Për Zelenskyn, përplasja me Donald Trump ka një çmim, por edhe përpjekja për ta qetësuar presidentin amerikan mund t’i kushtojë Ukrainës. Analiza e Politico e vendos udhëheqësin ukrainas përballë kësaj dileme, në një kohë kur Trump duket gjithnjë e më i prirur të merret vesh me Putinin.
Të lidhura
None found
Marrëveshja e Trump për furnizimin e miliona tonëve naftë nga Rusia, të cilën ai e ka cilësuar shumë të madhe dhe të rëndësishme, mbërriti në një moment veçanërisht të rëndë për ukrainasit. Vendi po kalon një muaj të tmerrshëm, ndërsa dimri i acartë po afron me shpejtësi.
Synimi i presidentit amerikan për të lejuar importet e naftës duke hequr sanksionet ndaj Moskës është përjetuar si një goditje e fortë nga shumica e ukrainasve. Ata vazhdojnë të përballen me sulme të njëpasnjëshme me dronë dhe raketa balistike, ndërkohë që numri i viktimave civile po shtohet.
Politico rikujton se Zelensky reagoi menjëherë ndaj marrëveshjes, duke e cilësuar atë të dobët dhe një dhuratë për Putinin që do të shërbejë për financimin e luftës ruse. Më pas, ai miratoi sulme të tjera me dronë kundër rafinerive të Rusisë, një hap edhe më sfidues që nxiti Trump t’u kërkonte ukrainasve ta zëvendësonin presidentin e tyre.
Sipas analizës, Zelensky nuk po jep sinjale se synon t’i bindet kërkesës së Trump për t’u dhënë fund përfundimisht goditjeve ndaj sektorit energjetik rus. Kjo sjellje pasqyron acarimin që është shtuar gjatë këtij viti: presidenti ukrainas ka përdorur një gjuhë më të ashpër si me kundërshtarët, ashtu edhe me aleatët, ka kritikuar udhëheqësit evropianë për vonesat e ndihmës, është përplasur me deklarata me Viktor Orban të Hungarisë dhe ka kundërshtuar haptazi mënyrën se si Trump po i qaset luftës.
Rezistenca e mbrojtjes ukrainase, bashkë me risitë e vendit në fushën e dronëve dhe raketave, i kanë dhënë Zelenskyt më shumë besim dhe vendosmëri për të ndërmarrë veprime, vlerëson artikulli. Por shfaqja e këtij zemërimi mbart edhe rreziqe.
Pikërisht kufiri deri ku ai mund ta shprehë pakënaqësinë është çështja që ngre Politico. Tim Willacey-Wilsey, ish-diplomat dhe bashkëpunëtor në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara (RUSI), e konsideron të kuptueshëm frustrimin e presidentit ukrainas, por thekson se shprehja e tij sjell edhe pasoja negative.
Sipas Willasey-Wilsey, Zelensky mund të jetë duke u mbështetur te mundësia që zgjedhjet e mesit të mandatit të muajit të ardhshëm ta dobësojnë Trump, sidomos pasi disa republikanë janë distancuar tashmë nga qëndrimi i tij për marrëveshjen e naftës. Megjithatë, provokimi i presidentit amerikan mund ta shtyjë atë të ndalojë mbështetjen vendimtare të inteligjencës amerikane ose t’i bëjë presion Elon Musk që të çaktivizojë Starlink, shërbimin satelitor të internetit të SpaceX nga i cili ushtria ukrainase varet në masë të madhe.
Willasey-Wilsey paralajmëron se udhëheqësi ukrainas mund të mos e ketë vlerësuar plotësisht rrezikun që një Trump i plagosur mund të përfaqësojë për Ukrainën.
Një tjetër kërcënim lidhet me furnizimet ushtarake. Financial Times raportoi të hënën se administrata Trump ka paralajmëruar edhe ndërprerjen e programit që u mundëson aleatëve të blejnë armë amerikane për Ukrainën. Nëse kjo ndodh, furnizimet do të pësonin ndërprerje serioze dhe Kievi do të detyrohej të varej më shumë nga partnerët evropianë, të cilët po hasin tashmë vështirësi për të rimbushur rezervat e tyre të armëve.
Pavarësisht këtyre rreziqeve, Zelensky nuk është tërhequr nga qëndrimi i tij. Ai e lidh ndalimin e goditjeve ndaj rafinerive ruse të naftës me ndalimin e sulmeve ajrore nga Moska. Në Telegram, presidenti ukrainas shkroi se çdo veprim për uljen e tensioneve duhet të bëhet në mënyrë të ndërsjellë.
Në këtë përballje ai ka gjetur, papritur, mbështetje edhe mes ligjvënësve të opozitës ukrainase, zakonisht ndër kritikët e tij më të fortë. Ish-Presidenti Petro Poroshenko, rival i betuar politik i Zelenskyt, doli gjithashtu në mbrojtje të tij pas kërkesës së Trump për ta zëvendësuar.
Poroshenko u shpreh se Rusia është vendi që ka nevojë për një udhëheqës të ri. Sipas tij, vlerësimi i çdo veprimi duhet të mbështetet vetëm te një pyetje: a e afron ai një armëpushim të plotë dhe pa kushte?
Ligjvënësi i opozitës Mykola Knyazhytsky vëren se kërkesat e Trump për largimin e Zelenskyt po japin, paradoksalisht, efektin e kundërt, duke ia forcuar pozitat brenda Ukrainës.
Në vlerësimin e Knyazhytsky, Donald Trump rezulton mbështetësi më i madh i Zelenskyt, pasi çdo përplasje e tillë ia rrit popullaritetin presidentit ukrainas si në vend, ashtu edhe mes aleatëve, veçanërisht në Evropë.
Megjithatë, në Kiev mbetet shqetësimi se një marrëveshje që Trump kërkon të arrijë me Moskën mund të paguhet nga Ukraina. Ivana Klybush-Tsinchandze, ligjvënëse e opozitës dhe ish-zëvendëskryeministre, sheh pak mundësi që Putini të pranojë kompromis.
Sipas saj, Putini nuk është i gatshëm as t’i japë fund luftës, as të pranojë një armëpushim. Ajo thotë se, nga sa kupton, të gjitha marrëveshjet e tjera që negociatorët amerikanë supozohet të kenë diskutuar me rusët kanë pasur të bëjnë vetëm me kapitullimin e Ukrainës dhe, në thelb, me fundin e saj si shtet i lirë, i pavarur dhe sovran.
Politico përfundon se kjo mund të jetë arsyeja e zemërimit që Zelensky po shfaq hapur. Ai është i vetëdijshëm për koston e përballjes me Trump, por edhe qetësimi i një presidenti amerikan gjithnjë e më të gatshëm për t’u marrë vesh me Putinin ka çmimin e vet. Për Ukrainën, asnjëra rrugë nuk përbën një mundësi të mirë.
