El Niño që po zhvillohet aktualisht ka tejkaluar rekordin e mëparshëm të temperaturës, edhe pse kulmi i tij pritej të arrihej disa muaj më vonë. Ky zhvillim ka shtuar shqetësimet për valë të fuqishme të nxehti, thatësira, përmbytje dhe pasoja të tjera ekstreme në zona të ndryshme të botës.
Të lidhura
None found
Matjet e fundit tregojnë se temperatura në pjesën qendrore të zonës së El Niño-s në Oqeanin Paqësor është ngjitur në 3.05°C mbi mesataren. Kjo shifër kalon rekordin prej 3.02°C të shënuar në nëntor 2015, ndërsa krahasimi bazohet në temperaturat mesatare të periudhës 1991–2020.
Sipas modeleve klimatike, temperatura e fenomenit mund të arrijë rreth 4°C në nëntor dhe dhjetor. Shkencëtari i klimës Zeke Hausfather e ka vlerësuar një mundësi të tillë si jashtëzakonisht të pazakontë, ndërsa disa ekspertë e kanë quajtur këtë episod një El Niño të nivelit “Godzilla”.
El Niño është një proces natyror klimatik, gjatë të cilit ngrohen në mënyrë periodike ujërat e Oqeanit Paqësor tropikal dhe ndryshojnë modelet e motit në mbarë globin. Një rritje temperature mbi 0.5°C përkufizohet si El Niño, ndërsa një nivel mbi 2°C konsiderohet ngjarje shumë e fortë.
Rreziku i pasojave më të rënda lidhet edhe me faktin se fenomeni po shfaqet në një planet që tashmë është ngrohur nga ndryshimet klimatike të shkaktuara prej aktivitetit njerëzor.
Prof. Friederike Otto nga Imperial College London e ka përshkruar situatën si një rishpërndarje të madhe të energjisë në sistemin klimatik dhe ka paralajmëruar se ajo është e rrezikshme, pasi po ndodh mbi një sistem shumë më të ngrohtë dhe të ndikuar nga njeriu.
Sipas Otto-s, shumë vende mund të përballen me temperatura ekstreme të paprecedenta, të cilat do të sillnin pasoja për shëndetin, sigurinë ushqimore dhe furnizimin me ujë.
Shenjat e para të ndikimit të El Niño-s janë vërejtur tashmë në disa pjesë të botës. Në Indonezi, moti i nxehtë dhe i thatë ka krijuar kushte të favorshme për zjarre dhe ndotje të ajrit, ndërsa në Indi janë evidentuar ndryshime në reshjet e musoneve.
Thatësira në Amerikën Qendrore dhe Karaibe po dëmton prodhimin bujqësor dhe po ul nivelet e ujit në Kanalin e Panamasë. Kjo situatë po shkakton vështirësi edhe për transportin dhe tregtinë.
Rajone të tjera mund të goditen nga reshje më të dendura dhe përmbytje. Peruja dhe Kili renditen mes vendeve që mund të përballen me reshje të forta, ndërsa Briri i Afrikës mbetet veçanërisht i ndjeshëm ndaj ndryshimeve në modelet e reshjeve.
Parashikimet për Australinë dhe Afrikën jugore flasin për kushte më të nxehta e më të thata, çka mund të rrisë rrezikun e thatësirave dhe zjarreve.
Pasojat mund të shtrihen edhe te siguria ushqimore. Programi Botëror i Ushqimit ka paralajmëruar se El Niño mund të çojë rreth 50 milionë njerëz drejt urisë akute dhe të ndikojë në rritjen e çmimeve të ushqimeve.
“The Guardian” kujton se episodet e fuqishme të mëparshme, veçanërisht ato të viteve 1997–1998 dhe 2015–2016, janë shoqëruar me dëme të mëdha ekonomike në mbarë botën.
Zeke Hausfather vlerëson se pasojat ekonomike të një El Niño shumë të fortë mund të jenë veçanërisht të mëdha nëse fenomeni përkon me një klimë globale që është tashmë më e ngrohtë.
Ekspertët nënvizojnë se El Niño mbetet një dukuri natyrore që shfaqet dhe tërhiqet në mënyrë ciklike, por ngrohja globale po ndryshon kushtet klimatike në të cilat ajo zhvillohet.
