Deputeti kroat në Parlamentin Evropian, Davor Ivo Stier, i përket radhëve të HDZ-së dhe së fundmi në emisionin “Romano Bolkoviq – 1 na 1” në HRT deklaroi se që prej nisjes së agresionit rus në Ukrainë në muajin shkurt 2022, Serbia nuk ka shënuar asnjë progres në rrugën e saj drejt Bashkimit Evropian. Ai argumentoi se strategjia e Beogradit për të mbajtur ekuilibër mes Perëndimit dhe Moskës nuk mund të rezistojë në planin afatgjatë.
Të lidhura
None found
Në analizën e tij, Stier e vuri Serbinë përballë Turqisë duke sqaruar se Ankaraja ka më shumë fleksibilitet për shkak të anëtarësimit në NATO, kurse Beogradi e ka hapësirën e manovrimit tejet të kufizuar sepse ekonomia e tij është e lidhur ngushtë me Evropën Perëndimore dhe shtetet fqinje. Prej më shumë se dy vjetësh, theksoi ai, asnjë kapitull negociatash nuk është as hapur e as mbyllur, çka reflekton mungesën e reformave thelbësore dhe orientimin gjeopolitik të zgjedhur nga autoritetet serbe.
Deputeti evropian vuri në shënjestër edhe qëndrimin e fuqive të mëdha perëndimore, duke veçuar Gjermaninë dhe Francën. Sipas tij, ish-kancelarja Angela Merkel, të cilën e përshkroi si lideren më me peshë të Evropës në shekullin XXI, mban përgjegjësi direkte për ngjitjen politike të Aleksandar Vuçiqit, dhe kjo ndodhi në periudhën kur Berlini po thellonte bashkëpunimin energjetik dhe tregtar me Rusinë përmes gazsjellësit “Nord Stream”.
Për sa u përket raporteve aktuale të presidentit francez Emmanuel Macron me Beogradin, Stier vlerësoi se Parisi synon të ruajë influencën e vet në Ballkan nëpërmjet partneriteteve në fushën ushtarake, ekonomike dhe politike. Megjithatë, ai shtoi se rivaliteti mes Berlinit, Parisit dhe Londrës për kontroll në rajon nuk do të thotë që Franca do të kërkojë rrugë të përshpejtuara për anëtarësimin e Serbisë në BE.
Pikë kyçe në deklaratat e tij mbetet çështja e Kosovës. Eurodeputeti kroat nënvizoi se integrimi evropian i Serbisë është i pamundur pa arritjen e një normalizimi të plotë të marrëdhënieve me Prishtinën. Ai sqaroi se Bashkimi Evropian nuk kërkon domosdoshmërisht njohje zyrtare, por një normalizim faktik që nënkupton respektimin e detyrimeve të dala nga Marrëveshja e Brukselit dhe ajo e Ohrit. Kjo do të thotë që pala serbe të mos pengojë anëtarësimin e Kosovës në organizma ndërkombëtarë, ndërkohë që Prishtina është e detyruar të krijojë Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe.
Stier e cilësoi politikën e deritanishme të BE-së si jofrytdhënëse, duke ia atribuar dështimin interesave individuale të disa vendeve anëtare në vend të një qasjeje të unifikuar. Ai bëri thirrje për një presion evropian më të sinkronizuar dhe më të vendosur ndaj Beogradit.
Në lidhje me procesin e zgjerimit, ai e identifikoi Malin e Zi si vendin me shanset më të mëdha për të mbyllur negociatat deri në vitin 2029, por paralajmëroi se prova më e madhe për Podgoricën do të jetë qëndresa ndaj influencës së “botës serbe”.
Duke e shtrirë analizën në rrafshin global, Stier vuri në dukje se SHBA-ja, qoftë nën administratën e Bidenit apo të Trumpit, nuk e konsideron më Rusinë si rrezikun kryesor botëror, pasi fokusi strategjik amerikan po zhvendoset drejt Kinës dhe hapësirës Indo-Paqësore. Rrjedhimisht, Uashingtoni pret që Evropa të marrë përsipër një barrë më të madhe për sigurinë e kontinentit të saj.
Eurodeputeti propozoi gjithashtu një model të integrimit gradual për vendet e Ballkanit Perëndimor, duke i përfshirë ato në politika të veçanta evropiane siç është eliminimi i tarifave të roamingut edhe para se të bëhen anëtare me të drejta të plota. Megjithatë, ai përsëriti se me qasjen aktuale të Beogradit, nuk sheh asnjë perspektivë për avancimin e Serbisë drejt Bashkimit Evropian.
