Kosova duhet ta shfrytëzojë funksionalizimin e institucioneve për të përshpejtuar reformat evropiane dhe për të rikuperuar kohën e humbur nga bllokada politike e vitit të kaluar. Këtë mesazh përcolli ambasadori i Bashkimit Evropian në Kosovë, Dirk Schuebel, gjatë konferencës për media pas dorëzimit të Raportit për Kosovën për vitin 2026.
Duke përshkruar rrethanat në të cilat është hartuar vlerësimi, ai kujtoi se brenda 16 muajsh u mbajtën tri palë zgjedhje. Për shumicën e periudhës së shqyrtuar, Kuvendi mbeti i pakonstituuar, ndërsa Qeveria e ushtroi kryesisht veprimtarinë në detyrë. Sipas ambasadorit, pasojë e kësaj bllokade institucionale ishte ngadalësimi i reformave, i evidentuar edhe në raportin e Komisionit Evropian.
Të lidhura
None found
Schuebel vuri në dukje se rrethanat tashmë kanë ndryshuar: vendi ka një Kuvend të konstituuar, një Qeveri me mandat të plotë dhe një presidente të sapozgjedhur. Ai shprehu kënaqësinë e BE-së për këto zhvillime dhe pritjen që ato të sjellin qëndrueshmëri të ripërtërirë institucionale.
Me institucione plotësisht funksionale, sipas tij, Kosova ka mundësi të çojë përpara reformat dhe të kompensojë vonesat, ndaj ky rast nuk duhet lënë të kalojë. Ambasadori tha se tashmë vërehet një dinamikë e re në zbatimin e agjendës reformuese dhe u kërkoi institucioneve t’i shtojnë përpjekjet në çdo fushë të reformave evropiane.
Në paraqitjen e gjetjeve të raportit, Schuebel theksoi se vështirësitë e vitit nuk e kanë penguar Kosovën të bëjë hapa përpara në disa drejtime. Ndër zhvillimet pozitive, ai përmendi zgjedhjet parlamentare dhe lokale, të cilat u zhvilluan në mënyrë të rregullt, paqësore dhe gjithëpërfshirëse, si dhe ngritjen e nivelit të përgatitjes për luftën kundër krimit të organizuar.
Një ritëm më i mirë përparimi, sipas tij, është regjistruar në reformimin e administratës publike, në fushat e lirisë dhe sigurisë, në statistika, në lëvizjen e lirë të kapitalit, në shërbimet financiare dhe në politikën rajonale.
Ambasadori e cilësoi miratimin e fundit të Ligjit për Parandalimin e Pastrimit të Parave dhe Luftimin e Financimit të Terrorizmit si një zhvillim të pritur prej kohësh. Ai shpjegoi se ky ligj është i rëndësishëm për përballjen me krimin e organizuar, për lëvizjen e lirë të kapitalit dhe për përgatitjen e Kosovës për anëtarësim në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA).
Si një tjetër zhvillim pozitiv për integrimin ekonomik rajonal, Schuebel veçoi ratifikimin e tri protokolleve shtesë të CEFTA-s. Megjithatë, ai paralajmëroi se ende ka një sërë reformash të mbetura pezull.
Për gjyqësorin dhe të drejtat themelore, vlerësimi i tij ishte se gjatë vitit të marrë në shqyrtim nuk është shënuar përparim domethënës. Ai kërkoi që reforma në drejtësi të përmbyllet përmes bashkëpunimit dhe në përputhje me rekomandimet e Komisionit të Venecias.
Schuebel nënvizoi gjithashtu nevojën për përmirësimin e lirisë së shprehjes dhe avancimin e kuadrit ligjor, duke përfshirë Ligjin për Komisionin e Pavarur të Mediave dhe Ligjin për Radio Televizionin e Kosovës (RTK). Si çështje që kërkojnë trajtim urgjent, ai renditi luftën e besueshme kundër korrupsionit dhe miratimin e një strategjie kundër korrupsionit që përmbush standardet evropiane.
Në lidhje me dialogun Kosovë-Serbi, ambasadori bëri të ditur se BE-ja pret vazhdimin e angazhimit të të dyja vendeve për normalizimin e marrëdhënieve dhe bashkëpunimin e tyre në funksion të një rajoni më të qëndrueshëm. Ai e paraqiti dialogun Prishtinë-Beograd si të rëndësishëm si për raportet mes dy vendeve, ashtu edhe për paqen e stabilitetin rajonal.
Në këtë kuadër, Schuebel theksoi se rikthimi i besimit me komunitetin serb të Kosovës dhe përmbushja e të gjitha detyrimeve që burojnë nga dialogu mbeten elemente thelbësore të rrugëtimit evropian të Kosovës. Sipas tij, dinamika e re në rajon kërkon që vendi t’i shfrytëzojë zhvillimet duke dëshmuar hapje dhe, mbi të gjitha, durim strategjik.
Duke iu referuar së kaluarës, së tashmes dhe së ardhmes, ambasadori ripohoi se Bashkimi Evropian qëndron pranë Kosovës për të mbështetur përpjekjet e saj dhe për të punuar së bashku drejt synimit të përbashkët: një Kosovë të qëndrueshme, shumetnike dhe të begatë brenda Bashkimit Evropian.
