Kosova i ka kërkuar Shteteve të Bashkuara të diskutojnë mundësinë e blerjes së helikopterëve për Forcën e Sigurisë së Kosovës (FSK). Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, tha se krahas mbështetjes ajrore, në plan të parë të zhvillimit të kapaciteteve do të jetë edhe mbrojtja ajrore.
Të lidhura
None found
Në një intervistë për Ekonomia Online, Maqedonci foli gjithashtu për rreziqet që, sipas tij, veprimet e Serbisë paraqesin për Kosovën dhe rajonin. Ai sqaroi se kërkesën për helikopterë e ka përcjellë komandanti i FSK-së, ndërsa procedurat e blerjes do të ndiqen nëpërmjet programit amerikan FMS, me përfshirjen e Departamentit Amerikan të Luftës.
Ministri tha se Kosova ka siguruar edhe dronë dhe se FSK-ja aktualisht disponon tri lloje të tyre. Ai bëri të ditur se vendi po bashkërendon me partnerët amerikanë për mbrojtjen e hapësirës ajrore dhe për t’u përgatitur ndaj sulmeve të mundshme nga ajri. Si pjesë të mbështetjes ajrore, përmendi helikopterët, për të cilët komandanti i FSK-së i ka kërkuar SHBA-së të zhvillohen diskutime. Sipas tij, në kuadër të FMS-së, kërkesa i dërgohet Departamentit Amerikan të Luftës dhe ky institucion zhvillon negociatat, prokurimin dhe procedurat e tjera të blerjes.
Maqedonci tha se gjatë viteve të fundit, veçanërisht në periudhën tre-katërvjeçare, janë blerë sisteme të rëndësishme armatimi. Disa prej tyre janë bërë publike, të tjera janë shfaqur gjatë ushtrimeve ose janë përmendur në njoftimet e institucioneve. Ai përmendi katër lloje sistemesh antitank, mortaja të ndryshme për distanca të ndryshme, disa lloje automjetesh dhe sisteme artilerie mobile.
Sipas ministrit, kapacitetet po përshtaten me gjendjen dhe nevojat aktuale të sigurisë. Në bashkëpunim me komandantin e FSK-së po shtohet numri dhe larmia e armëve, si dhe po krijohen njësi të reja. Ai veçoi njësinë e operacioneve speciale dhe atë të fluturakeve pa pilot, të cilat nuk ishin parashikuar në planin gjithëpërfshirës të tranzicionit, por u krijuan pas shqyrtimit të situatës dhe nevojave të Kosovës për mbrojtje.
Maqedonci tha se personeli i nevojshëm për FSK-në po plotësohet dy vjet më herët, ndërsa po punohet edhe për rekrutimin e rezervës aktive. Mbështetja e vazhdueshme e kryeministrit dhe qeverisë, sipas tij, ka ndihmuar në rritjen e llojeve dhe sasive të armatimit. Ai theksoi se qëllimi nuk është grumbullimi i armëve e municioneve në depo, por përmbushja e nevojave mbrojtëse të Kosovës.
Plani gjithëpërfshirës i tranzicionit u miratua nga Kuvendi i Kosovës më 2018, por ishte hartuar mbi një analizë të rreziqeve të vitit 2014, kur kërcënimet ishin të ndryshme, tha ministri. Ai shtoi se plani përmban elemente të klasifikuara që nuk mund të bëhen publike.
Ministri vlerësoi se deri më 2028 FSK-ja do të jetë e përgatitur dhe e gatshme për mbrojtjen e territorit, por nënvizoi se zhvillimi i ushtrisë nuk do të ndalet atë vit. Qeveria e Kosovës ka miratuar programin e mbrojtjes gjithëpërfshirëse, ndërsa po hartohet një plan afatgjatë për zhvillimin e kapaciteteve. Synimi, sipas tij, është një ushtri profesionale me pajisjet e nevojshme, e shoqëruar nga një rezervë vullnetare civile dhe përfshirja e institucioneve në sistemin e mbrojtjes.
Maqedonci shtoi se qytetarët do të mund të trajnohen e përgatiten për të marrë rol në këtë sistem, pa ndërprerë angazhimet e tyre të përditshme. Ata do të thirren kur të jetë e nevojshme, jo vetëm në rast lufte, por edhe për përballimin e krizave dhe fatkeqësive natyrore.
FSK-ja po rekruton edhe 530 pjesëtarë, të cilët po përfundojnë trajnimin në Ferizaj, në Komandën e Doktrinës dhe Stërvitjes. Kjo bëhet për të arritur numrin prej 5 mijë pjesëtarësh aktivë, sipas planit të tranzicionit, tha ministri.
Ai rikujtoi se gjatë mandatit të kaluar të qeverisë buxheti për Ushtrinë e Kosovës u katërfishua dhe se shumë objektiva ushtarake u realizuan më herët se sa ishte parashikuar.
Duke folur për sigurinë, Maqedonci e përshkroi situatën në Kosovë si të qëndrueshme. Ai përmendi veprimet e njësive të specializuara të Policisë së Kosovës kundër grupeve terroriste, punën e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës ndaj aktiviteteve të spiunazhit serb dhe forcimin e FSK-së, si dhe koordinimin me partnerët ndërkombëtarë. Sipas tij, në dy-tre vitet e fundit është krijuar një mjedis i qetë e stabil, vlerësim që, siç tha, e ka bërë edhe NATO-ja. Maqedonci shtoi se Kosova po kontribuon jo vetëm në sigurinë e vet, por edhe në atë rajonale, evropiane dhe globale.
Vendosja e trupave dhe bazave serbe pranë Kosovës është shqetësim për institucionet e vendit, tha ministri. Ai bëri të ditur se Serbia ka 48 baza të përparme operacionale të ushtrisë dhe xhandarmërisë përgjatë vijës kufitare, në territorin serb dhe në largësi nga 500 metra deri në 5 kilometra nga kufiri i Kosovës.
Maqedonci tha se Kosova i ka ngritur këtë çështje vazhdimisht në bisedimet me NATO-n dhe partnerët. Sipas tij, edhe nëse janë raportuar tërheqje të disa njësive nga baza të caktuara, kjo lidhet me lëvizjen e personelit dhe nuk nënkupton largimin e vetë bazave; personeli mund të rikthehet.
Ministri tha se tri nga katër brigadat e Ushtrisë së Serbisë janë vendosur në jug të vendit dhe shërbejnë si mbështetje për bazat operacionale. Një brigadë ndodhet në Rashkë, një në Nish dhe tjetra në Vranjë. Ky përqendrim, sipas tij, është pranë kufijve me Kosovën, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut dhe përbën shqetësim. Ai përmendi gjithashtu armatosjen e Serbisë me pajisje të ndryshme, përfshirë raketa hipersonike të blera nga Kina.
Maqedonci tha se militarizimi serb do të ishte më pak shqetësues nëse, sipas vlerësimit të tij, politika e Beogradit ndaj fqinjëve nuk do të ishte hegjemoniste dhe agresive. Ai shtoi se kjo nuk e frikëson Kosovën, e cila po bashkëpunon me partnerët për ndërtimin e kapaciteteve ushtarake. FSK-ja dhe institucionet e tjera të sigurisë, tha ai, janë të vendosura të mbrojnë territorin e vendit dhe jetën e qytetarëve nga çdo kërcënim.
Ministri e cilësoi qasjen e Serbisë ndaj fqinjëve si hibride. Ai shpjegoi se kjo përfshin bashkëveprimin e institucioneve dhe strukturave tradicionale, si ushtria, policia dhe shërbimi i inteligjencës, me aktorë jo konvencionalë, përfshirë grupe kriminale e terroriste, si dhe përdorimin e dezinformimit dhe mjeteve të tjera. Sipas tij, kjo qasje i ngjan asaj që Federata Ruse ka përdorur ndaj Ukrainës dhe vendeve të tjera të Evropës Lindore e Qendrore, ndërsa mund të tregojë se Rusia dhe Serbia bashkërendojnë e ndajnë përvoja.
Maqedonci tha se Kosova ua ka paraqitur vazhdimisht partnerëve ndërkombëtarë shqetësimet për strehimin në Serbi të personave të përfshirë në kriminalitet dhe për mbështetjen e grupeve që kanë vepruar në rajon, veçanërisht pas sulmit në Banjskë. Ai pretendoi se këto grupe kishin synuar aneksimin e një pjese veriore të Kosovës dhe se qeveria dhe institucionet e sigurisë serbe u kanë dhënë mbështetje.
Sipas ministrit, strehimi i grupeve terroriste dhe i personave të përfshirë në veprimtari kriminale përbën rrezik për Ballkanin Perëndimor dhe Evropën, si dhe e mban Serbinë në rolin e një burimi jostabiliteti rajonal. Ai tha se politika e strehimit të kriminelëve nuk është e re dhe përmendi Ratko Mlladiqin, si dhe raportimet e mëparshme për strehimin në institucione shtetërore të Serbisë të Radojiçiqit dhe personave të tjerë të përfshirë në kriminalitet.
Ministri tha se deklaratat e politikanëve serbë me natyrë ultrashoviniste janë pjesë e një vazhdimësie të gjatë, por e cilësoi si çështjen kryesore qasjen shtetërore të Serbisë ndaj vendeve fqinje. Sipas vlerësimit të tij, synimi për dominim në Ballkan vazhdon të jetë pjesë e politikës serbe, ndërsa militarizimi, mbështetja e grupeve terroriste dhe aktivitetet e aktorëve të tjerë të mbështetur nga Serbia janë mënyra për ta zbatuar këtë politikë në Ballkanin Perëndimor dhe më gjerë.
