Të enjten, më 5 nëntor, në Francë pritet të zhvillohet një grevë kombëtare ku do të përfshihen punonjës nga sektori publik e privat, pensionistë, nxënës dhe studentë.
Protestat janë thirrur nga sindikatat për të kundërshtuar shtrenjtimin e jetesës dhe për të kërkuar paga më të larta, si dhe rishikimin e planit buxhetor të qeverisë për vitin 2027.
Të lidhura
None found
Mobilizimi organizohet në një periudhë tensionesh shoqërore. Sindikatat kanë shprehur pakënaqësi pas takimit të 21 tetorit me përfaqësues të qeverisë, ku u shqyrtuan kërkesat e tyre kryesore lidhur me ekonominë dhe punësimin.
“Kërkojmë dy gjëra: rritje pagash kudo dhe rishikim të planit buxhetor të qeverisë, i cili, në formën aktuale, është katastrofik për vendin”, tha në France 2 Sophie Binet, sekretarja e përgjithshme e CGT-së.
Binet parashikoi pjesëmarrje të gjerë, duke e cilësuar ditën si një bashkim të punonjësve privatë, nëpunësve civilë, pensionistëve dhe të rinjve.
Pagat, pensionet dhe ndihmat sociale janë ndër çështjet kryesore të protestës. Sindikatat kundërshtojnë projektbuxhetin për vitin 2027, që po diskutohet në Parlamentin francez, me argumentin se masat e propozuara prekin në mënyrë joproporcionale shtresat më të cenueshme.
Në një deklaratë të përbashkët të publikuar më 5 tetor, organizatat sindikale thanë se qeveria po rëndon mbi personat që përballen më shumë me vështirësi ekonomike dhe mbi të sëmurët, duke ngrirë ndihmat sociale dhe duke dobësuar funksionin mbrojtës të sigurimeve shoqërore.
Ato kundërshtojnë po ashtu uljen e fondeve për shërbimet publike dhe ngrirjen e njësisë së pagave, e cila shërben për përllogaritjen e pagave të nëpunësve civilë.
Aleanca e sindikatave ka renditur shtatë kërkesa kryesore dhe vendin e parë mes tyre e zë rritja e pagave në të gjithë sektorët. Ajo kërkon hapjen e menjëhershme të negociatave për pagat në kompani e sektorë të ndryshëm, pagë të barabartë për gratë dhe burrat, si dhe shtim të përfitimeve sociale.
Kërkesat përfshijnë gjithashtu përshtatjen e pensioneve, rritjen e pagës minimale (SMIC), përmirësimin e pagave të nëpunësve civilë dhe masa për zhvillimin e tyre profesional.
Mundësia e rritjes së pagës minimale u diskutua edhe në takimin e 21 tetorit mes qeverisë dhe sindikatave. Pas tij, presidenti i CFTC-së, Cyril Chambénier, tha se qeveria kishte lënë hapësirë për diskutime mbi këtë çështje.
Disa ditë më pas, ministri i Punës dhe Solidaritetit Social, Jean-Pierre Farandou, i tha France Inter se një rritje e jashtëzakonshme e pagës minimale, që do të prekte afro dy milionë punonjës, “nuk ishte tabu”. Ai theksoi, megjithatë, se ende nuk ishte marrë një vendim përfundimtar.
Me grevën e 5 nëntorit, sindikatat duan të rrisin trysninë ndaj qeverisë dhe të sigurojnë zotime konkrete, jo vetëm garanci të përgjithshme.
Përveç pagave dhe sigurimeve shoqërore, organizatat e punës kërkojnë ndryshime në politikat tatimore dhe në shpërndarjen e parave publike. Ato propozojnë më shumë drejtësi fiskale, përmes taksimit më të lartë të pronës, trashëgimive dhe dividentëve, si dhe rishqyrtimin e mbështetjes financiare për bizneset.
Një nga temat e ngritura është mbështetja shtetërore prej 211 miliardë eurosh që morën bizneset gjatë vitit 2023. Shifra bazohet në përllogaritjet e një komisioni të posaçëm hetimor të Senatit francez.
Sindikatat kërkojnë që kjo ndihmë të vlerësohet, të vendosen kushte të qarta për përfitimin e saj dhe fondet në dispozicion të rishpërndahen.
Një tjetër synim është shtimi i investimeve publike për përballimin e krizës klimatike dhe përshtatjen e ekonomisë me realitetin e ri mjedisor. Në propozime përfshihen rikthimi i prodhimit industrial në Francë, ulja e karbonit në ekonomi dhe forcimi i shërbimeve publike.
Sipas organizatave sindikale, duhen siguruar fonde të mjaftueshme për arsimimin e të rinjve, kujdesin ndaj të moshuarve dhe përballjen me pasojat e ndryshimeve klimatike.
Në grevën kombëtare do të angazhohen edhe organizata të sektorëve të ndryshëm, të cilat, krahas kërkesave të përbashkëta, kanë parashtruar edhe shqetësime specifike.
Në fushën e arsimit, Snes-FSU kërkon më shumë financim për sistemin arsimor kombëtar dhe shfuqizimin e reformave të shkollave të mesme, të paraqitura në vitin 2018 nga ish-ministri i Arsimit Jean-Michel Blanquer.
Sindikatat kryesore të kompanisë shtetërore hekurudhore SNCF u kanë bërë thirrje punonjësve të bashkohen në protestë. Ato kundërshtojnë përkeqësimin e kushteve sociale dhe pagat që, sipas tyre, kanë ngecur.
Pritet të marrin pjesë edhe organizata të nxënësve e studentëve. Caroline Chevet, sekretarja e përgjithshme e FSU-së, i tha AFP-së se dita lidhet edhe me mobilizimin e të rinjve.
Përfaqësuesja e Unionit të Studentëve (USL), Sabrine Carbach, njoftoi më 31 tetor se studentët do të nisnin me bojkotime dhe më pas do t’u bashkoheshin demonstratave.
Protestave pritet t’u bashkohet edhe lëvizja “Jelekët e Verdhë”, e njohur për rolin e saj në protestat e mëdha sociale të viteve të kaluara në Francë. Këtë herë, ajo do të dalë me sloganin “5 Nëntori është për popullin”.
Greva e së enjtes do të jetë një tjetër sfidë për qeverinë franceze, ndërsa sindikatat synojnë të bashkojnë pakënaqësinë për koston e jetesës, kushtet e punës dhe politikat fiskale të planifikuara për vitin 2027.
