Ministri Stefan Andonovski deklaroi sot se Ministria e Transformimit Digjital e nisi aktivitetin e saj para dy vjetësh në një hapësirë të vogël që duhej të shërbente si kabinet, mes problemeve të trashëguara, kushteve nën standard për punë, mungesës së sistemit dhe çrregullimit në organizimin e të punësuarve. Sipas tij, sfida nuk ishte e lehtë, por ai tha se bashkë me ekipin e tij kanë punuar pa ndërprerje, ditë e natë, për të ndërtuar rrugën e ministrisë së re që ofron shërbime për qytetarët.
Në prezantimin e raportit për punën e realizuar, Andonovski theksoi se gjatë vetëm dy vjetëve, së bashku me ekipin e tij, është arritur të ngrihet një institucion për respekt. Ai nënvizoi se që në fillim ishin përcaktuar 11 prioritete themelore.
Të lidhura
None found
Sipas tij, ky nuk është një raport i përqendruar te paraqitja e shifrave, por një pasqyrë që tregon nëse shteti po bëhet më i qasshëm për qytetarët.
Andonovski rikujtoi se kur mori detyrën, gjeti të trashëguara padi nga kompani private, nga ish të punësuar, si edhe nga Agjencia për Shërbime Mediatike Audio dhe Audiovizuale dhe Radio dhe Televizioni i Maqedonisë, me vlera milionëshe.
Ministri theksoi se kishin trashëguar një flotë automjetesh të dëmtuar, pa asnjë mjet funksional dhe pa të dhëna të sakta përshkruese. Po ashtu, sipas tij, kishin mbetur të bllokuara projekte me rëndësi jetike, përfshirë projektin për internet me brez të gjerë, borxhin ndaj programit Evropa Digjitale, aplikime të bllokuara dhe një projekt IPA të pezulluar për digjitalizimin e shërbimeve. Ai shtoi se në disa raste janë paraqitur edhe kallëzime penale kundër ish-ministrave dhe funksionarëve për keqpërdorim të procedurave të furnizimeve publike dhe të pozitës zyrtare. Sipas Andonovskit, kishte sisteme që punonin me ndërprerje, institucione që nuk shkëmbenin të dhëna dhe legjislacion TI që për herë të fundit ishte harmonizuar seriozisht me rregullat evropiane në vitin 2018. Megjithatë, ai tha se kanë luftuar, i kanë kapërcyer pengesat dhe kanë përshpejtuar ecjen përpara.
Ai theksoi se objektivi ishte i qartë: sistemi të kalonte nga deklaratat te shërbimet konkrete.
Andonovski tha se kanë qenë të vetëdijshëm që qytetarët nuk presin arsyetime se përse diçka nuk është bërë më herët, por kërkojnë zgjidhje, afate, përgjegjësi dhe rezultate. Ai nënvizoi se në Maqedoni është folur gjatë për digjitalizimin, janë paralajmëruar strategji, portale, sisteme dhe reforma, por qytetarët shpesh nuk kanë parë ndryshime reale në jetën e përditshme. Sipas tij, kjo praktikë duhej ndalur, sepse një reformë që nuk ndihet nga qytetarët nuk është reformë e përfunduar, ndërsa një digjitalizim që nuk ul burokracinë mbetet vetëm projekt teknik dhe jo ndryshim politik. Prandaj, ai tha se qasja e tyre ka qenë e thjeshtë: më pak justifikime e fjalë dhe më shumë punë.
Ministri informoi se në vitin 2025, Ministria u rendit e para për transparencë mes institucioneve në shtet.
Ai bëri të ditur gjithashtu se është organizuar Samiti Digjital i Ballkanit Perëndimor me mbi 1.000 pjesëmarrës nga e gjithë Evropa, duke e vendosur Ministrinë dhe Qeverinë në hartën e institucioneve që zbatojnë iniciativa të BE-së dhe reforma. Sipas tij, në bazë të Maturity Index, GovTech të Bankës Botërore, Maqedonia është ngjitur me 22 vende dhe ka kaluar në kategorinë A, me vlerësim 0,76, krahasuar me 0,57 në vitin 2023.
Si ndryshimin e parë dhe më të rëndësishëm, Andonovski veçoi përqendrimin te portali kombëtar uslugi.gov.mk.
Ai tha se ky portal ishte menduar si porta qendrore digjitale për shërbimet shtetërore, por për vite të tëra kishte mbetur i pazhvilluar dhe i pashfrytëzuar. Sipas tij, sot gjendja është ndryshe. Numri i shërbimeve elektronike në portal është rritur nga 120 në vitin 2024 në 352 në vitin 2026, që paraqet rritje prej 193%. Ndërkohë, numri mujor i shërbimeve të lëshuara është rritur nga 1354 në vitin 2024 në 13,435, ose 892% më shumë, gati nëntë herë më shumë se më parë. Ai shtoi se numri i përdoruesve është rritur nga 110.000 në 267.000, ndërsa numri total i kërkesave të paraqitura është ngritur nga 64.000 në 340.000.
Sipas Andonovskit, vetëm gjatë vitit të kaluar janë regjistruar më shumë se 92.000 përdorues të rinj në portal, më shumë sesa numri i përgjithshëm i përdoruesve të rinj në vitet 2020, 2021 dhe 2022 së bashku.
Ai theksoi se kjo tregon që qytetarët kanë nisur ta përdorin portalin, sepse më në fund aty gjejnë shërbimet që u duhen. Sot, sipas tij, qytetarët mund të sigurojnë plotësisht në mënyrë digjitale certifikata lindjeje, martese dhe vdekjeje, certifikata shtetësie, certifikata që nuk janë të dënuar, leje për blerjen e armëve, si dhe dhjetëra e qindra shërbime të tjera. Andonovski vuri në pah se edhe procedura për kuponët studentorë për blerjen e pajisjeve elektronike për mbi 40.000 studentë është realizuar tërësisht në mënyrë elektronike përmes portalit. Kjo, sipas tij, do të thotë aplikim onllajn, pa nxitim e nxitim, pa dokumente të panevojshme dhe pa raportime për korrupsion apo shpërndarje jotransparente.
Ai shtoi se pikërisht ky është thelbi i digjitalizimit: kur sistemi është i qartë, i kontrollueshëm dhe i barabartë për të gjithë, zvogëlohet hapësira për subjektivitet dhe keqpërdorime.
Andonovski tha se prioriteti i dytë ishte afrimi fizik i shërbimeve shtetërore me qytetarët, jo vetëm në formë digjitale. Ai rikujtoi se deri në vitin 2024 ekzistonin vetëm pesë qendra shërbimesh, në Shkup, Tetovë, Kumanovë, Manastir dhe Ohër. Sipas tij, sot janë 16 qendra shërbimesh, me lokacione të reja në komunën e Aerodromit, Jagunovcës, Shtipit, Kavadarit, Vinicës, Sveti Nikollës, Negotinës, Dellçevës, Prilepit, Strumicës dhe Krushevës.
Në fund, Andonovski theksoi se themelet tashmë janë vendosur dhe se Ministria, siç tha ai, do të vazhdojë me avancimin e digjitalizimit dhe të shërbimeve.
