E përditshmja austriake “Die Presse” ka raportuar për protestat në kryeqytetin shqiptar, duke vënë në pah përplasjet mes qytetarëve dhe Policisë, pakënaqësinë ndaj qeverisë së Edi Ramës dhe akuzat për korrupsion të lidhura me qeverisjen e tij.
Sipas artikullit, qytetarët protestojnë që prej pranverës dhe kërkojnë largimin e kryeministrit. Përveç skandaleve që kanë përfshirë qeverinë, në zemër të pakënaqësisë janë edhe vështirësitë sociale dhe pabarazia e theksuar mes të pasurve dhe të varfërve.
Të lidhura
None found
“Gjendja sociale dhe hendeku i madh mes të varfërve e të pasurve po nxjerrin shumë njerëz në rrugë. Në Tiranë, sidoqoftë, nuk është e lehtë të dallosh pankarta me kërkesa të shkruara. Megjithatë, të gjithë pajtohen se Edi Rama duhet të largohet nga posti”, shkruan “Die Presse”.
Gazeta austriake përshkruan edhe përballjet e protestuesve me forcat e rendit. Ajo përmend gazin lotsjellës, plumbat e gomës dhe ujin me presion të përdorur gjatë ndërhyrjeve policore, si dhe dëmet ndaj bizneseve dhe infrastrukturës së qytetit.
Në shkrim trajtohen edhe paralajmërimet e Ramës për masa më të rënda ndaj pjesëmarrësve, nëse protestat kthehen në dhunë.
“Kryeministri kërkon të rrisë ashpërsinë e ndëshkimeve për protestuesit. Nëse protestat përshkallëzohen në dhunë, tashmë çdo pjesëmarrës mund të përballet me gjoba që tejkalojnë 5000 euro”, thuhet në artikull.
Raportimi vjen ndërsa protestat kundër qeverisë vazhdojnë në Tiranë. Kërkesat për dorëheqjen e Ramës janë shoqëruar me bojkot të mësimit nga studentët dhe përplasje të përsëritura me policinë. Pakënaqësia sociale, pretendimet për korrupsion dhe trajtimi i protestave mbeten ndër arsyet kryesore të reagimit qytetar.
Shpërthen një zhurmë e fortë dhe, pas pak çastesh, qendra e Tiranës mbulohet nga retë e gazit lotsjellës. Një i moshuar vendos maskën kundër gazit, ndërsa protestues të tjerë mbrojnë sytë me syze skish apo zhytjeje, ose mbajnë maska njëpërdorimëshe. Pa to, frymëmarrja bëhet e mundimshme. Kur policia hedh granata lotsjellëse, turma largohet me shpejtësi në drejtim të kundërt dhe shpërndahet në rrugicat e ngushta pas sheshit Skënderbej.
Në kryeqytetin shqiptar, përballja mes protestuesve dhe forcave të sigurisë është kthyer në një skenë që përsëritet çdo ditë. Pasdite zhvillohen marshime paqësore në qendër, por policia ndërhyn me gaz lotsjellës, plumba gome dhe topa uji. Më pas, situata shpesh degjeneron në dhunë që vazhdon deri në orët e vona të natës.
Protestat kanë nisur në pranverë
Ndërsa lëvizje protestuese kanë tronditur disa vende evropiane, në Shqipëri qytetarët kanë dalë në rrugë që nga pranvera. Në fillim, tubimet kundërshtonin një projekt të planifikuar ndërtimi në një zonë të mbrojtur natyrore, të mbështetur nga qeveria e kryeministrit Edi Rama. Investitori është Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump. Që atëherë, protesta është zgjeruar.
Lea, një prej protestueseve, është kthyer së fundmi në Shqipëri pas një periudhe të gjatë jashtë vendit. “Të ardhmen time e shoh në Shqipëri”, thotë 26-vjeçarja, por shton se shumë gjëra nuk funksionojnë siç duhet. Ajo përmend “kushtet e jetesës, sistemin shëndetësor, pagat dhe marrëveshjet jotransparente” dhe kundërshton “shitjen e vendit”.
Pakënaqësia për kushtet shoqërore dhe diferenca e madhe ekonomike mes të pasurve e të varfërve po nxit pjesëmarrjen në protesta. Megjithatë, sipas gazetës, në Tiranë rrallë shihen pankarta me kërkesa të shkruara.
Një pikë i bashkon protestuesit: ata kërkojnë dorëheqjen e Edi Ramës.
Rama drejton vendin me 2,4 milionë banorë që prej vitit 2013. Përpara se të bëhej kryeministër, ai ishte për shumë vite kryetar i Bashkisë së Tiranës. Politikani, i njohur për atletet që mban, fitoi vëmendje për mënyrën jokonvencionale të politikëbërjes dhe për qasjen krijuese në administrimin e qytetit.
Gjatë qeverisjes së tij, megjithatë, janë shfaqur disa skandale të mëdha korrupsioni ku janë përfshirë figura të larta të qeverisë dhe zyrtarë të Partisë së tij Socialiste. Së fundmi, çështjet kanë marrë shtysë nga SPAK-u, agjencia kundër korrupsionit, funksionimi i suksesshëm i së cilës është ndër kushtet për anëtarësimin e Shqipërisë në BE.
“Nuk ka vend tjetër aq të korruptuar sa Shqipëria”, shprehet një protestuese tjetër, duke treguar syzet e diellit.
Gruaja, e cila prezantohet si Ledi, thotë se policë civilë po i fotografojnë protestuesit. Sipas saj, këto fotografi përdoren për të ushtruar presion ndaj pjesëmarrësve dhe familjeve të tyre.
Edhe 48-vjeçarja shqetësohet për pasojat që mund të ketë në punë, në një institucion publik. Ajo qëndron pranë Ministrisë së Arsimit me katër gra të tjera. Thirrjet e tyre bashkohen me brohoritjet dhe duartrokitjet e qindra njerëzve: “Rama duhet të japë dorëheqjen”.
E pyetur nëse kryeministri do të tërhiqet, Ledi shprehet: “Kam frikë se jo. Por jam këtu për të mbrojtur dinjitetin tim.”
Stacione pritjeje të djegura
Pas një kohe të gjatë protestash paqësore, përplasjet në rrugë po ndodhin pothuajse çdo ditë. Protestues janë dhunuar e arrestuar, ndërsa policë kanë mbetur të plagosur. Përgjatë rrugëve ku kalojnë tubimet në qendër, janë djegur dyqane. Në flakë janë përfshirë edhe stacione pritjeje të autobusëve dhe kontenierë mbeturinash.
Në vitrinat e bizneseve, të cilat i kanë mbyllur grilat paraprakisht për t’u mbrojtur, është vendosur mesazhi: “Ne jemi në anën tuaj. Mos e dëmtoni biznesin tonë”.
Rama u ka bërë thirrje protestuesve për dialog dhe, në një veprim të bujshëm, ka vendosur karrige në trotuarin përpara zyrës së kryeministrit. Gjatë ditës, ato janë shfrytëzuar vetëm nga grupe turistësh që ndalonin aty. Protestuesit, ndërkaq, thonë se mundësia për dialog ka kaluar. Të dielën, ata u vunë flakën karrigeve.
Parashikohen ndëshkime më të ashpra
Kryeministri synon të rëndojë sanksionet për pjesëmarrësit në protesta. Në rast se tubimet shoqërohen me dhunë, të gjithë pjesëmarrësit rrezikojnë gjoba mbi 5000 euro.
Në një vend ku paga mesatare, sipas të dhënave zyrtare, është pak më e ulët se 900 euro, kjo shumë është tejet e lartë. Në një videomesazh gjatë fundjavës, Rama tha: “Ata që kërkojnë dorëheqjen time gabojnë nëse mendojnë se mund ta imponojnë atë me dhunë apo mënyra të tjera”.
“Për Ramën, dialogu është monolog”
Rama pretendon se protestuesit synojnë të pengojnë anëtarësimin e Shqipërisë në BE. Vendi synon të bëhet pjesë e Bashkimit Evropian deri në vitin 2030. Shumë prej protestuesve nuk i pranojnë akuzat e kryeministrit.
Sipas tyre, BE-ja po mbështet palën e gabuar dhe kështu po dëmton besueshmërinë e vet.
“Kur Rama thotë dialog, nënkupton monolog”, shprehet një burrë. “Ai jeton në botën e tij.”
Shumë protestues janë të pakënaqur që Brukseli nuk e kritikon Ramën. “Jam i zhgënjyer nga BE-ja”, thotë burri. Sipas tij, jashtë vendit kryeministri paraqitet si i arsyeshëm, ndërsa në Shqipëri sillet si një “diktator”. “BE-ja duhet të zgjohet”, shton ai dhe largohet.
