Mbushja e shpejtë e baterisë tashmë është kthyer në një veçori standarde për telefonat inteligjentë, laptopët dhe automjetet elektrike, pasi shkurton ndjeshëm kohën e karikimit. Shkencëtarët thonë se kjo metodë mund t’ia reduktojë jetëgjatësinë baterisë, por falë teknologjive bashkëkohore të mbrojtjes, ndikimi është më i vogël nga sa mendohet zakonisht.
Të lidhura
None found
Funksionimi i baterive me jon litiumi mbështetet te zhvendosja e joneve të litiumit ndërmjet dy elektrodave. Në një karikim normal, lëvizja kryhet ngadalë, çka krijon pak nxehtësi dhe ushtron më pak ngarkesë mbi baterinë. Ndërsa gjatë karikimit të shpejtë përdoret rrymë më e lartë, duke i bërë jonet të lëvizin me ritëm shumë më të madh dhe duke mundësuar mbushjen e baterisë brenda një ore ose edhe më shpejt.
Jo të gjitha bateritë, megjithatë, janë ndërtuar për të përballuar këtë shpejtësi. Ato që e mbështesin karikimin e shpejtë përmbajnë materiale dhe mekanizma të veçantë, të cilët lehtësojnë lëvizjen e joneve. Njëkohësisht, struktura e tyre e brendshme projektohet në mënyrë që të kufizojë rezistencën dhe krijimin e nxehtësisë.
Shqetësimi kryesor lidhet me mundësinë që kjo mënyrë karikimi të përshpejtojë plakjen e zakonshme të baterisë. Ndër proceset më dëmtuese është ai që njihet si veshja me litium. Kur mbushja kryhet tepër shpejt, disa prej joneve nuk depozitohen si duhet, por mblidhen mbi sipërfaqen e elektrodës. Ky grumbullim e zvogëlon gradualisht kapacitetin e baterisë. Në raste të rralla mund të krijohen edhe formacione të holla metalike, të cilat dëmtojnë pjesët e brendshme dhe shtojnë rrezikun e defekteve.
Një tjetër pasojë e karikimit të shpejtë është prodhimi më i madh i nxehtësisë. Temperaturat e larta i përshpejtojnë reaksionet kimike që shkaktojnë degradimin e materialeve të baterisë. Kur kushtet bëhen ekstreme, mbinxehja mund të çojë në fryrje, zjarr ose shpërthim, ndonëse ngjarje të tilla mbeten shumë të rralla.
Për të kufizuar këto rreziqe, pajisjet moderne kanë sisteme inteligjente që kontrollojnë në mënyrë të vazhdueshme temperaturën, tensionin dhe rrymën. Sapo konstatohet se bateria është nxehur tepër, shpejtësia e karikimit reduktohet automatikisht për ta mbrojtur atë.
Sipas ekspertëve, pajisjet nuk duhen karikuar në ambiente me temperatura shumë të larta, për shembull brenda një makine të parkuar ose drejtpërdrejt nën rrezet e diellit. Edhe i ftohti i skajshëm mund të ndikojë negativisht te performanca e baterisë.
Për një jetëgjatësi më të madhe, këshillohet që niveli i baterisë të mbahet përgjithësisht ndërmjet 20% dhe 80%, në vend që ajo të çohet vazhdimisht në 100%. Po ashtu, laptopët nuk rekomandohet të lihen gjatë gjithë kohës të lidhur me karikuesin.
Pra, karikimi i shpejtë mund ta shtojë deri diku konsumimin e baterisë, por te pajisjet moderne ky efekt mbetet i kufizuar. Mbajtja e pajisjes në temperatura të përshtatshme dhe shmangia e mbushjes së panevojshme deri në 100% konsiderohen mënyrat më të mira për ta ruajtur baterinë në gjendje të mirë për sa më gjatë. /Live Science– Syri.net
