Humbja e republikanëve në zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA, së bashku me rritjen e peshës së demokratëve në Kongres, pritet të ndikojë ndjeshëm në skenën politike të Uashingtonit dhe në raportet e tij me Evropën.
Analiza e Politico vlerëson se dy vitet e fundit të mandatit presidencial të Donald Trump mund të shoqërohen me përplasje më të forta me aleatët evropianë, pasiguri të shtuar për të ardhmen e luftës në Ukrainë dhe tensione më të thella politike brenda Shteteve të Bashkuara.
Të lidhura
None found
Demokratët do të kenë më shumë mjete për të bllokuar ose vënë nën presion nismat e administratës Trump, përmes hetimeve parlamentare, procesit të miratimit të buxhetit dhe kontrollit të Kongresit. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se presidenti amerikan do të humbasë rolin e tij në politikën e jashtme.
Trump vazhdon të ketë kompetenca të rëndësishme në diplomaci, sigurinë kombëtare dhe tregti. Ai mund të mbështetet edhe te urdhrat ekzekutivë për të zbatuar objektivat e tij, ndaj analistët mendojnë se një humbje elektorale mund ta orientojë drejt një qasjeje edhe më përplasëse në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Politico paraqet pesë skenarë që mund të ndikojnë zhvillimet në Evropë dhe më gjerë gjatë dy viteve të ardhshme.
1. Trump mund të shtojë trysninë ndaj Evropës
Një nga mundësitë që konsiderohet më e besueshme është intensifikimi i presionit amerikan mbi aleatët evropianë.
Wolfgang Ischinger, diplomat gjerman dhe ish-president i Konferencës së Sigurisë së Mynihut, shprehet se rezultati zgjedhor nuk duhet të interpretohet si sinjal për përmirësim të marrëdhënieve transatlantike.
Sipas tij, vendet evropiane duhet të jenë të përgatitura për më shumë kërkesa dhe tensione nga administrata Trump.
Ndërsa Kongresi i kontrolluar më shumë nga demokratët mund të kundërshtojë vendimet presidenciale, Trump mund ta përdorë politikën e jashtme për të treguar se ende e ka situatën nën kontroll.
Politico kujton se Evropa ka qenë prej kohësh objekt kritikash nga Trumpi dhe mbështetësit e lëvizjes MAGA, të cilët kanë kërkuar ndryshime në raportet mes SHBA-së dhe vendeve evropiane.
2. Mbështetja amerikane për Ukrainën mund të zgjerohet
Rritja e ndikimit të demokratëve në Kongres mund të hapë rrugën për më shumë ndihmë amerikane për Ukrainën. Shumica e tyre kanë mbështetur në mënyrë të vazhdueshme dërgimin e armëve dhe ofrimin e ndihmës financiare për Kievin.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky mund të presë një kthesë të menjëhershme në politikën e Uashingtonit.
Bronwen Maddox, drejtoreshë e institutit britanik Chatham House, paralajmëron se Ukraina nuk duhet të presë një shpëtim të shpejtë. Edhe në rast se demokratët votojnë për rritjen e ndihmës, përfshirë fondet financiare, zbatimi i vendimeve mund të zgjasë disa muaj ose edhe vite.
Ndërkohë, Kievi ka nevojë të menjëhershme për pajisje ushtarake, veçanërisht për raketa të sistemeve Patriot, të cilat janë vendimtare për mbrojtjen ajrore ndaj sulmeve të vazhdueshme ruse.
3. Mundësia e një marrëveshjeje paqeje që favorizon Rusinë
Një prej skenarëve të tjerë lidhet me synimin e Trumpit për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë dhe për të ndërtuar imazhin e një presidenti që zgjidh konfliktet ndërkombëtare.
Por qëndrimet e tij ndaj Kievit dhe Moskës ngrenë dyshime mbi kushtet që mund të përmbajë një marrëveshje e tillë.
Kurt Volker, ish-diplomat amerikan, paralajmëron se Trump mund të mos marrë parasysh kundërshtimet e Ukrainës dhe të aleatëve evropianë. Sipas tij, presidenti mund të vendosë lehtësimin e sanksioneve ndaj Rusisë dhe rikthimin e lidhjeve ekonomike me Moskën.
Volker thotë se Trump mund t’i kërkojë Departamentit të Thesarit të ndalojë zbatimin e disa sanksioneve, ndërsa mund të shqyrtojë edhe marrëveshje të reja në sektorin energjetik me Rusinë. Gjithashtu, Trump ka diskutuar rikthimin e kompanive të mëdha amerikane në tregun rus.
Në vlerësimin e Volker, është më pak e mundshme që të realizohen kërcënimet për tërheqjen e SHBA-së nga NATO ose për një shkurtim të madh të trupave amerikane në Evropë, pasi një hap i tillë nuk do të siguronte mbështetje të mjaftueshme politike brenda Shteteve të Bashkuara.
4. Evropa mund të përballet me një krizë energjetike më të rëndë
Kriza energjetike, e lidhur me përplasjen mes SHBA-së dhe Iranit, është një tjetër faktor që mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në Evropë.
Politico vlerëson se, nëse Uashingtoni dhe Teherani nuk arrijnë një marrëveshje që do të lejonte rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, çmimet e energjisë mund të qëndrojnë në nivele të larta. Kjo do të shtonte presionin mbi ekonomitë evropiane dhe koston e jetesës.
Pasojat mund të prekin edhe transportin ajror. Michael O’Leary, drejtor ekzekutiv i Ryanair, ka paralajmëruar se mungesa e një marrëveshjeje mund ta çojë industrinë drejt një krize të vërtetë deri në mars ose prill të vitit të ardhshëm.
Për Trumpin, kjo situatë do të sillte një vendim të vështirë: të rifillonte operacionet ushtarake me shpresën se Teherani do të detyrohej të bënte lëshime, të tërhiqej nga përballja ose të braktiste përpjekjet për zgjidhjen e krizës.
Një aksion i ri ushtarak do të mund të shkaktonte rritje të mëtejshme të çmimeve të energjisë dhe do të ishte i papëlqyeshëm në SHBA, veçanërisht pas humbjes së republikanëve në zgjedhje.
5. Konfliktet e brendshme mund të dominojnë axhendën e Uashingtonit
Skenari i pestë parashikon një periudhë të gjatë përplasjesh politike në SHBA, ku çështjet e brendshme mund të zënë hapësirën kryesore dhe të lënë në plan të dytë politikën e jashtme.
Demokratët pritet të ndërmarrin hetime të gjera për vendimet e administratës Trump gjatë dy viteve të para të mandatit të tij të dytë. Robert Garcia, përfaqësues demokrat dhe kandidat i mundshëm për drejtimin e Komitetit Mbikëqyrës të Dhomës së Përfaqësuesve, ka paralajmëruar kundërshtarët politikë të Trumpit që të përgatiten për këtë përballje.
Megjithatë, disa figura të Partisë Demokratike kanë kërkuar që të mos përsëritet një përpjekje tjetër për shkarkimin e presidentit. Ata argumentojnë se demokratët duhet të përqendrohen te ekonomia, rritja e pagës minimale federale dhe miratimi i rregullave të reja etike për institucionet shtetërore.
John F. Harris i Politico shkruan se përplasjet mund të mos mbeten vetëm mes republikanëve dhe demokratëve. Ato mund të shfaqen edhe brenda secilës parti, ndërsa të dyja do të përpiqen të përcaktojnë strategjinë e tyre për periudhën pas Trumpit.
Si përfundim, dy vitet e fundit të presidencës së Trumpit mund të karakterizohen nga një klimë e lëkundur politike në Uashington. Në të njëjtën kohë, Evropa do të përballet me pasiguri rreth mbështetjes amerikane për sigurinë, luftën në Ukrainë dhe menaxhimin e krizës energjetike.
