Qeveria kineze ka vendosur t’u rezistojë thirrjeve nga Uashingtoni për të ngadalësuar përparimin në fushën e inteligjencës artificiale, duke e konsideruar këtë teknologji një shtyllë kyçe për sigurinë kombëtare dhe fuqizimin e shtetit.
Të lidhura
None found
Në kontrast me shqetësimet në rritje që po shprehen në Silicon Valley për rreziqet potenciale të modeleve të avancuara, Pekini po ndjek një rrugë tjetër: një ritëm të shpejtë inovacioni, por gjithmonë nën mbikëqyrjen dhe kornizën rregullatore shtetërore.
Zërat që kërkojnë një ndalim të vrullit të AI-së janë forcuar ndjeshëm në Shtetet e Bashkuara. Dario Amodei, kreu i kompanisë Anthropic, ka bërë thirrje për një nismë globale për të mbikëqyrur zhvillimin e kësaj fushe dhe ka nënvizuar rëndësinë që vendet demokratike të ruajnë kryesimin teknologjik përballë regjimeve autokratike. Ai ka shprehur gjithashtu mbështetje për vijimin e kufizimeve amerikane në eksportin e procesorëve dhe pajisjeve të sofistikuara drejt Kinës.
Sipas analistëve, udhëheqja kineze është e bindur se çdo ngadalësim do të frenonte zhvillimin e saj dhe do t’u ofronte korporatave amerikane hapësirën e nevojshme për të konsoliduar epërsinë. “Inteligjenca artificiale përbën një aftësi themelore sovraniteti,” shpjegojnë ekspertët, duke theksuar peshën që Pekini i atribuon kësaj teknologjie.
Megjithë kundërshtimin ndaj një frenimi të përgjithshëm, autoritetet kineze nuk po u kthejnë shpinën rreziqeve të AI-së. Kryeqyteti ka bërë publik versionin e tretë të kornizës së tij për sigurinë në inteligjencën artificiale. Ky dokument trajton problematika që kanë të bëjnë me agjentët autonomë, sigurinë kibernetike dhe potencialin e modeleve për t’u vetëpërmirësuar. Studiuesi Gabriel Wagner vëren se, në disa aspekte, qasja e Kinës ka më tepër pika të përbashkëta me paralajmërimet e drejtuesve të industrisë amerikane sesa mund të duket në sipërfaqe. Dallimi kryesor qëndron te shpejtësia e ecjes përpara.
Kina ka vënë në funksionim një sistem regjistrimi për algoritmet që nga viti 2022. Megjithatë, evoluimi i teknologjive më të reja po e zhvendos edhe vëmendjen e rregullatorëve. Sipas organizatës Concordia AI, fokusi po kalon nga kontrolli i përmbajtjes së gjeneruar nga AI drejt mbikëqyrjes së veprimeve që mund të ndërmarrin sistemet autonome.
Pekini ka miratuar gjithashtu standarde të reja për të frenuar krijimin e varësisë emocionale të përdoruesve ndaj chatbot-eve shoqëruese. Kjo tregon se strategjia kineze nuk është thjesht “zhvillim me çdo kusht”, por një avancim i shpejtë brenda caqeve të qarta të vendosura nga shteti.
Arsyeja thelbësore qëndron te rivaliteti ekonomik dhe teknologjik me SHBA-në. Modelet më të përparuara amerikane ende vlerësohen se kanë njëfarë avantazhi ndaj konkurentëve të tyre kinezë, por Kina e ka ngushtuar ndjeshëm hendekun dhe nuk synon ta humbasë këtë vrull. Për këtë qëllim, inteligjenca artificiale është përfshirë edhe ndër objektivat strategjike të planit më të ri pesëvjeçar të vendit.
Administrata vendore po ofrojnë fonde dhe hapësira me qira të reduktuar për kompanitë e sektorit, ndërsa fabrikat po inkurajohen të integrojnë gjithnjë e më tepër zgjidhje të bazuara në AI.
Ndryshe nga ankthi që po shfaqet në disa rrethe amerikane për një skenar ku AI del jashtë kontrollit, në Kinë shqetësimi i përditshëm ka natyrë më konkrete. Sipërmarrësit janë veçanërisht të interesuar nëse teknologjia është e besueshme dhe nëse mund të aplikohet në mënyrë të sigurt në sektorët industrialë.
Në fushën e prodhimit, për shembull, brengat lidhen më shumë me performancën reale të sistemeve sesa me skenarët apokaliptikë të humbjes së kontrollit. Paralelisht, përdorimi i AI po depërton edhe në shërbimet publike. Një platformë shëndetësore dixhitale, e pajisur me chatbot-e të trajnuar mbi të dhënat klinike, ka arritur të grumbullojë rreth 150 milionë përdorues, sipas dokumentit.
Të dyja vendet, Kina dhe SHBA-ja, po përballen me të njëjtën dilemë: si të përparohet me inteligjencën artificiale pa humbur kontrollin mbi rreziqet që ajo mbart?
Zgjidhjet e tyre, megjithatë, janë të ndryshme. Në SHBA, sinjalet e alarmit për kërcënime ekzistenciale po shoqërohen me kërkesa për masa kontrolli dhe bashkëpunim ndërkombëtar.
Në Kinë, siguria po adresohet nëpërmjet rregulloreve të reja shtetërore, teksa zhvillimi i vrullshëm i teknologjisë vazhdon të marrë mbështetje të fuqishme. Pekini duket se po synon një ekuilibër midis dy qëllimesh: të menaxhojë rreziqet e AI-së, pa e frenuar garën teknologjike me Shtetet e Bashkuara.
Kjo çështje pritet të zërë një vend qendror në bisedimet mes presidentit amerikan Donald Trump dhe homologut të tij kinez Xi Jinping, të cilët parashikohet të takohen në Uashington gjatë javës së ardhshme.
