Në përpjekje për të hapur një faqe interneti, përdoruesi shpesh përballet fillimisht me një provë bezdisëse, në vend që të hyjë menjëherë në përmbajtjen e kërkuar.
Të lidhura
None found
Në ekran mund të shfaqen shtatë fotografi të vogla dhe me rezolucion të dobët të kafshëve. Detyra është të përcaktohet se cila prej tyre ushqehet në të njëjtën mënyrë si kafsha në imazhin e tetë, ku paraqitet një lopë me sfond të kuq.
Për të dhënë përgjigjen, duhet të shqyrtoni pamjet e turbullta dhe të pyesni veten nëse po shihni një kalë apo një luan, apo se me çfarë ushqehet pelikani. Pas gjithë këtij hamendësimi, përzgjidhni fotografinë e deles.
Kështu vërtetoni se jeni njeri, por përfundoni edhe më të acaruar. Në skenarin më të mirë humbni vetëm pak sekonda, ndërsa një klikim i pasaktë ose një çast shpërqendrimi mund t’ju detyrojë ta përsërisni të gjithë procedurën.
Provat me pyetjen “A jeni robot?”, të njohura si CAPTCHA, e kanë shoqëruar internetin pothuajse që prej fazave të tij të para. Në vitin 1997, motori i kërkimit Altavista, i cili tashmë është mbyllur, paraqiti një mekanizëm të thjeshtë për bllokimin e robotëve.
Format e hershme të CAPTCHA-ve shërbenin edhe për një qëllim praktik. Përdoruesve u kërkohej të shkruanin një fjalë të skanuar nga një material i vjetër, duke kontribuar në këtë mënyrë në digjitalizimin e librave.
Megjithatë, gara ndërmjet sulmuesve dhe sistemeve mbrojtëse është intensifikuar nga shtimi i robotëve që realizojnë sulme kibernetike dhe, së fundmi, nga zhvillimi i sistemeve të përparuara të inteligjencës artificiale. Për pasojë, testet janë ndërlikuar, ndërsa përdorimi i internetit është bërë më i ngadaltë dhe më acarues.
Të dhënat e kompanisë së sigurisë kibernetike Imperva tregojnë se gjatë vitit 2024 trafiku online i prodhuar nga robotët e kaloi për herë të parë atë të gjeneruar nga njerëzit. Sipas kompanisë, kjo rritje lidhet me chatbot-et që grumbullojnë informacione nga interneti dhe me inteligjencën artificiale, e cila i ndihmon robotët të mos zbulohen.
BryanBecker, drejtor produkti në Cloudflare, kompani që ndërton sisteme mbrojtëse ndaj robotëve, thotë se rregullat e lojës janë transformuar tërësisht nga numri i madh i agjentëve të IA-së që mbledhin të dhëna për trajnimin e modeleve të mëdha gjuhësore.
Robotët po arrijnë t’u shpëtojnë CAPTCHA-ve
Në përgjithësi, pronarët e faqeve online nuk i mirëpresin robotët. Ata mund të dërgojnë sasi aq të mëdha trafiku sa të mbingarkojnë një faqe dhe ta nxjerrin atë jashtë funksionit.
Robotët shfrytëzohen gjithashtu nga konkurrentët për të grumbulluar të dhëna rreth çmimeve. Spekulantët, nga ana tjetër, i përdorin për të blerë bileta ose për të siguruar rezervime në testet e patentës së drejtimit.
Po zgjerohet edhe përdorimi i “agjentëve të IA-së”, të cilët kryejnë detyra në emër të përdoruesve. Në këto raste nuk ka një person që të shohë reklamat ose të bëjë blerje të çastit, ndërkohë që informacionet shpesh merren pa miratimin e pronarëve të tyre.
Përballë kësaj situate, CAPTCHA-t dhe mekanizmat e tjerë kundër robotëve janë përhapur kudo. Cloudflare, që përdor edhe zgjidhje të tjera, përfshirë kutitë me mbishkrimin “Verifiko që je njeri”, deklaron se realizon aktualisht 7.7 miliardë kontrolle çdo ditë. Në vitin 2023, ky numër ishte 2.1 miliardë.
Pavarësisht masave, robotët kanë fituar aftësi më të mëdha për t’i kapërcyer këto barriera. Dy vjet më parë, një grup studiuesish nga Universiteti i Cyrihut zbuloi se sistemet e të mësuarit automatik mund të zgjidhnin 100% të testeve të reCaptcha-s, sistemi CAPTCHA i Google.
Bëhet fjalë për mekanizmin që paraqet një rrjet me 16 kuti dhe u kërkon përdoruesve të klikojnë të gjitha katrorët ku duken autobusë, ura ose hidrantë.
Kompanitë kanë reaguar duke i bërë sfidat edhe më komplekse. ArkoseLabs, shërbim që përdoret nga shumë kompani teknologjike, mund t’u kërkojë vizitorëve të gjejnë çiftin e zareve që jep shumën shtatë ose ta vendosin një personazh vizatimor në pozicionin e duhur brenda një avioni. Kompania i promovon këto prova si “rezistente ndaj IA-së”.
Ndërkohë, rivalja hCaptcha u paraqet përdoruesve nëntë imazhe me ushqime dhe pije, për t’u kërkuar të përcaktojnë se cilat prej tyre përbëjnë një pjatë kryesore. Një përdorues shkroi në internet se, sipas tij, prova të tilla duket sikur synojnë të pengojnë njerëzit dhe jo robotët.
Një zëdhënës i hCaptcha deklaroi se, bazuar në të dhënat e kompanisë, koha që u nevojitet njerëzve për t’i përfunduar testet nuk është rritur. Megjithatë, shumëllojshmëria e pyetjeve është zgjeruar me kalimin e kohës, sepse edhe sulmet janë sofistikuar. Kompania thekson gjithashtu se testet duhet të rifreskohen pa ndërprerje për të përballuar automatizimin.
Shumica e përdoruesve arrijnë t’i përfundojnë këto prova pa probleme, por organizatat që përfaqësojnë personat me aftësi të kufizuara paralajmërojnë se ato shpesh i përjashtojnë njerëzit me vështirësi në shikim.
Edhe koha e harxhuar është e konsiderueshme. Pesë vjet më parë, Cloudflare llogariti se plotësimi i një CAPTCHA-je zgjat mesatarisht 32 sekonda. Sipas këtij vlerësimi, njerëzimi shpenzon në total rreth 500 vite çdo ditë vetëm për zgjidhjen e këtyre testeve.
Shtimi i vazhdueshëm i barrierave mbrojtëse kërcënon ta ngadalësojë më tej internetin, sepse çdo faqe po vendos shtresa të reja sigurie.
Profesori GeneTsudik nga Universiteti i Kalifornisë në Irvine e konsideron vetë konceptin e CAPTCHA-së një betejë të humbur. Sipas tij, ajo mund të ngjajë me një garë armatimi, por njerëzit tashmë e kanë humbur këtë përballje.
Disa platforma po zgjedhin masa edhe më të forta. Për të dëshmuar se janë njerëz, vizitorëve mund t’u kërkohet të hapin një llogari ose të identifikohen më shpesh.
Reddit njoftoi këtë muaj se shikimi i postimeve të vjetra do të lejohet vetëm për përdoruesit e identifikuar. Qëllimi i deklaruar është “të kufizojë mënyrën se si sistemet e automatizuara kanë qasje te Reddit”.
Nuk ka tregues se robotët do të largohen, ndërsa as nevoja për mbrojtje ndaj tyre nuk pritet të zvogëlohet.
BryanBecker nga Cloudflare paralajmëron se, nëse robotët nuk bllokohen, gjendja do të përkeqësohet. Sipas tij, një fluks i pakontrolluar i trafikut të automatizuar do të mbingarkonte serverët dhe do t’i nxirrte faqet jashtë funksionit.
Njerëzit tashmë përbëjnë pakicën në internet dhe dëshmimi se i përkisni kësaj pakice pritet të bëhet gjithnjë e më i vështirë. /Telegraph – Syri.net
