Kur Daphne Caruana Galizia u vra në tetor të vitit 2017 nga shpërthimi i një makine-bombë, ajo po hetonte dyshime për korrupsion që lidhnin biznesmenin Yorgen Fenech me zyrtarë të lartë të qeverisë së Maltës. Këtë e deklaroi në gjykatë djali i saj, Matthew Caruana Galizia.
Të lidhura
None found
Yorgen Fenech, i cili po gjykohet për akuzën e bashkëpunimit në vrasjen e gazetares, ka mohuar se ka urdhëruar apo financuar atentatin.
Matthew Caruana Galizia, inxhinier softuerësh dhe anëtar i ekipit që u vlerësua me Çmimin Pulitzer për hetimin e Panama Papers, tha se kishte bashkëpunuar me të ëmën në shqyrtimin e dokumenteve konfidenciale. Sipas tij, materialet tregonin lidhje të Maltës me kompani offshore dhe me projektin energjetik Electrogas, ndërsa përmbajtja e tyre ishte tronditëse.
“Ishte sikur u hap një portë dhe mund të shihja drejt ferrit”, u shpreh ai para jurisë, duke folur për mijëra email-e të rrjedhura nga Electrogas, kompani që ishte pjesërisht në pronësi të Yorgen Fenech.
Ai dëshmoi se dokumentet e Panama Papers, së bashku me informacionet e mbledhura nga burimet e nënës së tij, tregonin se Konrad Mizzi, ministri i atëhershëm i Energjisë, dhe Keith Schembri, shefi i kabinetit të kryeministrit, kishin krijuar kompani offshore menjëherë pasi morën detyrat e tyre. Matthew tha gjithashtu se një firmë kontabiliteti po i ndihmonte në hapjen e llogarive bankare për këto kompani.
Në periudhën para vrasjes, gazetarja po studionte një tjetër rrjedhje të dhënash me mijëra komunikime elektronike të Electrogas. Sipas djalit të saj, pasi i sistemoi dokumentet në mënyrë që të mund të kërkoheshin, ai vuri re se emri i Yorgen Fenech përsëritej vazhdimisht në komunikimet e kompanisë.
Prokuroria e pyeti Matthew-in se çfarë i kishte thënë nëna e tij për procesin e tenderimit të projektit energjetik. Ai u përgjigj se Daphne e vlerësonte atë proces si të korruptuar. Gjykatësi sqaroi se ky ishte qëndrimi i gazetares dhe jo një fakt i provuar përpara gjykatës.
Daphne Caruana Galizia kishte planifikuar të ngrinte një ekip ndërkombëtar gazetarësh për të hetuar dokumentet e Electrogas, në një nismë të ngjashme me bashkëpunimin e Panama Papers. Matthew tha se për këtë projekt kishte komunikuar me gazetën The Guardian, por disa muaj më vonë nëna e tij u vra.
Djali i gazetares së vrarë
Pas atentatit, Matthew themeloi Daphne Project, një bashkëpunim ndërkombëtar mediesh ku u përfshinë edhe The Guardian dhe Reuters. Synimi ishte vijimi i hetimeve mbi Electrogas dhe gjetja e personave përgjegjës për vrasjen.
Hetimet e zhvilluara nga ky projekt, sipas dëshmisë së tij, nxorën prova që sugjeronin se Fenech kishte planifikuar pagesa ryshfeti për të siguruar koncesionin e termocentralit. Fenech, Konrad Mizzi dhe Keith Schembri i kanë mohuar vazhdimisht akuzat për korrupsion. Gjatë seancës, gjykatësi kërkoi që dëshmia të kufizohej te faktet e mbështetura nga dokumentet e depozituara në gjykatë.
Në pjesën përmbyllëse të dëshmisë, Matthew rrëfeu se ndodhej duke punuar në shtëpi kur dëgjoi shpërthimin dhe menjëherë u nis drejt vendit të ngjarjes.
“Pashë rrugën në flakë, copa metali dhe trupi. Boria e makinës nuk ndalonte. Brenda pashë një hije dhe kuptova se ishte mamaja ime”, tha ai.
Pas vrasjes, ai vendosi të largohej nga karriera e tij për t’u përqendruar te kërkimi i drejtësisë.
“Lashë punën dhe u ktheva në Maltë. Ishte misioni ynë të siguronim që përgjegjësit të mbaheshin përgjegjës. Kjo pati një kosto të madhe personale”, deklaroi Matthew.
Procesi gjyqësor ndaj Yorgen Fenech për akuzën e bashkëpunimit në vrasjen e Daphne Caruana Galizias vijon, ndërsa ai vazhdon të deklarojë se është i pafajshëm.
