërhiqej nga parimet e saj themelore. Sipas tij, ose PDK-ja do të duhej të pranonte tërësisht një model të shtetit ligjor që nuk përputhet me qasjen e saj të deritanishme, ose Vetëvendosja do të duhej të braktiste programin politik dhe të pajtohej me një mënyrë qeverisjeje që e ka kundërshtuar vazhdimisht.
Ai shtoi se çdo kompromis i tillë do të prodhonte kosto politike për të gjithë. PDK-së do t’i kërkohej të ndahej nga praktikat e së kaluarës, LDK-ja do të duhej të përballej me trashëgiminë e saj politike, ndërsa Vetëvendosja, në rast lëshimesh thelbësore, do të rrezikonte të binte ndesh me identitetin dhe programin e vet.
Publicisti paralajmëroi se dështimi për të gjetur marrëveshje mund ta çojë vendin në një bllokadë të re institucionale, me pasoja të mëdha.
Ai theksoi se presidenti ose presidentja i nevojitet shtetit dhe jo vetëm Vetëvendosjes. Megjithatë, sipas tij, nëse drejtuesit opozitarë ndihen të detyruar të ndjekin vullnetin e liderëve realë apo të oligarkëve, ata do ta shantazhojnë Vetëvendosjen dhe do ta sabotojnë përsëri shtetin.
Nëse kompromisi mungon, Bukuroca parashikoi një krizë të gjatë institucionale, e cila do të dëmtonte funksionimin e rregullt të Kuvendit, miratimin e ligjeve dhe besimin e qytetarëve tek institucionet, ndër të tjera.
Në fund të prononcimit për “Bota sot”, Lis Bukuroca tha se, nëse realizohet ky skenar, humbësit kryesorë nuk do të jenë vetëm partitë, por edhe shteti i Kosovës.
Mehmeti: Partitë nuk kanë gjetur gjuhë të përbashkët, ndaj ngërçi vështirë se do të tejkalohet
Edhe analisti politik Faton Mehmeti shprehu dyshime se subjektet politike mund të arrijnë marrëveshje para seancës në të cilën pritet të konstituohet Kuvendi.
Sipas tij, situata e brendshme në LDK e vështirëson edhe më shumë mundësinë për ndonjë zhvillim pozitiv drejt një marrëveshjeje të mundshme.
Mehmeti tha se, pavarësisht paralajmërimit të kryetares së Kuvendit, nuk beson se ngërçi politik do të kapërcehet, pasi partitë ende nuk kanë arritur të gjejnë një gjuhë të përbashkët. Ai shtoi se kriza e brendshme në të cilën është futur LDK-ja e bën kompromisin edhe më të vështirë dhe, për këtë arsye, pret që subjektet të paraqiten në seancë pa marrëveshje paraprake.
Analisti vuri në dukje se LVV-ja i ka votat e nevojshme për formimin e qeverisë dhe të Kuvendit, por jo për zgjedhjen e presidentit. Për rrjedhojë, mungesa e një dakordimi paraprak mund ta pamundësojë zgjedhjen e kreut të shtetit dhe ta çojë Kosovën përsëri në zgjedhje.
Sipas Mehmetit, koalicioni i LVV-së me partitë me të cilat garoi së bashku në zgjedhje disponon numrat për të zgjedhur qeverinë dhe Kuvendin. Megjithatë, ai pret që mospajtimet të rikthehen kur të vijë momenti për zgjedhjen e presidentit, duke krijuar rrezikun e një procesi të ri zgjedhor.
Në përmbyllje të deklaratës për “Bota sot”, Faton Mehmeti paralajmëroi se qeveria mund të bjerë përsëri. Nëse vendi mbetet sërish me një qeveri në detyrë, sipas tij, pasojat do të jenë shumë më afatgjata për shkak të mungesës së investimeve, pasi një ekzekutiv në detyrë ka kompetenca të kufizuara.
