Gazetari amerikan Evan Gershkovich kujton se e kuptoi shpejt se arrestimi i tij në Rusi ishte pjesë e një kurthi dhe se akuzat për spiunazh synonin ta kthenin në peng në një lojë më të gjerë politike.
Të lidhura
None found
Në një intervistë për emisionin “Today” të Radio 4, ai tregoi se në mars të vitit 2023 ishte në një restorant në Jekaterinburg, ku priste të takohej me një burim për një artikull. Atje, një grup prej rreth gjashtë burrash të maskuar hyri në ambient dhe iu afrua tavolinës së tij.
“Mendoj se e rezervuam atë tavolinë”, i thanë ata, sipas Gershkovichit. Ai e cilësoi çastin të pazakontë, por tha se, kur e sheh pas ngjarjes, mënyra e ndërhyrjes duket se ishte zgjedhur për ta lënë pa mundësi reagimi.
Pak më pas, i thanë se po arrestohej nga Shërbimi Federal i Sigurisë i Rusisë (FSB) dhe se akuzohej për spiunazh. “Është në atë moment që e kupton se është diçka vërtet serioze. Kur është FSB-ja, e di që është planifikuar”, u shpreh ai.
Gershkovich tha se mungesa e marrjes në pyetje dhe e torturës e ndihmoi të kuptonte se çfarë po ndodhte. Sipas tij, kjo i krijoi bindjen se nuk po trajtohej si agjent i vërtetë i huaj, por si dikush që mund të shërbente në një marrëveshje të ardhshme.
“Më kanë kurthuar dhe e kanë sajuar këtë çështje në mënyrë që të jem një peng i vlefshëm, një gur shahu në një lojë më të madhe”, tha gazetari. Ai shtoi se ky përfundim e lehtësoi, pasi mendonte se ndalimi nuk do të zgjaste për dekada.
Gershkovich u arrestua më 29 mars 2023, kur punonte në Moskë si korrespondent i “The Wall Street Journal”. Ai jetonte në Rusi që prej vitit 2017. Në korrik 2024, një gjykatë ruse e dënoi me 16 vjet burg për spiunazh. Ai dhe “The Wall Street Journal” i mohuan akuzat, të cilat qeveria amerikane i quajti të pabazuara.
Pas rreth 16 muajsh në paraburgim, gazetari u lirua në gusht 2024, si pjesë e një shkëmbimi të madh të të burgosurve mes Rusisë, SHBA-së, Gjermanisë dhe vendeve të tjera. Në të njëjtën marrëveshje u lirua edhe ish-marinsi amerikan Paul Whelan.
Nga personat që u kthyen në Rusi ishte edhe Vadim Krasikov, shtetas rus që po vuante dënimin e përjetshëm në Gjermani për vrasjen e një ish-komandanti çeçen në Berlin. Gershkovich tha se, gjatë burgimit, kishte menduar se një shkëmbim i tillë mund të ishte rruga drejt lirimit të tij.
Ditën kur u arrestua, ai kishte udhëtuar në Jekaterinburg, rreth 1,600 kilometra në lindje të Moskës, për të mbledhur të dhëna për një artikull. Atje u takua me një person që e konsideronte burim të mundshëm, por, sipas rrëfimit të tij, ai person u zhduk mes turmës sapo ndërhynë agjentët e FSB-së.
Arrestimi nxiti reagime të forta ndërkombëtare. Organizata mediatike dhe institucione politike në SHBA dhe në vende të tjera kërkuan lirimin e tij. Presidenti amerikan i atëhershëm, Joe Biden, tha se kthimi i Gershkovichit në shtëpi ishte ndër prioritetet e tij më të larta.
