Votimi për parlamentin izraelit ka regjistruar pjesëmarrje rekord, teksa vendi përballet me një proces që mund të përcaktojë drejtimin e tij politik.
Benjamin Netanyahu po garon ngushtë me ish-shefin e ushtrisë Gadi Eisenkot. Megjithatë, asnjëra prej dy palëve nuk shihet si e sigurt për të siguruar shumicën prej 61 mandatesh që nevojiten për krijimin e qeverisë.
Të lidhura
None found
Anketat e publikuara të premten tregojnë një diferencë të vogël mes dy figurave kryesore. Sistemi proporcional i Izraelit, ku qeveritë zakonisht krijohen nga koalicione me disa parti, mund ta zgjasë procesin e negociatave me javë apo edhe muaj.
Siguria kombëtare dhe demokracia kanë qenë temat kryesore të fushatës. Kundërshtarët e Netanyahut e kanë fajësuar për dështimet e sigurisë që i paraprinë sulmit të 7 tetorit 2023, të udhëhequr nga Hamasi. Atë ditë u vranë rreth 1 200 persona, ndërsa 251 të tjerë u morën peng dhe u dërguan në Rripin e Gazës.
Opozita kërkon ngritjen e një komisioni të pavarur për hetimin e ngjarjeve. Netanyahu e ka kundërshtuar prej kohësh këtë propozim, duke argumentuar se hetimi do të ishte i njëanshëm kundër tij.
Krahas kësaj, kryeministri po përballet me gjyq për akuza korrupsioni, të cilat ai i mohon. Planet e tij për të reformuar sistemin gjyqësor kanë shkaktuar më herët protesta masive në Izrael.
Netanyahu e ka orientuar fushatën drejt sigurisë, duke nxjerrë në pah arritjet strategjike që, sipas tij, janë shënuar në konfliktet e Izraelit në Lindjen e Mesme. Ai gjithashtu ka theksuar lidhjet e ngushta me presidentin amerikan Donald Trump.
Eisenkot, i cili drejton partinë e re Yashar, është figura kryesore e “bllokut të ndryshimit”. Ky grup përfshin parti me bindje të ndryshme, të bashkuara nga synimi për t’i dhënë fund qeverisjes së Netanyahut. Mes tyre janë edhe ish-kryeministri Naftali Bennett, Avigdor Lieberman dhe Yair Golan.
Për të vazhduar qeverisjen, Netanyahu duhet të mbajë aleancën me partitë e së djathtës ekstreme dhe ato ultraortodokse hebraike, të cilat janë pjesë e koalicionit aktual.
Rekrutimi ushtarak është një tjetër temë përçarëse. Qeveria është kritikuar se nuk ka zbatuar vendimin e Gjykatës së Lartë për rekrutimin e burrave ultraortodoksë hebrenj që studiojnë me kohë të plotë në institucionet fetare.
Për Gazën, Eisenkot mban një qëndrim përgjithësisht të ngjashëm me atë të Netanyahut. Ai ka thënë se do t’i japë fund sundimit të Hamasit në territor brenda 18 muajve, qoftë përmes një plani paqeje të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara, qoftë, nëse kjo nuk është e mundur, me ndërhyrje ushtarake.
Edhe pas armëpushimit të arritur vitin e kaluar, sulmet izraelite në Gaza kanë vijuar pothuajse çdo ditë. Izraeli thotë se objektiv janë operativët e Hamasit, ndërsa Ministria e Shëndetësisë në Gaza, e drejtuar nga Hamasi, raporton mbi 74 000 të vrarë që prej nisjes së luftës. Kombet e Bashkuara i konsiderojnë të besueshme këto shifra.
Ndërsa kritikat ndërkombëtare ndaj mënyrës se si po zhvillohet lufta janë shtuar, marrëdhëniet e Izraelit me disa aleatë janë përkeqësuar.
Në lidhje me Bregun Perëndimor të pushtuar, Eisenkot në përgjithësi mbështet vendbanimet izraelite, të cilat sipas së drejtës ndërkombëtare konsiderohen të paligjshme. Ai, megjithatë, kërkon që të merren masa ndaj kolonëve ekstremistë që sulmojnë palestinezët.
Disa nga partitë kryesore kanë ngritur dyshime për parregullsi në qendrat e votimit. Komisioni Qendror Zgjedhor i Izraelit, nga ana tjetër, thotë se nuk ka prova për manipulim sistematik të fletëve të votimit.
Raportohet se rreth 70 000 persona janë kthyer nga jashtë për të votuar, ndërsa qindra mijëra qytetarë pritet të marrin pjesë për herë të parë në zgjedhje.
Pas mbylljes së qendrave, sondazhet pritet të ofrojnë një vlerësim të parë të rezultatit, por përfundimi mund të jetë dukshëm ndryshe. Në rezultatin përfundimtar mund të ndikojnë edhe votat e ushtarëve dhe rezervistëve, pasi numërimi i një pjese të tyre mund të nisë më vonë.
Një mundësi është që vendi të përfundojë në ngërç politik, nëse asnjë bllok nuk arrin shumicën dhe nuk formohet një qeveri alternative. Në këtë situatë mund të nevojiten zgjedhje të reja, ndërsa Netanyahu do të vazhdonte si kryeministër i përkohshëm.
Mes viteve 2019 dhe 2022, Izraeli zhvilloi pesë palë zgjedhje, pasi partitë hasën vazhdimisht vështirësi për të ndërtuar koalicione të qëndrueshme.
Rezultati do të përcaktojë përbërjen e qeverisë së re, si edhe drejtimin e politikave të Izraelit për sigurinë, marrëdhëniet në rajon dhe çështjen palestineze.
