Një sërë veshjesh dhe pajisjesh ushtarake janë gjetur nga Policia e Kosovës në një pusetë kanalizimi përgjatë rrugës “Zoran Gjingjiq” në Mitrovicën e Veriut. Autoritetet kanë nisur hetimet për të përcaktuar prejardhjen e tyre dhe mënyrën se si kanë përfunduar në atë vend.
Të lidhura
None found
Zbulimi është bërë më 7 gusht, rreth orës 13:30, gjatë një patrullimi rutinë të pjesëtarëve të Stacionit Policor Mitrovicë Veri.
Gjatë kontrollit, zyrtarët policorë kanë hasur një pusetë të hapur. Brenda saj kanë vërejtur një qese plastike të zezë, prania e së cilës ka ngjallur dyshime dhe ka çuar në një verifikim më të detajuar.
Pas nxjerrjes së qeses, policia ka konstatuar se ajo përmbante pesë kapela ushtarake, dy gjoksore me hapësira për municion, një rrip ushtarak, çanta për karikatorë dhe radio-lidhje, dy çanta ushtarake për municion dhe një palë doreza.
Në njoftimin e saj, Policia e Kosovës ka bërë të ditur se gjatë kontrollit të pusetës u vu re qesja e zezë plastike, e cila shkaktoi dyshime te zyrtarët, ndërsa pas nxjerrjes së saj u gjetën veshjet dhe pajisjet ushtarake.
Ekspertët e sigurisë thonë se rasti duhet parë në raport me raste të ngjashme të evidentuara më herët në këtë zonë. Sipas tyre, institucionet duhet të përcaktojnë nëse bëhet fjalë për ngjarje të shkëputura apo për një model më të gjerë.
Hetimi, sipas ekspertëve, duhet të përfshijë origjinën e pajisjeve, mënyrën e fshehjes së tyre dhe personat që mund të kenë lidhje me to. Ata kërkojnë bashkëpunim mes institucioneve dhe një qasje që synon parandalimin, ndërsa paralajmërojnë se nuk duhet të nxirren përfundime të parakohshme apo politike përpara mbylljes së hetimeve.
Racaj: Hetimi duhet të zhvillohet me seriozitet dhe pa shkaktuar panik
Prof. Dr. Muhamet Racaj, Gjeneral Major në pension, ka deklaruar për “Bota sot” se zbulimi në rrugën “Zoran Gjingjiq” duhet të trajtohet me vëmendje të veçantë nga institucionet e sigurisë. Ai ka vlerësuar se, duke qenë se pajisje të ngjashme janë gjetur edhe më parë në Mitrovicën e Veriut, rasti nuk duhet konsideruar automatikisht si një incident i veçuar.
Racaj ka thënë se fshehja e pajisjeve ushtarake në një hapësirë publike tregon se personat përgjegjës mund të kenë pasur mundësi, motiv dhe një plan për t’i mbajtur ato jashtë kontrollit institucional. Megjithatë, ai ka theksuar se vetëm vendi ku janë gjetur nuk mjafton për të përcaktuar qëllimin e përdorimit të tyre apo për të provuar nëse kanë qenë të destinuara për ndonjë veprimtari të paligjshme.
Sipas tij, përgjigjen duhet ta japë një hetim profesional, i cili duhet të analizojë pajisjet, gjurmët kriminalistike, origjinën e tyre dhe lidhjet e mundshme me persona ose grupe të caktuara.
Eksperti ka kërkuar që çështja të shqyrtohet edhe në kuadër të kërcënimeve hibride dhe kriminalitetit të organizuar. Ai ka vlerësuar se pajisjet mund të kenë shërbyer si rezervë logjistike për struktura të caktuara, por nuk ka përjashtuar mundësinë që ato të jenë materiale të mbetura nga aktivitete të mëparshme.
Racaj ka nënvizuar se çdo vlerësim politik apo spekulativ duhet të shmanget deri në përfundimin e hetimeve. Në planin operacional, ai ka propozuar inventarizimin dhe ekspertizën e plotë të pajisjeve, përcaktimin e origjinës, kohës së prodhimit dhe kanalit përmes të cilit kanë hyrë në territor, si dhe analizimin e gjurmëve kriminalistike dhe të dhënave që mund të çojnë te personat përgjegjës.
Ai ka kërkuar gjithashtu që të shqyrtohen të gjitha rastet e mëparshme të ngjashme në Mitrovicën e Veriut, me qëllim që të kuptohet nëse ekziston një model i përsëritur.
Sipas Racajt, reagimi institucional nuk duhet të kufizohet vetëm te konfiskimi i pajisjeve pas zbulimit të tyre. Institucionet duhet të punojnë edhe për identifikimin paraprak të rrjeteve që mund të merren me sigurimin, transportimin dhe fshehjen e pajisjeve të tilla.
Ai ka bërë thirrje për forcimin e inteligjencës policore dhe të bashkëpunimit ndërinstitucional, veçanërisht në zonat ku ka indikacione për posedim të paligjshëm të armëve ose pajisjeve ushtarake.
Racaj e ka cilësuar rastin si një sinjal që kërkon vëmendje të shtuar, por jo panik. Sipas tij, mbrojtja e sigurisë publike kërkon hetim profesional, inteligjencë të saktë, kontroll të territorit dhe koordinim ndërinstitucional. Çdo pajisje ushtarake e fshehur në mënyrë të paligjshme, ka thënë ai, duhet të konsiderohet potencialisht pjesë e një zinxhiri më të gjerë, derisa hetimi të dëshmojë të kundërtën.
Elezi: Rasti duhet lidhur me gjetjet e mëparshme në veri
Eksperti i sigurisë Bedri Elezi ka deklaruar për “Bota sot” se pajisjet e gjetura në Mitrovicë nuk duhen trajtuar si një gjetje e zakonshme policore. Sipas tij, rasti kërkon vlerësim të thelluar të rrezikut dhe hetim të plotë të rrethanave.
Elezi ka theksuar se përsëritja e rasteve të ngjashme në të njëjtën zonë e rrit rëndësinë e këtij zbulimi. Për këtë arsye, institucionet duhet të përcaktojnë jo vetëm se çfarë është gjetur, por edhe kush i ka vendosur pajisjet, kur janë fshehur, për çfarë qëllimi dhe nëse pas tyre qëndron ndonjë rrjet apo strukturë.
Ai ka paralajmëruar se nuk mund të thuhet automatikisht se pajisjet janë përdorur për aktivitet kriminal ose se kanë qenë pjesë e një plani të caktuar. Në të njëjtën kohë, sipas tij, një mundësi e tillë nuk duhet përjashtuar pa u kryer hetimi profesional. Veshjet, pajisjet taktike dhe materialet ushtarake mund të jenë mbetje të një veprimtarie të kaluar, mjete të destinuara për përdorim të ardhshëm ose materiale të braktisura.
Eksperti ka vlerësuar se ekzaminimi kriminalistik dhe përcaktimi i origjinës së pajisjeve do të jenë vendimtarë për sqarimin e rastit. Edhe mënyra e fshehjes, sipas tij, duhet të analizohet, pasi një pusetë kanalizimi mund të përdoret për ruajtje të përkohshme, fshehje dhe shmangie të zbulimit.
Elezi ka propozuar që fillimisht të përcaktohen prodhuesi, modeli, numrat identifikues, shenjat dalluese dhe kanalet e furnizimit për secilën pajisje. Po ashtu, duhet të verifikohet nëse ato kanë qenë ndonjëherë pjesë e ndonjë strukture ushtarake ose policore.
Hapi i dytë, sipas tij, duhet të jetë ekzaminimi kriminalistik, përfshirë, aty ku është e mundur, analizimin e gjurmëve biologjike, ADN-së, shenjave të gishtërinjve dhe çdo prove tjetër që mund të çojë te personat që i kanë përdorur ose fshehur pajisjet.
Elezi ka kërkuar që rasti aktual të shqyrtohet së bashku me të gjitha gjetjet e mëparshme të pajisjeve të ngjashme në veri. Ai ka propozuar krijimin e një harte që të përfshijë rastet, lokacionet, llojin e pajisjeve dhe mënyrën e fshehjes, pasi vetëm një analizë e përbashkët mund të tregojë nëse ka një model të përsëritur.
Gjithashtu, ai ka vlerësuar se Policia e Kosovës duhet të bashkëpunojë ngushtë me institucionet e tjera të sigurisë dhe partnerët ndërkombëtarë, veçanërisht për shkëmbimin e informacionit dhe identifikimin e origjinës së pajisjeve.
Eksperti ka kërkuar kalimin nga një qasje reaktive në një qasje parandaluese. Nëse raste të tilla vazhdojnë të shfaqen në të njëjtën zonë, institucionet duhet të kryejnë analizë të posaçme të rrezikut, të mbledhin në mënyrë sistematike informacione dhe të identifikojnë personat ose strukturat që mund të kenë lidhje me to.
Sipas Elezit, nuk është e mjaftueshme të dihet vetëm ajo që është gjetur, pasi në aspektin e sigurisë rëndësi ka edhe ajo që mund të mbetet e pazbuluar. Ai ka theksuar se hetimi duhet të përcaktojë nëse bëhet fjalë për pajisje të braktisura dhe të izoluara apo për një tregues të një veprimtarie më të organizuar.
Elezi ka përfunduar se, nëse rastet e ngjashme përsëriten, ato nuk duhet të trajtohen më si incidente të rastësishme, por si indikatorë sigurie që kërkojnë analizë të veçantë dhe përgjigje të koordinuar institucionale. Ai ka bërë thirrje që çdo gjetje e pajisjeve ushtarake të fshehura në veri të Kosovës të trajtohet me seriozitet maksimal, pa panik, politizim apo paragjykim, por edhe pa nënvlerësim.
