Një vizitë e befasishme ka nisur sot nga ana e Avokatit të Popullit në Institucionin e Ekzekutimit të Vendimeve Penale në Shënkoll, ku do të qëndrojë edhe gjatë së martës, duke ushtruar rolin e tij si Mekanizëm Kombëtar për Parandalimin e Torturës.
Konstatimet fillestare të grupit inspektues nxjerrin në pah një tejmbushje alarmante të dhomave të fjetjes dhe një mungesë thelbësore të stafit mjekësor, krejtësisht e pamjaftueshme për problematikat shëndetësore që paraqesin personat e stacionuar aty.
Të lidhura
None found
Përfaqësuesi më i lartë i të drejtave të qytetarëve theksoi se këto kushte përbëjnë një dhunim të rëndë të dinjitetit njerëzor dhe janë në kundërshtim të plotë me parametrat minimalë të vendosur nga Komiteti Evropian për Parandalimin e Torturës.
Gjatë këtij kontrolli të hollësishëm, po shqyrtohen me kujdes ambientet e banimit, shërbimet mjekësore, dosjet e ankimimeve dhe po organizohen takime konfidenciale me individët e privuar nga liria, në mungesë të plotë të personelit të burgut.
Në përfundim, Avokati i Popullit do të hartojë një dokument të detajuar me të dhënat dhe sugjerimet përkatëse, i cili do t’i shkojë për shqyrtim Ministrisë së Drejtësisë dhe Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve. Paralelisht, ekspertët do të bëjnë një përqasje mes situatës aktuale dhe asaj të hasur gjatë inspektimit të një viti më parë, për të matur shkallën e zbatimit të rekomandimeve të lëna atëherë.
Endrit Shabani, kreu i institucionit, ishte i prerë në deklaratën e tij pas mbikëqyrjes: “Çështja themelore është se këtu nuk bëhet fjalë për një strukturë të thjeshtë vuajtjeje dënimi. Një qendër e tillë duhet të ishte konceptuar si një spital me masa të forta sigurie, jo të reduktohej në një burg me vetëm dy mjekë të specializuar për shëndetin mendor.”
Zyrtari sqaroi se personat e mbajtur në këtë institucion nuk janë të dënuar, por individë ndaj të cilëve gjykata ka vendosur një trajtim të detyruar, për shkak se nuk kishin aftësinë të kuptonin pasojat e sjelljes së tyre në momentin e kryerjes së veprës.
Pavarësisht kësaj, kushtet e jetesës i përshkroi si thellësisht degraduese. “Sot dhe nesër po shohim një realitet të papranueshëm. Ekipi im dhe Komisioneri për Mekanizmin kanë gjetur të njëjtën panoramë si vjet. Dymbëdhjetë njerëz grumbullohen në një qeli të vetme, në një ambient që fyen rëndë të drejtat elementare të njeriut. Kjo përbën një shkelje flagrante,” u shpreh ai.
Avokati i Popullit këmbënguli se nevojitet një veprim i menjëhershëm dhe i koordinuar nga Ministria e Shëndetësisë dhe ajo e Drejtësisë. Ai vuri në dukje se njëra prej godinave rrezikon shembjen dhe është bërë e pabanueshme, ndërsa në pjesën tjetër mbizotëron mbingarkesa ekstreme.
Ai vuri në dukje një tjetër anomali: ndërsa të burgosurit e ndërgjegjshëm për fajin e tyre përfitojnë periodikisht nga amnistitë penale, këta pacientë me probleme të rënda të shëndetit mendor përjashtohen nga një lehtësim i tillë, thjesht për shkak të mënyrës si funksionon sistemi. “Si rrjedhojë, në vend që të kenë një trajtim më të butë, ata ndëshkohen në mënyrë edhe më të ashpër dhe mbahen në kushte të patolerueshme,” shtoi ai.
Duke iu referuar precedentëve, kreu i Mekanizmit solli në kujtesë rastin e institucionit të ngjashëm në Zahari, i cili u mbyll falë presionit të vazhdueshëm të Avokatit të Popullit. “Është e pafalshme që sërish gjendemi në të njëjtën pikë. Kjo situatë nuk e nderon aspak shtetin shqiptar dhe kërkon ndërhyrjen më prioritare të të dy ministrive përgjegjëse,” përfundoi ai, duke i lënë fjalën ndihmëskomisioneres Gloria Çarkaxhiu për të bërë një paralelizëm mes gjetjeve të dy viteve.
