Shtetet e Bashkuara i kanë paralajmëruar qartë Ukrainës dhe partnerëve të saj evropianë se mund të ndërpresin ndarjen e të dhënave të inteligjencës, si dhe blerjet e armatimeve amerikane nga vendet evropiane për Kievin, nëse vazhdojnë sulmet me rreze të gjatë kundër infrastrukturës energjetike ruse.
Të lidhura
None found
Sipas dy burimeve evropiane që folën për CNN, këto paralajmërime u përcollën gjatë fundjavës nga Departamenti amerikan i Shtetit dhe Pentagoni drejt zyrtarëve ukrainas dhe evropianë. Mesazhet arritën gjithashtu te komandantët ukrainas përmes kanaleve ushtarake të SHBA-së.
Një burim tjetër pranë çështjes konfirmoi se ekziston një kërcënim real nga ana e Uashingtonit për t’i ndërprerë Ukrainës qasjen në informacionet e inteligjencës.
Lajmin e parë e publikoi gazeta Financial Times, e cila njoftoi se administrata amerikane po shqyrton gjithashtu bllokimin e mekanizmave që u mundësojnë vendeve evropiane të blejnë pajisje ushtarake nga SHBA për t’ia përcjellë më pas Ukrainës.
CNN ka kontaktuar Departamentin e Mbrojtjes, Departamentin e Shtetit dhe Shtëpinë e Bardhë për të marrë një koment mbi situatën.
Presidenti Trump e ka bërë të qartë prej kohësh pakënaqësinë e tij ndaj Volodymyr Zelenskyt për shkak të goditjeve ukrainase kundër rafinerive dhe objekteve të tjera energjetike në territorin rus. Ai ka fajësuar vazhdimisht konfliktin ruso-ukrainas për rritjen e çmimeve të naftës dhe karburanteve në tregjet globale dhe u ka kërkuar të dyja palëve që të mos i prekin objektet energjetike.
Më parë, Trump njoftoi se Moska dhe Kievi kishin arritur një marrëveshje për atë që ai e quajti “armëpushim energjetik”. Zelensky u përgjigj duke thënë se Ukraina e mirëpret një ndalesë të tillë, por se edhe Rusia duhet ta zbatojë atë me përpikëri.
“Ukraina është pro armëpushimit dhe është thelbësore që edhe Rusia ta mbështesë. Po presim detajet nga pala amerikane”, shkroi Zelensky në platformën X.
Një zyrtar evropian e cilësoi si “jetike” për Ukrainën si ndarjen e të dhënave të inteligjencës ashtu edhe blerjet e armëve, duke e përshkruar kërcënimin e Uashingtonit si një “ditë të trishtë” për Kievin dhe aleatët e tij.
Nëse SHBA vendos ta vërë në zbatim këtë ultimatum, efektet mbi aftësitë mbrojtëse të Ukrainës mund të ndihen menjëherë. Të dhënat e inteligjencës amerikane u lejojnë forcave ukrainase të reagojnë ndaj raketave balistike ruse, duke u dhënë informacion mbi pozicionet e lëshuesve, rrugët e predhave dhe kohën e mbërritjes së tyre.
Ndërkaq, bllokimi i blerjeve do të prekte veçanërisht furnizimin me raketa interceptuese Patriot, për të cilat Kievi ka nevojë akute teksa Moska shton sulmet me raketa dhe dronë në mbarë vendin.
Një tjetër zyrtar evropian bëri të ditur se NATO nuk kishte vënë re deri tani asnjë ndryshim në programin PURL gjatë fundjavës.
Kjo nuk është hera e parë që administrata Trump pezullon shkëmbimin e inteligjencës me Ukrainën. E njëjta gjë ndodhi në mars të vitit 2025, pas një debati të ashpër mes Trump dhe Zelenskyt në Zyrën Ovale. Shkëmbimi u rifillua më vonë, kur Kievi ra dakord me një propozim amerikan për armëpushim gjatë negociatave në Arabinë Saudite.
Kërcënimet e reja pritet që ta tensionojnë edhe më shumë marrëdhënien tashmë të brishtë mes dy liderëve. Ata janë përplasur ditët e fundit edhe rreth një marrëveshjeje të SHBA-së me presidentin rus Vladimir Putin për furnizimin e tregjeve me naftë dhe karburante ruse.
Sipas një zyrtari amerikan, një ndër arsyet që e shtynë Trump të arrinte këtë marrëveshje ishin pikërisht goditjet e vazhdueshme të Ukrainës kundër rafinerive ruse. Gjatë fundjavës, Trump shkoi më tej duke lënë të kuptohet se Ukraina mund të kishte nevojë për një udhëheqje të re dhe se Zelensky duhet të zëvendësohej.
