Islanda voton për rikthimin e bisedimeve për anëtarësimin në BE

Qytetarët islandezë do t’u drejtohen nesër kutive të votimit për të vendosur nëse vendi duhet të rifillojë negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian.

Referendumi do t’u kërkojë atyre përgjigje për pyetjen: “A duhet Islanda të rihapë negociatat e anëtarësimit me Bashkimin Evropian?”

Për Islandën, një shtet me rreth 400,000 banorë, kjo nuk është hera e parë që përballet me këtë çështje.

Reykjaviku paraqiti kërkesën për anëtarësim në BE në vitin 2009, pasi një krizë financiare dhe kolapsi bankar goditën rëndë ekonominë islandeze. Negociatat mes Brukselit dhe Reykjavikut vijuan për disa vite, derisa Islanda e mbylli procesin në vitin 2015, përmes një letre të thjeshtë.

Situata ndryshoi sërish pas zhvillimeve që lidhen me Groenlandën. Kërcënimet e Donald Trump për pushtimin e këtij territori autonom, që është pjesë e Danimarkës, ndikuan edhe në debatet në Islandë, vendi i së cilës mbrohet nga Shtetet e Bashkuara dhe NATO.

Në këto rrethana, autoritetet islandeze e rikthyen në diskutim çështjen e anëtarësimit, duke argumentuar se përfshirja në grupin prej 27 shtetesh do t’i shërbente vendit “në kontekstin ekzistues gjeopolitik”. Në pranverë u bë publik edhe plani për një referendum, i cili nuk synon anëtarësimin e drejtpërdrejtë të Islandës në Bashkim, por vetëm rihapjen e debatit dhe negociatave për këtë proces.

Votimi i së shtunës nuk do të përcaktojë hyrjen e Islandës në BE. Nëse negociatat do të çonin në një traktat pranimi, ai do të duhej të miratohej përmes një referendumi të veçantë. Ndërkohë, një sondazh i realizuar nga gazeta DV dhe publikuar në fund të korrikut tregoi se mbështetësit e përgjigjes “po” kryesonin me rreth 53 përqind.

Kroacia, e cila u anëtarësua në vitin 2013, mbetet vendi i fundit që është bërë pjesë e bllokut evropian. Pas saj, Bashkimi Evropian është përballur me Brexit-in, ecurinë e ndërlikuar të vendeve kandidate të Ballkanit Perëndimor dhe procesin e gjerë të rindërtimit që lidhet me Ukrainën. Në këtë realitet, disa kryeqytete e shohin Islandën si kandidaten ideale.