Presidentja e re e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, përballet me disa detyra të rëndësishme që në fillim të mandatit të saj. Ndër prioritetet kryesore përmenden mbrojtja e rendit kushtetues, bashkërendimi mes institucioneve, rritja e rolit të Kosovës në politikën e jashtme dhe angazhimi në çështjet që lidhen me ish-krerët e UÇK-së.
Të lidhura
None found
Ish-diplomati Albert Prenkaj deklaroi për KosovaPress se detyra themelore e presidentes duhet të jetë garantimi i zbatimit të Kushtetutës dhe funksionimi i institucioneve brenda kompetencave të përcaktuara me të.
Sipas Prenkajt, Presidenca mund të luajë rol të rëndësishëm edhe në marrëdhëniet me jashtë. Ai vlerëson se Shiroka-Pula mund të ndihmojë në shtimin e komunikimit me partnerët ndërkombëtarë dhe në përfaqësimin më të fuqishëm të Kosovës në arenën globale.
“Prioriteti absolut i presidentes është të jetë garantuese e Kushtetutës dhe e kushtetutshmërisë. Ajo duhet të kujdeset pa kompromis që të gjitha institucionet e Kosovës të funksionojnë në përputhje me rendin kushtetues. Krahas kësaj, presidentja ka një rol të veçantë edhe në politikën e jashtme. Një figurë me kredibilitet dhe integritet, siç besohet të jetë presidentja Pula, mund ta rikthejë Kosovën në skenën ndërkombëtare, në një kohë kur vendi konsiderohet i izoluar në komunikimin me botën dhe kur politika e jashtme shihet si e plogësht. Edhe pse Kosova ka ministër dhe Ministri të Jashtme, presidentja mund të bëhet një përfaqësuese e rëndësishme e politikës së jashtme në këtë moment”, tha Prenkaj.
Profesori i marrëdhënieve ndërkombëtare, Dritëro Arifi, e konsideron të domosdoshëm një bashkëpunim më të ngushtë mes Presidencës, Qeverisë dhe Kuvendit.
Ai thekson se këto institucione duhet të veprojnë mbi bazën e një qasjeje të përbashkët, veçanërisht në politikën e jashtme, në mënyrë që Kosova të paraqitet para aleatëve dhe partnerëve ndërkombëtarë me qëndrime të njëjta.
Arifi përmend gjithashtu rëndësinë e zhvillimeve që lidhen me Gjykatën Speciale, veçanërisht pas miratimit të Ligjit të ri për Dhomat e Specializuara. Sipas tij, pas dënimit të katërshes së UÇK-së duhet të krijohet një task-forcë për koordinimin dhe monitorimin e këtij procesi.
“Nga Presidenca do të pritej një dinamikë tjetër dhe një bashkëpunim më i thellë mes Presidencës, Qeverisë, Kuvendit dhe partive politike. Duke pasur parasysh urgjencën e çështjes së Gjykatës Speciale, duhet të niset menjëherë krijimi i një task-force. Duhet të përcaktohet se kush do ta udhëheqë dhe nëse do të formohet trekëndëshi Parlament–Presidencë–Qeveri, i cili do t’i koordinojë e monitorojë zhvillimet në kohë reale. Presidenca dhe ministri i Jashtëm duhet të jenë në të njëjtën linjë, pasi mospajtimet do ta paraqisnin Kosovën si shtet të pakoordinuar dhe jo serioz, me interpretime të ndryshme për politikën e jashtme. Mundësitë mund të hapen nëse Departamenti i Shtetit, Uashingtoni dhe Shtëpia e Bardhë binden se Kosova duhet të trajtohet si shtet i barabartë. Aktualisht, trajtimi ndaj Kosovës nuk është i njëjtë me atë që u bëhet vendeve të tjera të rajonit”, theksoi Arifi.
Edhe Albert Prenkaj mendon se presidentja e re mund të marrë një rol bashkues, duke mbledhur rreth vetes ekspertë që do të angazhoheshin në çështjet e proceseve ndaj ish-krerëve të UÇK-së.
Ai tha se ndër veprimet e para duhet të jetë edhe vendosja e komunikimit zyrtar me Brukselin dhe Hagën për temat që lidhen me marrëveshjet ndërkombëtare dhe Gjykatën Speciale.
Sipas Prenkajt, presidentja duhet të shndërrohet në një pikë referimi për ekspertët që do të kontribuojnë në mbrojtjen dhe faktimin e pafajësisë së udhëheqësve të UÇK-së dhe ish-zyrtarëve të lartë shtetërorë, përfshirë presidentin, kryetarin e Kuvendit dhe anëtarët e Kuvendit.
“Ajo që u bë e qartë gjatë 20 ditëve të fundit është nevoja që presidentja të krijojë rreth vetes një grup ekspertësh, të cilët do të kenë rol shtetëror në mbrojtjen dhe vërtetimin e pafajësisë së udhëheqësve të UÇK-së dhe ish-zyrtarëve të lartë shtetërorë. Një ndër prioritetet e ditëve të para duhet të jetë hartimi i një letërkëmbimi me Brukselin zyrtar, por edhe me Hagën, për të kërkuar amendamentimin e marrëveshjes ndërkombëtare ekzistuese. Ligji i fundit për plotësimin dhe ndryshimin e ligjit për Gjykatën Speciale duhet të shërbejë për amendamentimin e kësaj marrëveshjeje ndërkombëtare dhe të ligjit të vjetër”, deklaroi Prenkaj.
Justina Shiroka-Pula u zgjodh presidente në mesnatën mes 6 dhe 7 tetorit. Ajo siguroi 81 vota të deputetëve, pas marrëveshjes së arritur ndërmjet partisë në pushtet, Lëvizjes Vetëvendosje, dhe partisë më të madhe opozitare, PDK-së.
