Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Ilir Kërçeli, ka kundërshtuar në seancën e Kuvendit të Kosovës pretendimet e opozitës për importimin e energjisë elektrike nga Serbia dhe kompania EFT. Ai i cilësoi këto deklarata si dezinformuese dhe kërkoi që diskutimi të mbështetet në dokumente dhe të dhëna konkrete.
Kërçeli sqaroi se pjesën më të madhe të energjisë së importuar për furnizimin e konsumatorëve dhe mbulimin e humbjeve në rrjet e sigurojnë KESCO dhe KEDS, të cilat, sipas tij, janë kompani private.
Të lidhura
None found
Ai theksoi se Qeveria e Kosovës nuk importon energji elektrike dhe se ankesat e qytetarëve lidhur me furnizimin duhet t’u drejtohen kompanive që kanë përgjegjësi për këtë shërbim.
Gjatë fjalës së tij, deputeti i LVV-së i ftoi përfaqësuesit e opozitës që të bashkëpunojnë për rikthimin e KEK-ut nën pronësinë e shtetit, duke pretenduar se kjo ndërmarrje ishte shitur nga qeveritë e mëparshme.
“Le të bashkohemi, të ulemi dhe të punojmë së bashku për ta rikthyer KEK-un. Ta shtetëzojmë KEK-un që ju e keni shitur. Ju e shitët, ndërsa ne po e blejmë. Le ta kthejmë në pronësi të Republikës së Kosovës. A jeni të gatshëm?”, deklaroi Kërçeli.
Duke shpjeguar rolin e KEK-ut, ai tha se ndërmarrja nuk importon energji për furnizimin e përgjithshëm të vendit. Sipas tij, KEK-u blen vetëm sasi të kufizuara, kryesisht përmes bursës shqiptare ALPEX.
Këto blerje, sipas Kërçelit, bëhen në dy situata: kur KEK-u nuk arrin të prodhojë sasinë e parashikuar dhe kur duhet të furnizojë ndërmarrjet që janë pjesë e tregut të liberalizuar.
Deputeti deklaroi se çmimet e energjisë në bursa janë të hapura për publikun dhe se, në këtë moment, vlera më e ulët gjendet në ALPEX, bursën shqiptaro-kosovare.
“Çdokush mund t’i kontrollojë çmimet në bursë përmes internetit. Aktualisht, çmimi më i lirë është në ALPEX. Energjia është shtrenjtuar në të gjithë botën, por në bursë mund të shihet se vlera më e ulët është në këtë kompani shqiptaro-kosovare”, tha ai.
Kërçeli foli edhe për Elektroseverin, duke deklaruar se kjo kompani ka nisur importimin e energjisë elektrike më 1 janar 2024, kur filloi faturimi në komunat veriore të Kosovës.
Sipas tij, Elektroseveri është furnizuesi i krijuar mbi bazën e marrëveshjeve të Brukselit të arritura gjatë qeverisjes së mëparshme.
“Që prej 1 janarit 2024, kur nisi faturimi në komunat veriore, energji importon edhe furnizuesi Elektrosever. Ky furnizues u soll përmes marrëveshjeve të Brukselit nga qeveria juaj”, u shpreh Kërçeli.
Ai shtoi se pas liberalizimit të tregut të energjisë në vitin 2025, importime kanë kryer edhe disa furnizues të vegjël.
Pjesë të rëndësishme të deklaratës së tij deputeti ia kushtoi akuzave për blerjen e energjisë nga EFT-ja dhe kompanitë serbe. Kërçeli tha se deri tani nuk është paraqitur asnjë provë që gjatë qeverisjes së LVV-së KEDS-i, KESCO apo KEK-u kanë blerë energji nga këto kompani.
“Është thënë disa herë se energjia po blihet nga EFT-ja ose nga Serbia, por kjo është dezinformatë e pastër. Askush nuk ka sjellë një fakt që gjatë qeverisjes sonë KEDS-i, KESCO-ja apo KEK-u kanë blerë energji nga EFT-ja ose nga kompanitë serbe”, deklaroi deputeti.
Ai u kërkoi opozitarëve të mos e zhvlerësojnë debatin përmes akuzave të pambështetura, duke paralajmëruar se një qasje e tillë mund të dëmtojë edhe besueshmërinë e tyre te qytetarët.
Kërçeli reagoi gjithashtu ndaj cilësimit të sektorit të energjisë si “mafi energjetike”, një term i përdorur nga opozita dhe i lidhur me deklaratat e liderit të saj, si dhe me një përmendje të deputetit Taulant Balla.
Ai sqaroi se përjashtim nga pretendimi për mungesën e blerjeve nga EFT-ja përbën Elektroseveri, për shkak të mënyrës dhe bazës mbi të cilën është krijuar kjo kompani.
Deputeti u ndal edhe te kapacitetet ndërkufitare, për të cilat tha se duhet të kuptohen drejt, pasi interpretimi i gabuar i tyre përdoret për të përhapur dezinformata.
Sipas shpjegimit të tij, kapacitetet ndërkufitare përfaqësojnë mundësi teknike në linjat e transmetimit, përmes të cilave një sasi energjie mund të kalojë në territorin e Kosovës pa u ndalur domosdoshmërisht për konsum në vend.
Në këtë kuadër, Kërçeli hodhi poshtë pretendimin se Kosova ka importuar energji elektrike në vlerën e një miliard eurove dhe u kërkoi kundërshtarëve politikë të paraqesin prova.
“Po bëhen akuza se importi i energjisë ka arritur një miliard euro. Ku janë faktet për këtë?”, pyeti ai.
Për EFT-në, Kërçeli tha se, njësoj si operatorët e tjerë, kjo kompani mund të blejë kapacitete ndërkufitare përmes ankandeve rajonale.
Ai sqaroi se në raste të caktuara EFT-ja ka rezervuar kapacitete për transportin e energjisë përmes Kosovës, por për këtë shërbim duhet të paguajë koston, ndërsa të ardhurat mbeten në Kosovë.
“EFT-ja, si çdo operator tjetër, ka të drejtë të blejë kapacitete ndërkufitare në ankandet rajonale. Në disa raste ajo ka rezervuar kapacitete për transit përmes Kosovës dhe është e detyruar të paguajë për këtë shërbim. Të hyrat që krijohen mbeten këtu”, tha deputeti.
Megjithatë, Kërçeli pranoi se Kosova ka importuar energji elektrike nga EFT-ja, por theksoi se kjo ka ndodhur në periudhën 2008-2017 dhe jo gjatë qeverisjes aktuale.
Sipas tij, në disa prej atyre viteve importet nga EFT-ja kanë arritur deri në 99 për qind dhe janë kryer drejtpërdrejt nga ndërmarrja KEK.
“Kosova ka importuar nga EFT-ja gjatë viteve 2008 deri në vitin 2017. Në disa prej këtyre viteve, përqindja ka arritur deri në 99 për qind. Importet që tani po përpiqen të na i atribuojnë neve janë bërë drejtpërdrejt nga KEK-u me EFT-në. Gjatë qeverisjes së Vetëvendosjes kjo nuk ka ndodhur asnjëherë”, u shpreh ai.
Deputeti tha se opozita po ia ngarkon qeverisë aktuale praktika që, sipas tij, janë përdorur prej vetë saj kur ishte në pushtet.
“Këtë praktikë e kanë zbatuar vetë. Ata e njohin atë dhe mendojnë se ne po bëjmë të njëjtën gjë, por kjo nuk është e vërtetë”, deklaroi Kërçeli.
Ai mohoi edhe pretendimet për lidhje mes kompanive të përmendura dhe personave brenda Lëvizjes Vetëvendosje.
“Pavarësisht mënyrës se si paraqitet kjo çështje, është e qartë se nuk ka asnjë tregues që ndonjëra prej këtyre kompanive të ketë lidhje me dikë në Lëvizjen Vetëvendosje”, tha ai.
Kërçeli u bëri thirrje deputetëve të opozitës që akuzat t’i shoqërojnë me dokumente dhe, nëse disponojnë prova, t’ua përcjellin ato edhe organeve kompetente të drejtësisë.
Në pjesën përmbyllëse të fjalimit, ai foli për përgjegjësinë e Zyrës së Rregullatorit për Energji, duke theksuar se transparenca dhe kontrolli janë të nevojshme për të parandaluar përhapjen e dezinformatave në sektor.
Sipas deputetit, ZRRE-ja ka detyrim ligjor të mbikëqyrë tregun e energjisë, ndërsa Kuvendi i Kosovës duhet të forcojë kontrollin ndaj këtij institucioni.
Ai theksoi se ZRRE-ja raporton në Kuvend dhe se drejtuesit e saj zgjidhen nga Parlamenti. Për këtë arsye, Kërçeli tha se deputetët kanë përgjegjësi të përbashkët për mbikëqyrjen e punës së saj.
“Mungesa e transparencës krijon terren për dezinformata. ZRRE-ja e ka për detyrë ligjore mbikëqyrjen, ndaj ne si Kuvend duhet ta kontrollojmë më fort punën e saj. Ajo raporton para nesh dhe ne duhet të sigurohemi që ta mbikëqyrë siç duhet tregun e energjisë”, deklaroi Kërçeli.
Deputeti i LVV-së e mbylli fjalën duke thënë se qytetarët e Kosovës meritojnë një debat të mbështetur në fakte dhe jo në akuza të pabazuara. Ai shtoi se institucionet janë të gatshme të vënë në dispozicion dokumentet përkatëse.
“Qytetarët meritojnë një diskutim të bazuar në fakte dhe jo në trillime. Nuk kemi asgjë për të fshehur dhe jemi të gatshëm të sjellim çdo dokument”, përfundoi Ilir Kërçeli.
