Gjetja e një kandidati për postin e Presidentit të Kosovës ka hyrë në një fazë më konkrete, pasi lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, dhe kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, kanë zhvilluar një takim që zgjati më shumë se dy orë.
Të lidhura
None found
Biseda u zhvillua gjatë kësaj jave dhe u fokusua te mundësia e arritjes së një marrëveshjeje për zgjedhjen e kreut të shtetit. Pas takimit, të dy liderët dhanë deklarata për media, ku shpjeguan ecurinë e diskutimeve dhe hapat që pritet të ndërmerren më tej.
Kurti e përshkroi takimin si të sinqertë, serioz dhe të hapur. Ai bëri të ditur se, për herë të parë, në tryezën e bisedimeve janë vendosur edhe emra konkretë për Presidentin e ardhshëm, ndonëse personat e përmendur nuk janë kontaktuar ende për të marrë një përgjigje nëse do ta pranonin këtë detyrë.
“Biseda ishte e hapur, e sinqertë dhe serioze. Do t’i vijojmë takimet, pasi besimi mes nesh është rritur dhe tashmë kemi diskutuar edhe për emra të veçantë. Ata nuk janë pyetur më herët nëse do të pranonin të ishin president apo presidente, sepse fillimisht duhet të arrijmë marrëveshje mes nesh”, deklaroi Kurti.
Edhe Abdixhiku e konsideroi kalimin nga parimet te emrat një zhvillim pozitiv. Megjithatë, ai theksoi se natyra e ndjeshme e procesit nuk lejon që kandidatët e diskutuar të bëhen publikë për momentin.
“Fakti që kemi kaluar te diskutimi i emrave përbën një hap përpara. Për shkak të ndjeshmërisë së këtij procesi, nuk mund të bëj publikë emrat konkretë, por takimet do të vazhdojnë”, u shpreh Abdixhiku.
Analistët politikë e kanë vlerësuar takimin ndërmjet dy liderëve si një moment të rëndësishëm në përpjekjet për zgjedhjen e Presidentit të ardhshëm të Kosovës. Sipas tyre, diskutimi për emra të caktuar dhe për një figurë jopartiake e konsensuale tregon se negociatat nuk janë më të kufizuara vetëm në parime të përgjithshme.
Një marrëveshje ndërmjet LVV-së dhe LDK-së për një kandidat që do të ishte i pranueshëm për të dyja palët, sipas analistëve, do të mund të parandalonte një tjetër krizë institucionale dhe nevojën për zgjedhje të reja.
Jakupi: Emrat për Presidentin po diskutohen, ndërsa Bislimi përmendet si një mundësi
Analisti politik Zejnullah Jakupi, në një prononcim për “Bota sot”, ka thënë se elementi kryesor i zhvillimeve të fundit është fakti që bisedimet kanë kaluar në shqyrtimin e kandidatëve të mundshëm. Ai ka vënë në dukje edhe kriterin e përmendur publikisht që Presidenti të jetë një figurë jopartiake dhe konsensuale.
Sipas Jakupit, diskutimet ndërmjet Albin Kurtit dhe Lumir Abdixhikut tregojnë se procesi LVV–LDK ka hyrë në fazën e përcaktimit të një emri të mundshëm dhe nuk ndodhet më vetëm në nivelin e dakordimit për parime.
Ai ka theksuar se pyetja kryesore tani lidhet me identitetin e personit që mund të sigurojë mbështetjen e përbashkët të dy subjekteve. Nëse kandidati duhet të jetë jopartiak, me integritet dhe i pranueshëm përtej një force të vetme politike, atëherë, sipas tij, vëmendja duhet të përqendrohet jashtë profilit të zakonshëm të kandidatëve partiakë.
Jakupi ka përmendur si mundësi figura të njohura të jetës publike, akademike, diplomatike ose të marrëdhënieve ndërkombëtare, por nuk e ka përjashtuar as variantin që kandidati të jetë një emër ende i panjohur për publikun.
Në këtë kuadër, ai ka përmendur Faton Bislimin si një prej emrave që mund të shqyrtohet si hipotezë për një kandidat konsensual. Sipas tij, Bislimi ka një profil publik, lidhje me qarqet amerikane dhe një dimension që shkon përtej politikës së ngushtë partiake.
Jakupi ka sqaruar se kjo nuk nënkupton se Bislimi është kandidati për të cilin është arritur marrëveshje, pasi emrat e diskutuar në takimet e Kurtit dhe Abdixhikut nuk janë bërë të ditur. Megjithatë, ai e konsideron Bislimin një figurë që mund të analizohet nëse kërkohet një person lidhës me orientim të qartë euroatlantik.
Analisti ka folur edhe për vizitën e Jim DioGuardit në Kosovë dhe për mesazhin e tij se Presidenti duhet të zgjidhet sa më shpejt. Këtë vizitë, ai e ka lidhur me rëndësinë që partnerët ndërkombëtarë i kushtojnë stabilitetit institucional të Kosovës.
Megjithatë, Jakupi ka vlerësuar se është ende herët të thuhet se DioGuardi ka propozuar konkretisht Faton Bislimin, pasi për një pretendim të tillë nuk ka konfirmim të drejtpërdrejtë. Për këtë arsye, ai e sheh këtë vetëm si një mundësi dhe jo si një fakt të konfirmuar.
Sipas Jakupit, afrimi politik ndërmjet LVV-së dhe LDK-së mund të jetë vendimtar për shmangien e një tjetër bllokade institucionale dhe të zgjedhjeve të reja. Nëse Kurti dhe Abdixhiku po diskutojnë realisht për emra konkretë dhe janë duke iu afruar një marrëveshjeje, kjo, sipas tij, do të ishte rruga më e përshtatshme për tejkalimin e krizës.
Ai ka thënë se një dakordim i tillë do të dëshmonte se interesat institucionale të vendit mund t’i bashkojnë edhe forcat politike që më herët kanë pasur përplasje të mëdha.
Duke iu referuar zhvillimeve të fundit dhe akuzave që po qarkullojnë lidhur me rastin e Fatmir Shehollit, Jakupi ka kërkuar që kjo çështje të trajtohet me kujdes. Ai ka shpresuar që këto zhvillime të mos përdoren për t’i vënë palët nën presion, përfshirë presionin që, sipas tij, po ushtrohet nga disa pjesëtarë të opozitës nga PDK dhe AAK.
Jakupi ka theksuar se akuza të pakonfirmuara apo narrativa të jashtme nuk duhet të ndikojnë në procesin e zgjedhjes së Presidentit. Sipas tij, Kosovës i duhen institucione funksionale dhe një President me legjitimitet të gjerë, jo një tjetër cikël përplasjesh politike.
Ai ka përfunduar se fokusi duhet të mbetet te arritja e një marrëveshjeje për një emër jopartiak, konsensual dhe me integritet. Nëse Kurti dhe Abdixhiku arrijnë të pajtohen për një figurë të tillë, marrëveshja do të përbënte jo vetëm zgjidhje për postin e Presidentit, por edhe një hap për nxjerrjen e vendit nga një tjetër ngërç politik.
Qarri kërkon bashkimin e subjekteve politike dhe propozon DioGuardin për President
Analisti politik Gani Qarri ka hedhur idenë e një riorganizimi të skenës politike përmes bashkimit të subjekteve kryesore. Në bashkëbisedimin për “Bota sot”, ai ka folur edhe për kandidatët e mundshëm për postin e Presidentit të Kosovës.
Sipas Qarrisë, AAK-ja po shfaqet publikisht si një “rimorkio” e PDK-së, ndërsa elektorati dhe anëtarësia e LDK-së, veçanërisht pas problemeve të fundit të brendshme në këtë parti, janë afruar më shumë me qëndrimet dhe parimet politike të LVV-së.
Për këtë arsye, ai ka propozuar që LVV-ja dhe LDK-ja të bashkohen në një subjekt të vetëm ose në një parti koalicionale, ku do të përfshiheshin LVV, LDK, Lista Guxo, Alternativa dhe të tjera. Në të njëjtën kohë, Qarri ka sugjeruar që PDK-ja dhe AAK-ja të shkrihen në një subjekt të vetëm politik.
Ai ka argumentuar se një riorganizim i tillë do ta reduktonte numrin e minipartive në Kosovë, do ta orientonte elektoratin drejt dy subjekteve të mëdha dhe do të shmangte shpërndarjen e votave. Sipas tij, kjo do të përqendronte elektoratin në dy kampe, në vend të tri, katër apo edhe më shumë partive, të cilat i ka cilësuar si të panevojshme.
Qarri vlerëson se një skemë e tillë do ta lehtësonte zgjedhjen e Presidentit dhe zgjidhjen e problemeve të tjera institucionale e shtetërore. Ai ka thënë se kështu do të mund të shmangeshin edhe ngërçet e bllokadat politike që, sipas tij, vazhdojnë tash e më shumë se dy vite për arsye partiake e grupore.
Sipas tij, këto përplasje kanë dëmtuar mirëqenien e qytetarëve, kanë rrezikuar sigurinë e shtetit dhe kanë penguar rrugëtimin euroatlantik të Republikës së Kosovës, të cilin e ka cilësuar si një prej proceseve më të rëndësishme për përfundimin e shtetndërtimit.
Për sa i përket zgjedhjes së Presidentit, Qarri ka thënë se LDK-ja dhe kryetari i saj, Lumir Abdixhiku, mbeten partnerët më të besueshëm në përpjekjet për të arritur një konsensus politik për kreun e shtetit.
Ai ka rikujtuar se Albin Kurti ka bërë të ditur se në bisedimet me Abdixhikun janë diskutuar tashmë edhe propozime me emra konkretë për Presidentin e ardhshëm të Republikës së Kosovës.
Sipas Qarrisë, dakordimi ndërmjet dy liderëve ka avancuar, pasi të dyja palët kanë deklaruar publikisht se kandidati duhet të jetë një figurë jopartiake dhe konsensuale. Emrat thuhet se janë vendosur në tavolinë, por deri tani nuk janë bërë të ditur për publikun.
Qarri ka rikthyer qëndrimin e tij, të cilin thotë se e ka shprehur që nga fillimi i muajit prill dhe shumë kohë para vendimit për dërgimin e vendit në zgjedhjet e panevojshme të 7 Qershorit. Sipas tij, kandidati më potencial është Joseph DioGuardi, i cili për më shumë se 4 dekada ka dhënë kontribut në çështjen e shqiptarëve dhe veçanërisht në atë të Kosovës.
Ai e ka lidhur angazhimin e DioGuardit me ndërkombëtarizimin e problemit të Kosovës gjatë okupimit klasik të Serbisë, luftën për çlirim kombëtar, shpalljen e pavarësisë, ngritjen dhe avancimin e shtetit, njohjen ndërkombëtare dhe sigurinë e Kosovës.
Qarri e ka cilësuar DioGuardin si një figurë unike që mund të marrë mbështetjen e përbashkët të LVV-së, LDK-së dhe partive të tjera. Sipas tij, emri i tij mund të propozohet për President konsensual të Kosovës për 5 vitet e ardhshme.
Megjithatë, analisti ka përmendur edhe kandidatura të tjera të mundshme. Ai ka thënë se, përveç mbështetjes që DioGuardi po merr edhe në rrjetet sociale, ditët e fundit janë përmendur publikisht nga William Woker, DioGuardi dhe shqiptaro-amerikani Faton Bislimi si kandidatë të mundshëm për President.
Qarri ka theksuar se Bislimi prej disa vitesh jeton dhe vepron në SHBA, ku ka krijuar lidhje edhe me administratat shtetërore të të dy krahëve kryesorë politikë të Shteteve të Bashkuara.
Megjithatë, ai ka vlerësuar se kandidatura e Bislimit mund të hasë hezitim te një pjesë e deputetëve të LDK-së. Qarri ka kujtuar se Faton Bislimi ka qenë anëtar i kryesisë së LDK-së, por pas disa mosmarrëveshjeve me udhëheqjen aktuale të kësaj partie është larguar në SHBA.
Sipas tij, pavarësisht emrit të mirë dhe kontributit në mbështetje të Republikës së Kosovës, disa deputetë të LDK-së mund të kenë shqetësimin se Bislimi nuk do të ishte krah i kësaj partie pas zhvillimeve të së kaluarës. Qarri ka thënë se një problem i tillë nuk ekziston në rastin e DioGuardit.
Një tjetër avantazh i Joseph DioGuardit, sipas Qarrisë, është se ai nuk ka qenë asnjëherë pjesë e ndonjë partie politike në Kosovë. Angazhimin e tij për çështjen shqiptare dhe Kosovën e ka zhvilluar nga SHBA-të, ku, sipas analistit, merren vendime me peshë ndërkombëtare.
Qarri ka përmendur vizitat e DioGuardit në periudhat më të vështira të okupimit serb dhe bashkëpunimin e tij me senatorët Tom Lantos, Eliot Engel, Bob Doll, Alfonse D’Amato dhe Dana Rochbacher. Sipas tij, DioGuardi dhe këta senatorë u shndërruan në zërin shpëtimtar të Kosovës dhe në mbrojtës të shqiptarëve të rrezikuar nga krimet, gjenocidi serb dhe shfarosja si popull, proces që, sipas tij, Millosheviqi e kishte nisur përmes planit “Patkoi”.
Qarri ka thënë se, bazuar në ato që janë bërë publike, Kurti dhe Abdixhiku po shqyrtojnë figura të njohura jashtë skenës partiake, por edhe persona që deri tani nuk janë përmendur publikisht.
Mes emrave të përmendur prej tij janë Besa Tafilaj, ish-gazetare e shquar shqiptare nga kampi Bonstil në Kosovë, përfaqësuese e familjeve ushtarake amerikane dhe e komunitetit ushtarak të veteranëve në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ish-ambasadori Ilir Dugolli dhe Vasfije Krasniqi.
Ai ka sqaruar se këto emra, për momentin, mbeten vetëm kalkulime. Megjithatë, sipas tij, përcaktimi i kriterit për një President jopartiak dhe konsensual ua lehtëson të dyja palëve gjetjen e një marrëveshjeje për emrin përfundimtar. Në vlerësimin e Qarrisë, këtë kusht e plotëson më së miri DioGuardi.
Analisti ka kërkuar gjithashtu ndryshime në Kushtetutë për mënyrën e zgjedhjes së Presidentit. Ai ka deklaruar se ngërçi për zgjedhjen e kreut të shtetit, i cili sipas tij nuk po zgjidhet prej gati dy vitesh dhe po e mban peng të gjithë vendin, herët ose vonë do ta detyrojë klasën politike të ndryshojë dispozitat kushtetuese.
Qarri ka propozuar që Presidenti të zgjidhet drejtpërdrejt nga populli dhe të hiqet kushti që kandidati për këtë post të ketë jetuar domosdoshmërisht 10 vitet e fundit në Kosovë. Ai ka kërkuar gjithashtu përfundimin e problemit të zgjedhjes së Presidentit me 80 deputetë të pranishëm në seancë.
Sipas tij, gjendja e paqartë institucionale dhe krizat politike që, siç shprehet, po vazhdojnë prej gati 2 vitesh, po e bllokojnë funksionimin normal të shtetit dhe po e bëjnë të pamundur një qeverisje stabile. Për këtë arsye, ai i konsideron të domosdoshme ndryshimet kushtetuese, përfshirë heqjen e kushtëzimit për 10 vitet e banimit në Kosovë.
Qarri ka vlerësuar se zgjedhja e një shqiptaro-arbëreshi patriot, me përvojë mbi gjysmëshekullore politike dhe diplomatike, do të ishte nder për Kosovën, krenari për shqiptarët dhe frymëzim për brezat e ardhshëm. Sipas tij, një figurë e tillë do të ishte e përshtatshme për postin e Presidentit dhe e pranueshme nga subjektet politike shqiptare.
Në përfundim, ai ka kërkuar që, pas marrjes së shtetësisë së Kosovës dhe nëse do të jetë e nevojshme ndërhyrja në ligje e në Kushtetutë, Joseph DioGuardi të merret seriozisht në konsideratë për postin e Presidentit.
Qarri ka thënë se një personalitet i afirmuar kombëtar dhe një politikan e diplomat i njohur ndërkombëtarisht do të duhej të emërohej në mënyrë unanime dhe të votohej me aklamacion nga të gjitha partitë shqiptare në Kuvendin e Republikës së Kosovës.
Sipas tij, zgjedhja e DioGuardit do të kishte edhe mbështetjen e vazhdueshme të SHBA-ve, ndërsa Kongresi Amerikan do të shërbente si mburojë dhe garantues i çështjes shtetërore të Kosovës. Qarri ka theksuar se DioGuardi ka vepruar për më shumë se 40 vite në Kongres dhe është mbështetur nga pothuajse të gjithë kongresistët në angazhimin për Kosovën dhe kauzën kombëtare shqiptare.
Ai ka përmendur mbledhjet e zhvilluara në Kongres, diskutimet e senatorëve të njohur dhe rezolutat e miratuara në mbështetje të Kosovës si pjesë të këtij angazhimi.
Qarri ka shprehur shpresën që Kosova të mos e humbë këtë mundësi dhe që partitë shqiptare ta zgjedhin në mënyrë unanime një President me këtë profil. Sipas tij, një vendim i tillë do të ndihmonte në konstituimin e institucioneve të qëndrueshme, krijimin e një qeverisjeje stabile, avancimin e integrimit euroatlantik dhe përfundimin e suksesshëm të procesit të shtetndërtimit të Republikës së Kosovës.
