Analisti politik Gani Qarri, në një deklaratë për “Bota sot”, e ka mirëpritur vendimin e KFOR-it për të filluar kalimin gradual nga prania e përhershme në Urën kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë. Sipas tij, ky zhvillim përbën një hap të rëndësishëm drejt fuqizimit të institucioneve të Kosovës dhe shtimit të përgjegjësive të Policisë së Kosovës.
Të lidhura
None found
Ai ka vlerësuar se qasja e Qeverisë së Kosovës dhe këmbëngulja e saj për shtrirjen e rendit dhe ligjit në tërë territorin kanë krijuar rrethana të reja sigurie dhe stabiliteti në pjesën veriore të vendit.
Qarri ka thënë se politika largpamëse e kryeministrit Kurti, vendosmëria e ekzekutivit për zbatimin e ligjit në mbarë Kosovën, ndërtimi i dy urave në të dyja anët e Urës kryesore mbi Ibër, si dhe rikthimi i jetës së qetë dhe i stabilitetit ndëretnik, kanë ndryshuar gjendjen në Mitrovicë. Ai ia ka atribuuar këtë edhe punës së Policisë së Kosovës, nën drejtimin e Veton Elshanit, e cila, sipas tij, ka bërë të mundur që për më shumë se tre vjet të mos ndodhte asnjë incident në këtë pjesë të vendit.
Sipas analistit, këto zhvillime ia kanë hequr Serbisë dhe forcave të KFOR-it argumentin e fundit që, 27 vjet pas çlirimit të Kosovës, Ura kryesore mbi Ibër të vazhdonte të shihej si simbol i ndarjes. Ai ka deklaruar se ura tashmë duhet të shndërrohet në një pikë të bashkimit të vërtetë dhe të përhershëm të qytetit të minatorëve.
Duke iu referuar Rezolutës 1244 të OKB-së, të miratuar më 10 qershor 1999, Qarri ka theksuar se vendosja e KFOR-it në Kosovë kishte për qëllim mbrojtjen e kufijve shtetërorë dhe garantimin e sigurisë nga sulmet e jashtme të forcave ushtarake të Serbisë. Sipas tij, misioni nuk ishte paraparë për të diktuar zhvillimet e brendshme apo për të përcaktuar ndarje administrative brenda vendit.
Ai ka përmendur edhe sulmin terrorist serb në Banjë të Zveçanit, ku u vra një polic i Kosovës gjatë kryerjes së detyrës. Qarri ka thënë se sulmi ndodhi para syve të KFOR-it dhe dëshmoi se, pavarësisht pranisë së këtij misioni, siguria e kufijve të Republikës së Kosovës nuk ishte në nivelin e kërkuar. Ndërkohë, sipas tij, ushtarët e KFOR-it vazhdonin të qëndronin pa nevojë, ditë e natë, mbi Urën kryesore të Ibrit në Mitrovicë.
Çmontimin e pikës statike dhe largimin e ushtarëve të KFOR-it nga ura, Qarri e ka përshkruar si nisjen e transferimit gradual, por real, të përgjegjësisë te institucionet vendore. Ai ka vënë në dukje se ky veprim erdhi pas 26-27 vjetësh prani të pandërprerë dhe vetëm pasi Qeveria e Kosovës nisi ndërtimin e urës së tretë mbi lumin Ibër në Mitrovicë.
Sipas tij, kalimi i përgjegjësisë për Urën kryesore të Mitrovicës te Policia e Kosovës është fillimi më i mirë i mundshëm i këtij procesi dhe pritet të çojë përfundimisht në rihapjen e shumëpritur të urës.
Qarri ka rikujtuar se vendosja e papritur e forcave të KFOR-it mbi urë ishte veçanërisht dëshpëruese pas ngjarjeve të natës ndërmjet 3 dhe 4 shkurtit të vitit 2000. Atëherë u vranë 10 shqiptarë të pafajshëm, u plagosën 25 të tjerë dhe mbi 12 mijë shqiptarë të pambrojtur u dëbuan brutalisht, brenda natës, nga vatrat e tyre autoktone në veri.
Ai ka thënë se ky veprim jo vetëm krijoi një ndjenjë të rëndë pasigurie, por shtoi edhe frikën se, pikërisht mbi urën kryesore të qytetit historik të minatorëve, po vendoseshin në heshtje kufij të rinj. Sipas tij, kjo ngjallte dyshimin se territori i Kosovës po tkurrej nëpërmjet imponimit me forcë dhe pa miratimin e popullit shqiptar.
Për këtë arsye, njoftimi për largimin e KFOR-it nga Ura kryesore mbi lumin Ibër është pritur, sipas Qarrit, si një lajm shumë i mirë nga qytetarët që dëshirojnë të mirën e Kosovës dhe të popullit të saj, si dhe që e mbështesin shtetndërtimin e Republikës.
Analisti ka vlerësuar gjithashtu se kalimi i urës nën përgjegjësinë e institucioneve vendore dëshmon rritjen e aftësive të Policisë së Kosovës. Marrja nën përkujdesje e kësaj pike, sipas tij, tregon përmirësimin e nivelit të sigurisë, ngritjen e kapaciteteve operative të policisë dhe zgjerimin e mundësive të institucioneve të Republikës së Kosovës për të marrë përgjegjësi të tjera në garantimin e stabilitetit politik.
Duke iu referuar informacioneve të misionit të NATO-s, Qarri ka deklaruar se tërheqja e pjesëtarëve të KFOR-it nga Ura kryesore mbi Ibër ishte diskutuar për një kohë të gjatë me Qeverinë Kurti. Ai ka shtuar se ky proces lidhet edhe me përmirësimin e gjendjes së sigurisë në Kosovë.
Këtë vendim, përveç qytetarëve të Kosovës, e ka përshëndetur dhe e ka mbështetur fuqishëm edhe Gjermania, të cilën Qarri e ka cilësuar si një prej vendeve kryesore të BE-së dhe NATO-s, si dhe si mike të dëshmuar të shtetit të pavarur të Kosovës.
Ai ka kujtuar se më 3 shkurt të këtij viti u shënuan mbi 26 vjet nga “Nata e Tmerrit”. Gati një vit pas përfundimit të luftës dhe çlirimit të Kosovës nga okupatori serb, gjatë masakrës së 3 dhe 4 shkurtit 2000 në veri të Mitrovicës, grupet e armatosura kriminale serbe dhe pjesëtarët e organizatës terroriste serbe të quajtur “rojat e urës”, në prani të forcave ndërkombëtare, vranë 10 shqiptarë.
Në mesin e viktimave kishte gra, pleq dhe fëmijë të pafajshëm. Në ato ngjarje u plagosën edhe 25 persona, ndërsa mbi 12 mijë shqiptarë të pambrojtur u dëbuan nga veriu. Shtëpitë e tyre u dogjën dhe banorët u përndoqën me armë nga vatrat autoktone në veri të Kosovës.
Qarri e ka cilësuar këtë si një tmerr që vazhdon të kujtohet me dhimbje dhe si një prej ngjarjeve më të rënda të pasluftës. Sipas tij, ajo përbën një nga format më tragjike të spastrimit etnik të shqiptarëve nga veriu i Kosovës, të kryer nga kriminelët serbë që në vitin e parë të jetës së vendit në liri.
Në nderim të vuajtjes, sakrificës dhe guximit të banorëve shqiptarë, të cilët u lanë vetëm dhe u detyruan të mbroheshin duarthatë në atë natë, Komuna e Mitrovicës ka vendosur pranë urës së re për këmbësorë një pllakë përkujtimore. Në të janë skalitur emrat e personave të vrarë.
Komuna ka hapur gjithashtu në Qendrën e Kulturës një ekspozitë me fotografi nga “Nata e Tmerrit” dhe ka vendosur që çdo 4 shkurt të ndizen qirinj dhe të organizohen veprimtari përkujtimore për shqiptarët e vrarë nga bandat kriminale serbe.
Si një tjetër tregues të përmirësimit të sigurisë, Qarri ka përmendur njoftimin se, në të njëjtën ditë me vendimin për Urën kryesore të Ibrit në Mitrovicë, filloi edhe integrimi gradual dhe transferimi i përgjegjësisë te personeli i Policisë së Kosovës për Manastirin e Deçanit. Ky zhvillim, sipas tij, është ndërmarrë në përputhje me situatën e përmirësuar të sigurisë në Kosovë.
Duke folur për historikun e urës dhe zhvillimet pas luftës, Qarri ka rikujtuar se hapja e saj për qarkullim ishte trajtuar në kuadër të dialogut Kosovë-Serbi. Ai ka thënë se Kosova dhe Serbia ishin pajtuar që ura të hapej për trafik që në vitin 2014.
Marrëveshja e asaj kohe parashihte heqjen e të gjitha barrikadave të vendosura nga kriminelët serbë të Milan Radojçiqit, por ura nuk u hap. Në vitin 2016 u arrit pajtimi për një plan të ri zbatimi, sipas të cilit qarkullimi duhej të niste në janar 2017.
Megjithëse në projekt u investuan rreth 1.5 milion euro dhe punimet për revitalizimin përfunduan në qershor 2018, Qarri ka theksuar se ura nuk u hap asnjëherë deri më tani.
Sipas tij, as përpjekjet e Qeverisë Kurti për ta rihapur urën për automjete nuk morën miratimin e faktorit ndërkombëtar. Si pasojë, Qeveria e Kosovës u detyrua të ndërtonte dy ura të reja në të dy krahët e Urës kryesore, njërën për automjete dhe tjetrën për këmbësorë.
Qarri ka deklaruar se ky veprim hodhi poshtë çdo arsyetim të pabazuar të atyre që kundërshtonin hapjen e urës me pretendimin se një vendim i tillë mund ta përkeqësonte situatën e sigurisë.
Vendimi i fundit i KFOR-it që Ura kryesore e Ibrit në Mitrovicë të kalojë nën përgjegjësinë e forcës vendore të sigurisë, sipas tij, konfirmon se kanë dështuar përfundimisht të gjitha përpjekjet armiqësore dhe qëllimkëqija për ta mbajtur të ndarë qytetin e minatorëve. Qarri ka përgëzuar të gjithë shqiptarët dhe ndërkombëtarët që, në çfarëdo forme, kanë ndihmuar që të arrihej deri në këtë ditë.
Ai ka thënë se largimi i pikës statike dhe i pjesëtarëve të KFOR-it nga ura, edhe pse ndodhi 27 vjet pas luftës, i gëzon qytetarët, veçanërisht shqiptarët e shumëvuajtur që u dëbuan me dhunë nga veriu prej forcave kriminale dhe pjesëtarëve të organizatave terroriste serbe.
Sipas Qarrit, ky është një zhvillim i mirëpritur dhe i pritur prej kohësh, i cili dëshmon edhe rritjen e besimit të NATO-s tek institucionet e Republikës së Kosovës. Ai ka vlerësuar se vendimi i dërgon një mesazh të qartë politik Serbisë dhe aktorëve të tjerë që nuk ia duan të mirën Kosovës dhe që ende përpiqen ta destabilizojnë me çdo kusht veriun: synimet e tyre kanë dështuar.
Në fund, Qarri ka shprehur shqetësim lidhur me njoftimin se për zhvillimet më të fundit rreth urës ishte mbajtur vazhdimisht i informuar edhe shefi i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë së Serbisë.
Ai ka thënë se lidhja e çdo procesi për normalizimin e gjendjes në Kosovë dhe fuqizimin e shtetësisë së saj me regjimin dhe ushtrinë e Serbisë vazhdon të prekë rëndë plagët e shqiptarëve. Qarri ka rikujtuar se ushtria serbe ka kryer qindra masakra, ka ushtruar terror dhe ka shkaktuar gjenocid të përmasave të papara ndaj shqiptarëve të pambrojtur.
Sipas tij, përfshirja e Serbisë në procese të tilla rikthen kujtimet më të hidhura, veçanërisht në një kohë kur Kosova vazhdon të zbulojë varreza masive dhe ende nuk dihet fati i mbi 1600 shqiptarëve të vrarë dhe të kidnapuar. Qarri ka deklaruar se Serbia vazhdon t’i mbajë peng edhe 27 vjet pas përfundimit të luftës, ndërsa familjet e martirizuara shqiptare presin prej afro tri dekadash, me varre të hapura, më të dashurit e tyre.
