Gjyqi në Hagë ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, dhe të bashkëakuzuarve ka shkaktuar debat politik në Kosovë. Nismat e fundit për përfshirjen e institucioneve shtetërore në mbrojtjen e tyre kanë shtuar mospajtimet: ndërsa një pjesë e politikës kërkon mbështetje më të madhe institucionale, juristi nga Belgjika, Skënder Musliu, paralajmëron për pasoja të mundshme juridike dhe diplomatike.
Të lidhura
None found
Në një prononcim për “Bota sot”, Musliu kundërshton krahasimin e rastit të Thaçit me atë të gjeneralit kroat Ante Gotovina. Sipas tij, proceset dallojnë nga njëri-tjetri dhe mbështetja që Kroacia e Bosnjë-Hercegovina u kanë dhënë gjeneralëve dhe komandantëve të tyre nuk mund të shërbejë si model për Kosovën.
Musliu arsyeton se gjeneralët dhe komandantët e Kroacisë dhe Bosnjë-Hercegovinës kanë luftuar në beteja dhe në vijën e parë të frontit kundër ushtrisë, paramilitarëve dhe forcave speciale policore të Serbisë, për të mbrojtur civilët dhe për të çliruar vendet e tyre. Në dallim prej tyre, thotë ai, katër të akuzuarit kanë deklaruar vetë se nuk kanë marrë pjesë në luftë dhe nuk kanë luftuar kundër ushtrisë serbe; akuzat ndaj tyre lidhen me krime lufte kundër popullatës civile.
Juristi këmbëngul se duhet ndarë përgjegjësia e personave të akuzuar nga ajo e një organizate. Ai thotë se në Hagë nuk po gjykohet dhe as po mbrohet Ushtria Çlirimtare e Kosovës, por individë të caktuar. Për këtë arsye, sipas tij, rastet e gjeneralëve dhe komandantëve kroatë e boshnjakë nuk e përligjin një strategji të njëjtë institucionale në Kosovë.
Kritikat e Musliut përfshijnë vendimet e fundit për plotësimin dhe ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar, si edhe nismat për një qasje institucionale ndaj mbrojtjes së të akuzuarve në apel. Ai vlerëson se përfshirja e institucioneve të Kosovës në procesin e Hagës është një hap i pamatur dhe i rrezikshëm, si brenda vendit, ashtu edhe ndërkombëtarisht.
Sipas juristit, nëse Kosova ushtron juridiksion mbi këto Dhoma, ndërhyrja e institucioneve në proces mund të shihet nga bashkësia ndërkombëtare si ndërhyrje në administrimin e drejtësisë. Ai paralajmëron se veprime të tilla mund t’i vështirësojnë marrëdhëniet e Kosovës me partnerët ndërkombëtarë.
Musliu bën dallim mes ndërhyrjes në proces dhe financimit të mbrojtjes juridike. Ai thotë se Qeveria e Kosovës i ka paguar rregullisht avokatët e të akuzuarve, duke shpenzuar miliona, dhe se kjo ndihmë duhet të vazhdojë në përputhje me ligjin. Megjithatë, ai kërkon që institucionet të veprojnë me diskrecion, pa cenuar pavarësinë e gjykimit apo raportet me partnerët strategjikë.
Juristi shpreh shqetësim edhe për kritikat që, sipas tij, institucionet e Kosovës po marrin nga Bashkimi Evropian. Në këtë drejtim, ai thekson nevojën për respektimin e obligimeve ndërkombëtare dhe të zotimeve që Kosova ka marrë ndaj partnerëve evropianë.
Në përfundim të prononcimit për “Bota sot”, Musliu shtron çështjen e përgjegjësisë politike nëse të akuzuarit shpallen fajtorë me aktgjykim të formës së prerë, pasi të kenë përfunduar ankimimet në të gjitha nivelet e gjykatave. Ai pyet si do ta arsyetonin atëherë institucionet financimin dhe mbështetjen e tyre përmes një strategjie shtetërore, si edhe çfarë do t’u thoshin familjarëve të viktimave dhe personave që kanë përjetuar dhunë në burgjet e improvizuara.
