Puma ka nxjerrë në treg një model të ri atletesh vrapimi, Fast-RB Nitro Elite 2, që kushton 310 paund dhe synon të rrisë ndjeshëm shpejtësinë dhe efikasitetin e atletëve. Megjithatë, përdorimi i tyre është i ndaluar në garat zyrtare për shkak të teknologjisë së përbërë nga dy pllaka karboni.
Kompania gjermane e veshjeve sportive e konsideron këtë model një hap të rëndësishëm në zhvillimin e pajisjeve të vrapimit. Atletet janë krijuar për të rikthyer sa më shumë energji në çdo hap dhe për ta ndihmuar vrapuesin të lëvizë përpara me më pak shpenzim energjie.
Të lidhura
None found
Edhe nëse një atlet do të vendoste një rezultat të jashtëzakonshëm me këto atlete, koha nuk do të pranohej si rekord zyrtar nga organizatat ndërkombëtare të atletikës.
Veçoria kryesore e Fast-RB Nitro Elite 2 është përdorimi i dy pllakave të mëdha prej fibrash karboni. Ndryshe nga shumica e modeleve profesionale për maratonë, të cilat kanë vetëm një pllakë, Puma i ka vendosur të dyja në një sistem që synon të funksionojë si trampolinë.
Gjatë vrapimit, ky mekanizëm krijon një shtytje shtesë, duke synuar të pakësojë humbjen e energjisë dhe të përmirësojë efikasitetin e lëvizjes. Sipas pretendimeve të Pumës, struktura e re mund të ndikojë dukshëm në performancën e atletëve.
Megjithatë, pikërisht pllakat e dyfishta të karbonit bien ndesh me rregullat e World Athletics. Sipas tyre, këpucët e përdorura në garat zyrtare nuk mund të kenë më shumë se një pllakë të ngurtë prej fibrash karboni.
Romain Girard, zëvendëspresident i inovacionit në Puma, tha se kompania ka synuar të zgjerojë kufijtë e teknologjisë sportive.
“Me Fast-RB 2, synuam ta çonim thyerjen e rregullave në një nivel tjetër”, deklaroi ai.
Girard shpjegoi se thjeshtimi i konstruksionit dhe hapësira më e madhe për teknologjinë e shkumës Nitrofoam kanë ndihmuar në arritjen e një rikthimi shumë të lartë të energjisë.
“Kemi krijuar një atlete që ofron kthimin më të lartë të energjisë që kemi regjistruar ndonjëherë gjatë testimeve tona, duke ruajtur një peshë jashtëzakonisht të ulët.”
Ai shtoi se modeli është zhvilluar pas dy vjetësh kërkimesh, testimesh laboratorike dhe bashkëpunimi me atletë profesionistë.
“Dy vjet inovacion, testime dhe bashkëpunim me atletët janë investuar për ta përsosur përvojën, duke bashkuar performancën revolucionare me kënaqësinë e vrapimit.”
Një pjesë tjetër e rëndësishme e modelit është sistemi i amortizimit Nitrofoam Elite. Materiali i posaçëm shkumor thith një pjesë të energjisë kur këmba prek tokën dhe e rikthen atë gjatë shtytjes.
Puma pretendon se kjo teknologji mund të ulë energjinë që vrapuesi shpenzon në çdo hap. Matthias Hartmann, drejtues i inovacionit të materialeve për këpucët sportive në kompani, tha se përfitimet mund të vlejnë për kategori të ndryshme vrapuesish.
“Nuk ka rëndësi nëse vrapuesi e prek tokën fillimisht me thembër apo me pjesën e përparme të këmbës”, shpjegoi ai.
“Kjo teknologji e shkumës ofron përmirësim për çdo lloj vrapuesi.”
Megjithatë, rezultati real mund të jetë i ndryshëm në varësi të teknikës së vrapimit, peshës, shpejtësisë dhe veçorive individuale të atletit.
Për uljen e peshës dhe përmirësimin e lëvizjes, Puma ka përdorur materialin Ultraweave në pjesën e sipërme të këpucës. Kjo pëlhurë e lehtë është projektuar për të kufizuar pengesat gjatë vrapimit.
Stefano Favaro, drejtor kreativ i divizionit të sporteve ekipore në Puma, tha se Ultraweave ndihmon në reduktimin e peshës së veshjeve dhe pajisjeve sportive, si dhe në lehtësimin e lëvizjes.
Sholla e jashtme përdor ndërkohë materialin Pumagrip, i cili është zhvilluar për të siguruar kapje më të mirë në sipërfaqe të ndryshme dhe për të ndihmuar në ruajtjen e stabilitetit gjatë vrapimit.
Rregullat e World Athletics përcaktojnë edhe kufizime të tjera për këpucët e garave zyrtare në rrugë. Lartësia e shollës së mesme nuk mund të jetë më shumë se 40 milimetra, ndërsa këpucët nuk mund të përmbajnë më shumë se një strukturë të ngurtë të destinuar për shtytje, përfshirë pllakat prej fibrash karboni.
Këto kufizime synojnë të ruajnë ekuilibrin mes përparimit teknologjik dhe konkurrencës së drejtë. Fast-RB Nitro Elite 2 është ndërtuar për të shkuar përtej këtyre parametrave.
Prandaj, nëse një atlet do të arrinte me to një kohë më të shpejtë se rekordi botëror i maratonës, rezultati nuk do të mund të ratifikohej zyrtarisht.
Debati për ndikimin e atletëve të avancuara në rezultatet sportive u rikthye fuqishëm në vitin 2019, kur keniani Eliud Kipchoge u bë personi i parë që përshkoi distancën e maratonës në më pak se dy orë.
Kipchoge përdori një version të zhvilluar të atletëve Nike, me teknologji që më vonë u lidh me linjën Alphafly. Koha e tij nuk u njoh si rekord botëror, pasi tentativa u zhvillua në kushte të kontrolluara posaçërisht dhe jo në një garë të zakonshme që përmbushte rregullat.
Atletet e përdorura prej tij u bënë pjesë e diskutimit mbi avantazhin që sjell teknologjia në sport. Shkencëtari sportiv Ross Tucker i quajti ato këpucët që ndryshuan vrapimin.
Nike pretendonte se modeli mund të rriste shpejtësinë me rreth 3.4 për qind. Në një maratonë, edhe një përmirësim i vogël relativ mund të sjellë një diferencë prej disa minutash, e cila në nivelin elitar mund të ndajë një rezultat të mirë nga një rekord botëror.
Pas polemikave rreth modeleve të avancuara të Nike, World Athletics vendosi rregulla më të detajuara për teknologjinë e këpucëve të garave. Prodhuesit nisën të zhvillonin modele që përdornin materiale moderne, por që qëndronin brenda kufijve të përcaktuar.
Si pasojë, u krijua një brez i ri atletesh me pllaka karboni dhe shkumë shumë elastike. Disa prej tyre kanë shollë me lartësi pranë kufirit maksimal të lejuar, me synimin për të ofruar sa më shumë rikthim energjie pa shkelur rregullat.
Sipas artikullit, këtë vit atleti kenian Sabastian Sawe ka përshkuar një maratonë në më pak se dy orë në kushte gare, duke përdorur modelin ADIZERO Adios Pro Evo 3.
Këto atlete kanë teknologji të avancuar me fibra karboni dhe shtresa shkume që synojnë ta ndihmojnë vrapuesin të lëvizë më shpejt duke shpenzuar më pak energji. Zhvillimi i këtyre pajisjeve ka nxitur një garë të fortë mes prodhuesve për të krijuar modele më të lehta, më elastike dhe më efikase.
Megjithatë, çdo pretendim për rekord të ri duhet të kontrollohet dhe të ratifikohet nga autoritetet përkatëse sportive.
Përparimi i shpejtë i teknologjisë së këpucëve ka shqetësuar disa ekspertë, të cilët argumentojnë se pajisjet janë bërë aq të avancuara sa mund të ndikojnë ndjeshëm në rezultatet e atletëve. Kjo ka sjellë në debat konceptin e “dopingut teknologjik”.
Shaun Creighton, ish-vrapues olimpik i distancave të gjata dhe aktualisht jurist sportiv në kompaninë Moulis Legal, deklaroi se atletet moderne të maratonës janë pajisje që e rrisin realisht performancën.
“Duhet ta kemi të qartë se atletet moderne të maratonës janë pajisje që rrisin performancën në një kuptim shumë real”, tha ai për Daily Mail.
Sipas Creighton, teknologjia ka ndihmuar në arritjen e rezultateve që më parë konsideroheshin të paarritshme.
“Sinqerisht, nuk besoj se një maratonë nën dy orë do të ishte arritur pa këto atlete të avancuara.”
Ai mendon se autoritetet duhet të vazhdojnë të rishikojnë dhe përmirësojnë kufizimet teknike.
“Detyra e rregullatorëve tani është t’i përcaktojnë kufijtë teknikë në mënyrë që maratona të mbetet para së gjithash një garë e performancës njerëzore, ndërsa dizajni i atleteve të ketë një rol dytësor.”
Fast-RB Nitro Elite 2 dëshmon se prodhuesit vazhdojnë të testojnë kufijtë e mundësive teknologjike. Puma e pranon hapur se modeli i saj i ri nuk mund të përdoret në gara zyrtare dhe e paraqet këtë si pjesë të synimit për të matur potencialin maksimal të teknologjisë së vrapimit.
Kjo situatë ngre një pyetje të rëndësishme për sportin profesionist: sa ndikim duhet t’i lejohet teknologjisë në rezultatet e atletëve?
Inovacionet mund të rrisin efikasitetin dhe të ndihmojnë në vendosjen e rezultateve të reja, por njëkohësisht mund të krijojnë diferenca të mëdha mes sportistëve që kanë qasje në pajisjet më moderne dhe atyre që nuk i kanë këto mundësi.
Me çmimin 310 paund dhe sistemin e pazakontë me dy pllaka karboni, Puma Fast-RB Nitro Elite 2 është një eksperiment ambicioz në fushën e teknologjisë së vrapimit. Por për sa kohë rregullat e World Athletics nuk ndryshojnë, çdo rekord i vendosur me këto atlete do të mbetet jashtë listës zyrtare të rekordeve.
