Fenomeni El Niño po intensifikohet dhe pritet ta përballë botën me një periudhë të rrezikshme moti ekstrem. Sipas vlerësimeve, ky mund të jetë një nga episodet më të fuqishme të regjistruara gjatë dekadave të fundit.
Të lidhura
None found
Organizata Botërore Meteorologjike (WMO), agjenci e OKB-së, bën të ditur se ndikimi i El Niño-s në modelet globale të motit mund të zgjasë të paktën deri në shkurt të vitit 2027.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, deklaroi se planeti ka hyrë në një “zonë rreziku të motit ekstrem”. Shenjat e para të këtij fenomeni janë vërejtur tashmë në disa rajone të botës.
El Niño formohet në Oqeanin Paqësor kur ujërat e ngrohta lëvizin në drejtim të lindjes. Ky proces ndikon më pas në qarkullimin e atmosferës dhe ndryshon modelet e reshjeve në zona të ndryshme të globit. Në pikat kryesore të vëzhgimit në Paqësorin tropikal, temperatura e sipërfaqes së detit është aktualisht mbi 2 gradë Celsius më e lartë se mesatarja.
Modelet parashikuese tregojnë se kjo diferencë mund të arrijë deri në 4 gradë Celsius mbi normalen gjatë muajve të ardhshëm. Në një skenar të tillë, episodi do të renditej ndër më të fuqishmit e El Niño-s që prej nisjes së matjeve moderne, rreth vitit 1950.
Shqetësim të veçantë paraqesin edhe temperaturat në shtresat nën sipërfaqen e oqeanit, të cilat në disa zona rezultojnë mbi 8 gradë Celsius më të larta se niveli mesatar.
Ndryshimi i regjimit të reshjeve pritet të jetë një nga efektet kryesore. Pjesë të mëdha të Azisë Juglindore, Amerikës Qendrore dhe veriut të Amerikës së Jugut mund të përballen me mot më të thatë se zakonisht, duke shtuar rrezikun për thatësira, zjarre pyjore dhe vështirësi në furnizimin me ujë.
Indonezia po përballet tashmë me zjarre që kanë përfshirë më shumë se 107 mijë hektarë tokë gjatë këtij sezoni të thatë. Autoritetet kanë intensifikuar operacionet për shuarjen e tyre, ndërsa në disa zona është përdorur edhe stimulimi artificial i reshjeve.
Pasojat e thatësirës mund të shtrihen edhe në transportin ndërkombëtar. Në Kanalin e Panamasë pritet të ulet numri i anijeve që kalojnë nëpër këtë rrugë ujore, për shkak të reshjeve të pakta dhe nivelit më të ulët të ujit.
Megjithatë, ndikimi i El Niño-s do të ndryshojë nga një rajon në tjetrin. Disa vende mund të përballen me reshje më të dendura dhe stuhi më të fuqishme. Kina parashikon një sezon me aktivitet të lartë tajfunësh, ndërsa në pjesë të Afrikës Lindore, Brazilit jugor dhe SHBA-së jugore pritet mot më i lagësht se normalja. Këto kushte mund të shtojnë rrezikun për përmbytje, rrëshqitje dheu dhe dëmtime të infrastrukturës.
Peruja dhe Ekuadori po e ndjekin situatën me shqetësim, pasi reshjet intensive në këto vende mund të shkaktojnë përmbytje të menjëhershme dhe rrëshqitje dheu. Rreziku është veçanërisht i lartë në qytetet me sisteme të pamjaftueshme kullimi.
Australia është një tjetër vend i ekspozuar ndaj pasojave të këtij fenomeni. Temperaturat e larta të ujërave detare kanë shkaktuar tashmë dëme në ekosistemet e detit.
Specialistët presin që El Niño të sjellë valë të reja të nxehtësisë detare, kryesisht në jug të Australisë dhe në Tasmani. Gjatë episodeve të mëparshme janë regjistruar ngordhje masive peshqish, pinguinë të uritur, shtim i algave dhe rritje e numrit të kandilëve të detit.
Për t’u dhënë komuniteteve dhe sektorëve të rrezikuar më shumë kohë për t’u përgatitur, autoritetet australiane kanë përforcuar sistemet e paralajmërimit të hershëm.
Ekspertët sqarojnë se El Niño është një dukuri natyrore dhe nuk shkaktohet nga ndryshimet klimatike. Megjithatë, ngrohja globale mund t’i përkeqësojë pasojat e motit ekstrem. “Jemi shumë të shqetësuar, por ky shqetësim duhet të përkthehet në gatishmëri dhe jo në alarm”, u shpreh Miguel Aréstegui, ekspert për rezistencën ndaj klimës.
Ndërkohë, WMO ka ndërmarrë një mobilizim ndërkombëtar për të shpërndarë parashikime dhe njoftime për motin ekstrem në sa më shumë komunitete të jetë e mundur.
