Pas më shumë se një muaji pa përplasje të drejtpërdrejta, Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë kryer sulme reciproke ushtarake, duke shtuar frikën për rikthimin e konfliktit në Lindjen e Mesme.
Të lidhura
None found
Forcat amerikane sulmuan dy raketahedhës iranianë në ishullin Larak. Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), njësitë iraniane po përgatiteshin të vendosnin mina detare në Ngushticën e Hormuzit, një korridor kyç për transportin global të naftës.
Teherani reagoi me lëshimin e raketave drejt objektivave ushtarake amerikane në Jordani dhe në Emiratet e Bashkuara Arabe. Autoritetet jordaneze thanë se mbrojtja ajrore e vendit neutralizoi tetë raketa që kishin hyrë në hapësirën ajrore jordaneze.
Edhe Emiratet e Bashkuara Arabe njoftuan se kishin zbuluar një dron mbi ujërat e tyre territoriale, ndërsa e dënuan situatën si një përshkallëzim të rrezikshëm. Abu Dhabi mohoi raportimet se ishte goditur baza ku shërben personel amerikan.
Sulmi në Larak la dy viktima
Goditja amerikane në ishullin Larak shkaktoi vdekjen e të paktën dy personave dhe plagosjen e disa të tjerëve. Lajmi u bë i ditur nga agjencia shtetërore iraniane IRNA, e cila iu referua guvernatorit të qarkut Qeshm.
CENTCOM tha se bëhej fjalë për një operacion “të kufizuar dhe të saktë”, të ndërmarrë kundër forcave iraniane që, sipas versionit amerikan, po përgatiteshin të vendosnin mina në ngushticë.
Uashingtoni deklaroi se qëllimi i ndërhyrjes ishte garantimi i sigurisë për anijet civile, mbrojtja e transportit tregtar dhe ruajtja e qarkullimit të lirë të mallrave në një prej nyjeve më të rëndësishme të tregtisë botërore.
Presidenti iranian Masoud Pezeshkian u shpreh se Irani nuk dëshiron luftë, por nuk do ta pranojë agresionin pa reaguar. Ndërsa Garda Revolucionare Islamike e cilësoi sulmin amerikan si një “gabim strategjik dhe vdekjeprurës” dhe paralajmëroi se do të kundërpërgjigjet.
Trump: “Do t’i godasim fort”
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e quajti edhe një herë Iranin “shtet të dështuar” dhe paralajmëroi se Uashingtoni do të marrë masa ndaj sulmeve iraniane.
Pas lajmeve për përplasjet, tregjet energjetike reaguan menjëherë. Kuotimet globale të naftës u rritën me gati 3%, mes shqetësimeve për sigurinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.
Ngushtica është shndërruar në pikën kryesore të tensionit mes dy vendeve. Shtetet e Bashkuara thonë se po përpiqen të sigurojnë kalimin e lirë të anijeve, ndërsa Irani e lidh sigurinë dhe hapjen e këtij korridori detar me zhvillimet politike e të sigurisë në gjithë rajonin.
Dialogu mes palëve vazhdon të jetë i ngrirë
Përplasja ndodhi në një kohë kur kontakti i drejtpërdrejtë negociues mes Uashingtonit dhe Teheranit është bllokuar. Shtëpia e Bardhë deklaroi ditët e fundit se nuk ka aktualisht bisedime në zhvillim.
Megjithatë, Irani dhe Omani po vijojnë diskutimet për një marrëveshje që do të rikthente qarkullimin normal detar përmes Ngushticës së Hormuzit. Përpjekjet diplomatike janë mbështetur edhe nga vende të tjera të rajonit, mes tyre Katari.
Anwar Gargash, këshilltari i presidentit të Emirateve, paralajmëroi se situata e përkufizuar si “as luftë, as paqe” nuk mund të shërbejë si zgjidhje afatgjatë. Ai kërkoi një rrugë politike dhe ekonomike për kapërcimin e krizës.
Paralelisht, administrata Trump po rrit presionin ekonomik ndaj Teheranit. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi se SHBA-ja pritet të vendosë sanksione të reja dytësore ndaj Iranit çdo javë, me masat e para që do të fokusohen te sektori bankar.
Shkëmbimi i fundit i zjarrit shënon rikthimin e sulmeve të drejtpërdrejta mes SHBA-së dhe Iranit. Tashmë shqetësimi kryesor lidhet me mundësinë e një përshkallëzimi të ri ushtarak, si dhe me ndikimin e tij të mundshëm te siguria rajonale dhe furnizimi global me energji.
