Rrugët më të rëndësishme detare në botë po hyjnë në një fazë gjithnjë e më problematike, ndërsa transporti detar ndërkombëtar përballet me një mjedis sigurie shumë më të vështirë për t’u menaxhuar.
Specialistët vënë në dukje se rreziqet nuk kufizohen më vetëm te pirateria dhe terrorizmi, por tashmë përfshijnë edhe rivalitete mes shteteve, përplasje ushtarake, veprimtari të krimit të organizuar dhe trafikim të qenieve njerëzore.
Të lidhura
None found
Nikolaos-Alketas Drosos, Menaxheri Komercial Detar i Grupit EOS Risk për Greqinë dhe Qipron, shprehet se mënyra tradicionale e vlerësimit të rrezikut nuk i përgjigjet më kushteve të reja në terren.
Sipas tij, Ngushtica e Hormuzit vijon të jetë nyja më e ndjeshme për tregtinë botërore. Përplasjet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit lidhur me kalimin e anijeve tregtare shtojnë mundësinë që edhe një ngjarje e vetme të shndërrohet në krizë ndërkombëtare.
Edhe Deti i Kuq mbetet një hapësirë me nivel të lartë rreziku. Ndonëse sulmet e rebelëve Huthi janë pakësuar në krahasim me muajt e kaluar, kërcënimi ndaj anijeve që kanë lidhje reale ose të supozuara me Izraelin vazhdon të jetë i pranishëm. Paralelisht, në Gjirin e Adenit po shfaqen shenja të rikthimit të piraterisë somaleze, ku disa anije tregtare ende mbahen nga grupet pirate.
Situata në Detin e Kinës Jugore po shkakton po ashtu shqetësim, pasi Kina ka intensifikuar patrullimet pranë Scarborough Shoal, një zonë e pretenduar edhe nga Filipinet. Ekspertët vlerësojnë se kjo shton gjasat për incidente mes forcave kineze, filipinase dhe amerikane, megjithëse kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se një konflikt është i afërt.
Në Detin Baltik, pasiguria është rritur pas publikimit të pamjeve të një cisterne ruse të gazit natyror të lëngshëm, e pajisur me mitralozë të rëndë. Ky zhvillim ka ngritur dyshime për vijën ndarëse mes transportit civil dhe atij ushtarak në rajon.
Një sfidë tjetër lidhet me shtimin e flukseve migratore nga Libia drejt Kretës. Ky zhvillim po rrit presionin mbi autoritetet detare dhe agjencitë evropiane të sigurisë, ndërsa rëndësia e mbikëqyrjes në Mesdheun Lindor po bëhet gjithnjë e më e madhe.
Drosos thekson se Greqia preket drejtpërdrejt nga çdo zhvillim në këto zona, për shkak se është vendi me flotën më të madhe tregtare në botë. Anijet me pronësi greke operojnë përditë në rajone me rrezik të lartë, duke u përballur me prime më të larta sigurimi, nevojë për monitorim të pandërprerë dhe sfida të reja në menaxhimin e riskut.
Sipas tij, koha kur siguria e një udhëtimi në det përcaktohej kryesisht nga moti ka përfunduar. Sot, çdo lundrim kërkon vlerësim të vazhdueshëm të zhvillimeve gjeopolitike dhe aftësi për t’iu përshtatur rrethanave që ndryshojnë shpejt.
Në përfundim, ai nënvizon se problemi kryesor nuk është vetëm rritja e numrit të kërcënimeve, por fakti që krizat në Gjirin Persik, Detin e Kuq, Detin Baltik, Detin e Kinës Jugore, Mesdheun Lindor dhe Karaibe po zhvillohen njëkohësisht. Sipas tij, ky realitet po krijon një rrjet të ndërlidhur rreziqesh që mund të ndikojë drejtpërdrejt në tregtinë globale, ekonomi dhe sigurinë energjetike. Ai shton se kriza e ardhshme e madhe mund të mos nisë nga një kryeqytet, por nga një anije tregtare që ndodhet në vendin dhe në kohën e gabuar.
