Futbolli i kontinentit ka njohur trofe dhe arritje të jashtëzakonshme, por rrugëtimi i klubeve të mëdha është shënuar edhe nga ngjarje tragjike, luftëra, korrupsion dhe ndërhyrje të regjimeve politike.
Manchester Unitedi, Liverpooli, Barcelona, Bayern Munichu, Juventusi dhe Torino janë përballur me momente të rënda që lanë pasoja të thella në historinë e tyre.
Të lidhura
None found
Një prej katastrofave më të mëdha për Manchester Unitedin ndodhi më 6 shkurt 1958. Skuadra angleze po udhëtonte nga Beogradi, pasi kishte siguruar vendin në gjysmëfinalen e Kupës së Evropës në ndeshjen kundër Crvena Zvezdës.
Gjatë kthimit, avioni u ndal në Mynih të Gjermanisë për të marrë karburant. Dy përpjekjet e para për ngritje dështuan për shkak të problemeve me motorin. Në tentimin e tretë, bora dhe lluca në pistë e penguan avionin të fitonte shpejtësinë e duhur; ai doli nga pista, goditi një gardh dhe një ndërtesë, e më pas mori flakë.
Në avion ishin 44 persona, mes tyre lojtarë, gazetarë dhe tifozë. Si pasojë e aksidentit vdiqën 23 persona, përfshirë tetë futbollistë të njohur si “Busby Babes”.
Portieri Harry Gregg ndihmoi në nxjerrjen e të mbijetuarve, ndërsa trajneri Matt Busby, i plagosur rëndë, më vonë u shërua. Bobby Charlton gjithashtu mbijetoi dhe vazhdoi të ndërtonte një karrierë të jashtëzakonshme.
Pas kësaj goditjeje, Busby u rikthye në detyrë dhe nisi ta rindërtonte ekipin. Manchester Unitedi e fitoi për herë të parë Kupën e Evropës dhjetë vjet pas aksidentit. Tragjedia e Mynihut vazhdon të jetë një nga ngjarjet më të dhimbshme të futbollit anglez.
Një tragjedi tjetër e madhe ndodhi më 15 prill 1989, kur Liverpooli luante ndaj Nottingham Forestit në gjysmëfinalen e Kupës FA, në stadiumin Hillsborough.
Komandanti i policisë, David Duckenfield, urdhëroi hapjen e një porte të madhe hyrëse pas mbipopullimit jashtë stadiumit. Mijëra tifozë u drejtuan kështu në tribunat qendrore të sektorit Leppings Lane, ku kapaciteti nuk mjaftonte për numrin e njerëzve.
Turma e shtypur në tribuna shkaktoi një katastrofë fatale: 97 persona humbën jetën dhe shumë të tjerë u plagosën. Ndeshja u ndërpre.
Pas ngjarjes, disa media publikuan pretendime të pavërteta dhe u përpoqën t’ua ngarkonin fajin tifozëve të Liverpoolit. Hetimet e mëvonshme i rrëzuan këto akuza dhe zbuluan dështimet e policisë në kontrollin e turmës.
Në vitin 2016, një hetim i ri vendosi se tifozët ishin vrarë në mënyrë të paligjshme. Hillsborough mbetet një dhimbje e pashuar për klubin dhe familjet e viktimave.
Vitet 1930 sollën tronditje politike edhe për Barcelonën. Në korrik të vitit 1935, Josep Sunyol u zgjodh president i klubit; ai ishte njëkohësisht përfaqësues i së majtës republikane katalanase.
Pas nisjes së Luftës Civile Spanjolle më 1936, Sunyol u nis drejt Madridit. Gjatë udhëtimit, makina e tij hyri në një zonë nën kontrollin e forcave besnike të Francisco Francos. Pasi u njoh si figurë republikane, ai u ekzekutua pa gjyq më 6 gusht 1936.
Barcelona e kujton Sunyolin si “presidentin martir” dhe ndër vite ka organizuar homazhe për të, përfshirë ngritjen e një memoriali në vendin ku u vra.
Vështirësitë politike dhe financiare e goditën klubin gjatë asaj dekade. Barcelona nuk fitoi as La Ligën, as Kupën e Mbretit në vitet 1930. Më 1937, punonjës të klubit organizuan një turne në Shtetet e Bashkuara dhe Meksikë, ku morën me vete disa futbollistë. Të ardhurat e udhëtimit e ndihmuan klubin financiarisht dhe e larguan nga rreziku i një krize edhe më të thellë.
Ardhja në pushtet e Adolf Hitlerit dhe Partisë Naziste në vitin 1933 shënoi fillimin e një kapitulli të vështirë edhe për Bayern Munichun.
Bayerni e kishte fituar titullin e parë gjerman në vitin 1932, me president Kurt Landauerin dhe trajner Richard Kohnin. Landauer ishte hebre, dhe pas vendosjes së regjimit nazist u detyrua të linte postin e presidentit. Më pas u burgos në një kamp përqendrimi.
Për shkak të lidhjeve me komunitetin hebre, nazistët e cilësuan Bayernin si “Judenklub”, ose “klub hebre”. Në vitin 1935, ekipi u detyrua të zbatonte rregulla diskriminuese dhe anëtarë të Partisë Naziste hynë në strukturat drejtuese.
Edhe stema e klubit u ndryshua: nga viti 1938 deri më 1945, ajo përmbante simbole të regjimit nazist, përfshirë svastikën. Gjatë kësaj periudhe, Bayerni nuk fitoi trofe të rëndësishëm.
Për një kohë të gjatë, klubi nuk e trajtoi hapur dhe me transparencë të mjaftueshme historinë e vet nën regjimin nazist. Në vitin 2011, nisi ta përkujtonte publikisht atë periudhë dhe rolin e Kurt Landauerit, të cilin e vlerësoi si një nga figurat më të rëndësishme të historisë së klubit.
Juventusi u përfshi në vitin 2006 në Calciopoli, një nga skandalet më të mëdha të futbollit italian. Hetimet nxorën në pah një sistem ndikimi mbi zgjedhjen e gjyqtarëve të ndeshjeve të Serie A-s.
Fokusi i çështjes ishte Luciano Moggi, drejtori i përgjithshëm i Juventusit, dhe bisedat e tij telefonike me zyrtarë të futbollit. Në proces u përfshinë edhe klube të tjera të njohura, përfshirë Milanin, Fiorentinën dhe Lazion.
Si rezultat i masave disiplinore, Juventusi u dërgua në Serie B. Klubit iu hoqën titujt e sezoneve 2004/05 dhe 2005/06, ndërsa sezonin pasues e nisi me nëntë pikë minus.
Dënimi solli ndryshime në skuadër: Zlatan Ibrahimovici, Patrick Vieira dhe Fabio Cannavaro, mes yjeve të tjerë, u larguan nga Torino. Alessandro Del Piero, Gianluigi Buffon, Pavel Nedved dhe David Trezeguet, përkundrazi, qëndruan për ta mbështetur klubin në Serie B.
Juventusi u kthye në elitën e futbollit italian në vitin 2007, por skandali Calciopoli mbetet një nga periudhat më të errëta të historisë së klubit.
Juventusi dhe Liverpooli lidhen gjithashtu nga tragjedia e Heyselit, e ndodhur në Bruksel më 29 maj 1985, para finales së Kupës së Evropës mes dy ekipeve.
Përplasjet mes tifozëve shkaktuan panik në tribuna. Disa mbështetës të Liverpoolit sulmuan sektorin e tifozëve të Juventusit, duke nxitur një largim të pakontrolluar të turmës.
Teksa përpiqeshin t’u shpëtonin përleshjeve, shumë tifozë u shtynë drejt një muri betoni. Muri u shemb nga presioni dhe 39 persona humbën jetën, ndërsa rreth 600 të tjerë u lënduan.
Finalja u luajt megjithatë, në përputhje me vendimin e organizatorëve. Juventusi fitoi ndeshjen me rezultatin 1-0.
Më pas, klubet angleze u përjashtuan për pesë vjet nga garat evropiane, ndërsa Liverpooli mori edhe një vit shtesë dënim. Heyseli ndikoi ndjeshëm në qasjen ndaj sigurisë në stadiumet evropiane.
Në fund të viteve 1940, Torino ishte ndër skuadrat më të forta në Itali: kishte fituar pesë tituj kampioni, katër prej tyre radhazi në periudhën 1945–1949.
Kjo skuadër e famshme u shkatërrua nga një aksident ajror më 4 maj 1949. Futbollistët po ktheheshin në Itali pas një ndeshjeje miqësore kundër Benficës në Lisbonë.
Gjatë rrugës, avioni ndaloi në Barcelonë për furnizim me karburant. Më pas, moti u përkeqësua: mjegulla, shiu dhe pamja e kufizuar e vështirësuan fluturimin drejt Torinos.
Avioni u përplas në kodrën Superga, pranë qytetit, ku gjendet një bazilikë katolike. Të 31 personat në bord vdiqën, përfshirë lojtarët, pjesëtarët e ekipit dhe gazetarët.
Hetimet e mëvonshme zbuluan se defekti në altimetër kishte dhënë të dhëna të pasakta për lartësinë. Moti i keq e bëri të pamundur shmangien e përplasjes.
Torino u shpall kampion i Italisë për sezonin 1948/49 pas aksidentit. Në katër ndeshjet e fundit, klubi dhe kundërshtarët e tij aktivizuan kryesisht lojtarë të rinj. Qindra mijëra njerëz dolën në rrugët e qytetit për të përcjellë viktimat në ceremoninë e varrimit.
E njohur si tragjedia e Supergës, kjo humbje mbetet ndër më të mëdhatë në historinë e futbollit italian.
