Për të realizuar këtë reportazh, vendosa të bëja një ecje nëpër disa nga rrugët kryesore dhe dytësore të qytetit, duke i vëzhguar trotuaret nga këndvështrimi i këmbësorit të zakonshëm. Mjaftuan vetëm 10 minuta ecje për të parë se si hapësira që duhet t’i përkasë qytetarëve është kthyer në një pistë me pengesa. Pllaka të thyer që lëvizin nën këmbë, makina të parkuara pa asnjë kriter mbi trotuar, tavolina lokalesh që bllokojnë rrugën dhe rampa që ndërpriten në mënyrë të menjëhershme – kjo ishte pamja që ndesha në pothuajse çdo bllok banimi.
Gjatë vëzhgimit tim, vura re një nënë të re që po mundohej me vështirësi të shtyente karrocën e fëmijës së saj. U afrova për ta ndihmuar dhe bëra një bisedë me të mbi vështirësitë e lëvizjes. Elena, 29 vjeçe, më tregoi me duar rrugën që i duhej të përshkonte çdo ditë: “Çdo ditë që dal me djalin për një shëtitje më duhet të bëj manovra nga më të ndryshmet. Shikoje vetë këtë segment: këtu trotuari ndërpritet nga një makinë e parkuar mbi të, pak më tutje pllakat janë të prishura dhe rrota e karrocës bllokohet. Shumë herë jam e detyruar të dal direkt në rrugën e makinave, duke rrezikuar jetën time dhe të fëmijës, vetëm sepse trotuari t nuk është i përdorshëm për ne.”
Të lidhura
None found
Pasi u ndava nga Elena, u ndala pranë një kryqëzimi ku vura re një zotëri me karrige me rrota, i cili priste në buzë të rrugës sepse rampa e trotuarit ishte shumë e lartë. Ndihmova Ilir M., 40 vjeç, të ngjitej dhe shfrytëzova rastin ta pyesja për aksesueshmërinë në qytet. Përgjigja e tij ishte një thirrje me zë të lartë për ndërgjegjësim: “Shumë nga rampat e trotuareve ose mungojnë fare, ose janë bërë me një pjerrësi aq të madhe sa është e pamundur të ngjitesh pa ndihmën e dikujt tjetër. Mos të flasim pastaj për bizneset që nxjerrin karriget e reklamat deri në skaj të trotuarit. Ky qytet sot nuk është i projektuar për personat me aftësi të kufizuara ose për të moshuarit, por është ndërtuar duke pasur parasysh vetëm makinën.”
Sfidat e trotuareve nuk prekin vetëm karrocat apo karriget me rrota; ato janë bërë burim aksidentesh edhe për të moshuarit që ecin çdo ditë për të bërë pazar. Rrugës takova Gjinovefën, një 71-vjeçare e cila ecte me hapa shumë të ngadaltë e të kujdesshëm. Kur e pyeta se pse ecte me kaq frikë, ajo më tregoi shenjën në krahun e saj: “Para dy muajsh u rrëzova te trotuari pranë shtëpisë sepse një nga ato pllakat dekorative ishte e lirë dhe mu përmbys këmba. Shpëtova pa thyerje, por qëndrova tre javë me mjekime në shtëpi. Që nga ajo ditë, kur dal jashtë nuk i mbaj sytë para por i mbaj vetëm poshtë te rruga për të parë ku po shkel. Çdo gropë apo pllakë e lëvizshme për ne të moshuarit është një spital i hapur.”
Kjo ecje në terren më vërtetoi se gjendja e trotuareve nuk është thjesht një problem estetik ose vizual i qytetit. Mungesa e aksesueshmërisë dhe zaptimi i hapësirave publike mbetet një cenim i drejtpërdrejtë i sigurisë dhe i të drejtës bazë të çdo qytetari për të lëvizur i lirë në ambientet e përbashkëta urbane.
