Një kombinim i rrezikshëm i thatësirave, përmbytjeve dhe temperaturave ekstreme po bëhet shkak i brendashkrimi për Kombet e Bashkuara, të cilat lidhin këtë situatë me varfërinë në rritje. Shkaktari kryesorështë fenomeni klimatik El Niño, i cili sipas ekspertëve mund ta thellojë më tej krizën e ushqimit në një pjesë të madhe të planetit.
Të lidhura
None found
Vlerësimet e Programit Botëror të Ushqimit (WFP) flasin për një pamje të zymtë: ndikimet e El Niño-s në periudhën2026-2027 mund ta çojnë në pasiguri të rëndë ushqimore të paktën49 milionë persona shtesë, ndërsa dhjetëra miliona të tjerë rrezikojnë të përballen me uri akute para përfundimit të vitit2027.
Ata që do të paguanin çmimin më të rëndë do të ishin shtetet që tashmë mbartin barra të mëdha: varfëri, luftëra, ekonomi të pasiguria dhe goditje të përsëritura nga ndryshimet e klimës.
Çështja në fokusështë natyra e vetë fenomenit. El Niño shfaqet kur ujërat sipërfaqësore të Oqeanit Paqësor tropikal ngrohen në mënyrë periodike, një proces që përmbys modelet e shiut dhe të temperaturave nëpër kontinente. Rezultati: thatësirë në disa rajone, ndërsa në të tjera shira të fortë dhe përmbytje.
Pasojat për bujqësinë janë të menjëhershme – korrat dëmtohen, prodhimi bie dhe zinxhirët e ushqimit pengohen. Për familjet me të ardhura modeste, çmimet në rritje dhe humbja e mjeteve të jetesës shpesh e kthejnë fatkeqësinë klimatike në krizë humanitare të plotë.
WFP-ja paralajmëron gjithashtu se efektet e fenomenit mund të zgjasin deri në2027, pasi thatësirat dhe përmbytjet prishin ciklet e mbjelljes dhe të korrjes.
Por thatësira nukështë e vetmja kërcënim. Raporti i Programit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP) thekson se ekonomitë në zhvillim po goditen njëkohësisht edhe nga energia e shtrenjtë dhe huamarrja me kosto të larta.
Alexander De Croo, drejtuesi i UNDP-së, deklaroi se kjo ndërthurje e rreziqeve mund ta hedhë prapa në varfëri një pjesë të popullsisë botërore që shkon nga dhjetëra deri në qindra miliona njerëz. Sipas tij, qeveritë e shumë vendeve kanë mbetur midis dy zgjedhjeve të pakëndshme: ose të prerë mbështetjen për shtresat më të varfra, ose ta vënë në rrezik financimin e programeve të zhvillimit.
Një barrë tjetërështë shkaku i borxhit publik. Vendet në zhvillim po paguajnë sot interesat më të larta të dy dekadave të fundit, gjë që u mungon buxheteve për arsim, shëndetësi dhe mbrojtje sociale.
Para kësaj tabloje, OKB-ja kërkon veprime të menjëhershme. UNDP-ja u drejtohet bashkësisë ndërkombëtare, institucioneve financiare dhe vendeve donatore, duke kërkuar fondime me kushte që shtetet e cenueshme t’i përballojnë.
Mesazhi i organizatësështë i qartë: ndihma duhet të vijë para se situata të përkeqësohet, që familjet të mos mbeten të pambrojtura përballë çmimeve në rritje dhe rënies së të ardhurave.
Alarmi vjen pikërisht ndërsa El Niño po merr forcë, me rrezik të mëdha për bujqësinë dhe furnizimin me ushqime. Specialistët e fushës sugjerojnë se një përgatitje në kohë dhe mbështetja financiare mund ta zbusin goditjen.
Por frika më e madheshtet te mundësia që tre kërcënimet – klima, kostoja e energjisë dhe borxhet – ta anasjellin atë që ishte arritur deri tani në betejën kundër varfërisë, duke lënë miliona familje të pambrojtura përballë nevojave më elementare të jetesës.
