Rreth 36 mijë qytetarë në Shqipëri llogaritet të vuajnë nga demenca, teksa ekspertët shprehin shqetësim se patologjia po diagnostikohet gjithnjë e më shumë tek individë më të rinj. Këto shqetësime u bënë qendër e diskutimeve në konferencën “Etika dhe Demenca” në Elbasan, ku morën pjesë 50 kërkues dhe specialistë nga 20 shtete të ndryshme, të cilët ndanë zbulimet më të fundit shkencore.
Sigurd Lauridsen, përfaqësues i Universitetit të Danimarkës, shpjegoi se disa zakone dhe gjendje shëndetësore kontribuojnë në shfaqjen e hershme të sëmundjes. “Pirja e duhanit, konsumi i alkoolit, jeta sedentare dhe diabeti i tipit 2 janë faktorë që shtojnë rrezikun. Megjithatë, shtimi i rasteve shpjegohet edhe me plakjen e popullsisë dhe transformimet demografike. Në vendet e Bashkimit Europian ka zbulime premtuese për trajtimin, por ende nuk ekziston një kurë përfundimtare. Nën termin demencë përfshihen rreth 200 sëmundje, secila me nevoja të veçanta terapeutike,” theksoi ai.
Të lidhura
None found
Megjithatë, barra e kësaj sëmundjeje nuk bie vetëm mbi pacientin pas marrjes së diagnozës. Familjarët janë ata që detyrohen të riformësojnë tërë ekzistencën e tyre për t’iu përgjigjur kërkesave të personit të prekur.
Elona Gaxhja, Dekane e Fakultetit të Shkencave Mjekësore në Elbasan, nënvizoi domosdoshmërinë e një qasjeje të unifikuar. “Do të ishte ideale sikur të gjitha hallkat institucionale të bashkërendonin përpjekjet. Duhet një strategji kombëtare për përkrahjen e të prekurve dhe familjeve të tyre. Pikërisht për ndërgjegjësimin e shoqërisë, organizuam këtë konferencë,” u shpreh ajo.
Pasojat e demencës depërtojnë thellë në indin emocional dhe lidhjet familjare. Specialistët e shëndetit mendor vënë në dukje se transformimet që sjell sëmundja cenojnë mënyrën e sjelljes dhe aftësinë për të komunikuar me të afërmit.
Psikologia Ilma Toçi e përshkruan izolimin që përjeton i sëmuri: “E gjithë bota e tij kthehet në një territor të panjohur. Vihet re një acarim i tepruar dhe shpesh këta persona shfaqin agresivitet nga ana emocionale. Ata e humbasin aftësinë për të shprehur atë dashuri që më parë ua ofronin njerëzve të tyre, përfshirë fëmijët.”
Dimensioni i vërtetë i fenomenit në Shqipëri është i vështirë për t’u matur me përpikëri, për shkak të mungesës së një regjistri kombëtar për të sëmurët me demencë. Të dhënat e nxjerra nga studimi “Global Burden of Disease” për vitin 2019 sugjeronin se në vend jetonin rreth 36 mijë persona me këtë diagnozë.
Projeksionet e po të njëjtit burim tregojnë një rritje alarmante: deri në vitin 2050, numri i shqiptarëve me demencë mund të arrijë shifrën e 87 mijë. Këto statistika theksojnë urgjencën për shtimin e ndihmës ndaj pacientëve, familjarëve dhe qendrave të kujdesit të specializuar.
