Valles Marineris, kanioni gjigant që përshkon zonën ekuatoriale të Marsit, mund të ketë ende aktivitet tektonik, miliarda vjet pas formimit të tij.
Këtë përfundim e mbështet një studim i ri shkencor, bazuar në të dhënat sizmike të mbledhura nga sonda InSight e NASA-s. Sipas studiuesve, një tërmet marsian i regjistruar më 25 gusht 2021 mund të jetë shkaktuar nga lëvizja e çarjeve nën sipërfaqen e planetit.
Të lidhura
None found
Sinjali sizmik i ngjarjes mbërriti nga ana e kundërt e Marsit, në raport me vendndodhjen e sondës. Një ekip kërkimor i udhëhequr nga Imperial College London shqyrtoi amplitudën dhe drejtimin e valëve për të përcaktuar se nga mund të kishte ardhur tërmeti.
Analiza, e botuar në revistën Nature Communications, e lidh ngjarjen me aktivitet tektonik në Valles Marineris. Kështu, rajoni i shtohet zonave të tjera në Mars ku InSight ka regjistruar shenja të mundshme të çarjeve aktive.
Kanioni shtrihet rreth 3.900 kilometra, është deri në 600 kilometra i gjerë dhe në disa vende kalon nëntë kilometra thellësi. Krahasuar me Grand Canyon në Shtetet e Bashkuara, Valles Marineris është rreth nëntë herë më i gjatë, 20 herë më i gjerë dhe pesë herë më i thellë.
Megjithatë, identifikimi i burimit të tërmeteve në këtë zonë paraqet vështirësi. Në Mars, valët sizmike mund të krijohen nga lëvizjet tektonike, goditjet e meteoroideve, rrëshqitjet e dheut apo procese të tjera gjeologjike.
Për të kuptuar çfarë e shkaktoi tërmetin, studiuesit shqyrtuan përhapjen e valëve nëpër planet. Rezultatet sugjerojnë se ai mund të ketë ardhur nga çarja dhe zhvendosja e një strukture tektonike në Valles Marineris.
Sipas analizës, lëvizja ka ndodhur në një thellësi prej 20 deri në 40 kilometrash. Dy blloqe shkëmbore mund të kenë rrëshqitur horizontalisht kundrejt njëri-tjetrit.
Kjo lëvizje është tregues se korja marsiane mund të vazhdojë të deformohet edhe në ditët e sotme, ndonëse Marsi nuk ka nivelin e aktivitetit tektonik që vërehet në Tokë.
Zbulimi ndihmon për të sqaruar strukturën e brendshme të planetit dhe proceset që ndryshojnë sipërfaqen e tij. Të dhënat e misionit InSight u japin shkencëtarëve mundësi të rindërtojnë historinë gjeologjike të Marsit dhe të identifikojnë rajonet që mund të jenë aktive miliarda vjet pas formimit të tyre.
