Aktgjykimi i shkallës së parë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit solli dënime të rënda, por nuk konfirmoi të gjitha pretendimet e ngritura nga Zyra e Prokurorit të Specializuar.
Të lidhura
None found
Trupi gjykues i Dhomave të Specializuara i shpalli katër ish-krerët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës fajtorë për katër akuza për krime lufte, ndërsa i liroi nga gjashtë akuzat që lidheshin me krime kundër njerëzimit.
Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi morën dënime me nga 25 vjet burgim, Kadri Veseli u dënua me 18 vjet, kurse Rexhep Selimi me 13 vjet. Fajësia e tyre u konstatua për ndalim arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje, të cilësuara si krime lufte.
Ndryshe përfundoi shqyrtimi i gjashtë akuzave për krime kundër njerëzimit, për të cilat trupi gjykues nuk dha vendim fajësie.
Akuzat që nuk u vërtetuan
Aktakuza përfshinte përndjekjen, burgosjen, aktet e tjera çnjerëzore, torturën, vrasjen dhe zhdukjen e detyruar si forma të krimeve kundër njerëzimit.
Për të provuar këto akuza, nuk mjaftonte që Prokuroria të dëshmonte vetëm kryerjen e vrasjeve, torturave apo ndalimeve të paligjshme. Ajo duhej të vërtetonte përtej dyshimit të arsyeshëm se veprimet ishin pjesë e një sulmi të gjerë ose sistematik të drejtuar ndaj popullatës civile.
Sipas trupit gjykues, pikërisht ky kusht themelor juridik nuk u provua nga ZPS-ja.
Kur lexoi përmbledhjen e aktgjykimit, kryetari i trupit gjykues, Charles L. Smith, tha se Prokuroria nuk kishte dëshmuar përtej dyshimit të arsyeshëm ekzistencën e një sulmi të tillë kundër popullatës civile.
Për rrjedhojë, provat e paraqitura nuk e përmbushën standardin ligjor të nevojshëm që veprimet e konstatuara të klasifikoheshin si krime kundër njerëzimit.
Lirimi nga këto akuza nuk mohon se janë kryer krime
Vendimi për lirimin nga akuzat për krime kundër njerëzimit nuk do të thotë se gjykata arriti në përfundimin se vrasjet, torturat dhe ndalimet nuk kishin ndodhur.
Trupi gjykues çmoi se disa nga këto veprime ishin provuar si krime lufte. Megjithatë, nuk u dëshmua konteksti juridik më i gjerë që kërkohet për t’i kategorizuar ato njëkohësisht edhe si krime kundër njerëzimit.
Ndryshimi lidhet me kushtet ligjore që duhet të plotësojë secila kategori.
Në rastin e krimeve të luftës, duhet të provohet lidhja ndërmjet veprës dhe konfliktit të armatosur.
Për krimet kundër njerëzimit kërkohet gjithashtu të ekzistojë një sulm i gjerë ose sistematik ndaj popullatës civile dhe të dëshmohet lidhja e veprës me këtë sulm.
Kjo do të thotë se një vrasje ose një akt torture mund të cilësohet si krim lufte, por jo medoemos edhe si krim kundër njerëzimit, nëse Prokuroria nuk provon elementin e sulmit të gjerë ose sistematik.
Procesi nuk kishte në objekt UÇK-në
Gjatë shpalljes së vendimit, gjyqtari Smith sqaroi se çështja gjyqësore trajtonte përgjegjësinë individuale të të akuzuarve. Ajo nuk shqyrtonte ligjshmërinë e luftës së UÇK-së dhe as përgjegjësinë e organizatës.
Për këtë arsye, përfundimet e trupit gjykues nuk përbëjnë dënim ndaj UÇK-së dhe nuk janë vlerësim kundër luftës çlirimtare të Kosovës.
Gjykata vlerësoi vetëm nëse katër të akuzuarit mbanin përgjegjësi penale individuale për veprat konkrete të renditura në aktakuzë.
Çfarë u provua nga Prokuroria?
Megjithëse gjashtë akuzat për krime kundër njerëzimit nuk qëndruan, trupi gjykues pranoi një pjesë të konsiderueshme të çështjes së paraqitur nga Prokuroria.
Në përmbledhjen e aktgjykimit thuhet se gjykata konstatoi ekzistencën e një qëllimi të përbashkët kriminal për të shënjestruar persona që konsideroheshin kundërshtarë të objektivave politike ose ushtarake të UÇK-së.
Po ashtu, sipas gjykatës, kishte prova të mjaftueshme për ndalime arbitrare, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të kryera në kontekstin e konfliktit të armatosur. Dënimet përkatëse u shqiptuan mbi këtë bazë.
Këto konstatime pritet të jenë mes çështjeve kryesore që mbrojtja do të kundërshtojë në apel, sidomos për sa i përket kontributit individual të secilit të dënuar dhe lidhjes së tyre me krimet konkrete.
E drejta e ankimit i takon edhe Prokurorisë
Ky është një vendim i shkallës së parë dhe, si i tillë, ende nuk ka marrë formë përfundimtare.
Mbrojtja ka bërë të ditur se do të paraqesë ankesë, por të njëjtën të drejtë e gëzon edhe Prokuroria. Ajo mund të kundërshtojë konstatimin se nuk u provua një sulm i gjerë ose sistematik i drejtuar kundër popullatës civile.
Eksperti i së drejtës ndërkombëtare Mark Ellis ka vlerësuar se Prokuroria mund të pretendojë se trupi gjykues e ka zbatuar në mënyrë të gabuar kriterin juridik për ekzistencën e një sulmi të tillë.
Në anën tjetër, pritet që mbrojtja të sfidojë përfundimet faktike dhe ligjore përmes të cilave të dënuarit janë lidhur me ndërmarrjen e përbashkët kriminale.
Në fazën aktuale mund të thuhet se gjashtë akuzat për krime kundër njerëzimit nuk u provuan në shkallën e parë. Sidoqoftë, edhe ky aspekt i aktgjykimit mund të shqyrtohet gjatë procedurës së apelit.
Shënim redaktues: Artikulli bazohet në përmbledhjen publike të aktgjykimit, të lexuar gjatë seancës, si dhe në raportimet mbi vendimin. Aktgjykimi i plotë, në versionin publik dhe të redaktuar, nuk është ende i qasshëm në regjistrin e indeksuar të gjykatës.
