Në panelin e organizuar për 25-vjetorin e Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, bashkëkryetari i VLEN-it dhe kryetari i Komunës së Tetovës, Bilall Kasami, deklaroi se procesi i decentralizimit ende nuk e ka përmbushur tërësisht synimin për të cilin ishte paraparë.
Të lidhura
None found
Kasami e cilësoi këtë përvjetor si një mundësi për të analizuar me sinqeritet rezultatet e arritura, ngecjet e evidentuara dhe veprimet që duhen ndërmarrë më tej. Ai foli për zhvillimin lokal dhe decentralizimin si dy shtylla të demokracisë dhe kohezionit shoqëror.
Sipas tij, gjatë 25 viteve të fundit është shënuar përparim, pasi komunave u janë besuar më shumë përgjegjësi, ndërsa qytetarëve u është krijuar hapësirë më e madhe për të ndikuar në çështjet që prekin drejtpërdrejt jetën e tyre. Megjithatë, ai nënvizoi se decentralizimi vazhdon të mbetet larg realizimit të plotë të objektivit fillestar.
Si një nga vështirësitë kryesore, Kasami përmendi hendekun ndërmjet kompetencave që u janë kaluar komunave dhe burimeve financiare që ato kanë në dispozicion.
Ai shpjegoi se, në shumë raste, pushtetit lokal i janë transferuar detyra pa iu siguruar fondet e nevojshme. Komunat, siç tha ai, duhet të kujdesen për shkollat, infrastrukturën dhe shërbimet publike, ndonëse financimi shpesh nuk është në përputhje me përgjegjësitë e ngarkuara.
Kasami vlerësoi se decentralizimi financiar nuk ka ecur me të njëjtin ritëm si ai administrativ. Sipas tij, mbështetja e madhe te transfertat nga pushteti qendror ua kufizon autonominë komunave dhe shkakton pabarazi ndërmjet tyre.
Duke trajtuar zhvillimin e balancuar rajonal, ai tha se dallimet ndërmjet rajoneve mbeten të theksuara, ndërsa investimet nuk ndahen gjithmonë sipas nevojave konkrete dhe kritereve të përcaktuara qartë.
Për etapën e ardhshme të decentralizimit, kryetari i Tetovës kërkoi që komunat të kenë më shumë të hyra vetanake, kompetenca reale dhe kapacitete më të fuqishme profesionale, si dhe që mjetet të shpërndahen në mënyrë më të drejtë.
Ai vuri në dukje edhe nevojën për forcimin e demokracisë në nivel lokal, rritjen e transparencës dhe përfshirjen më të madhe të qytetarëve në proceset vendimmarrëse.
Sipas Kasamit, kontakti i parë i qytetarit me shtetin ndodh te sporteli komunal, në shkollën ku mëson fëmija i tij dhe në rrugën përpara shtëpisë. Afrimi i vendimmarrjes me qytetarin, siç theksoi ai, shton mundësitë për pjesëmarrje, llogaridhënie dhe mbikëqyrje.
Duke iu referuar Tetovës si komunë multietnike, Kasami tha se bashkëjetesa nuk duhet të mbetet e mbështetur vetëm te formulimet ligjore. Ajo, sipas tij, duhet të konsolidohet përmes qasjes së barabartë në arsim, kulturë, infrastrukturë, shërbime dhe vendimmarrje.
Ai paralajmëroi se pabarazitë në zhvillim mund t’i thellojnë diferencat ekonomike dhe të sjellin pasoja në planin social dhe politik.
Kasami theksoi se zhvillimi i baraspeshuar i rajoneve nuk përbën vetëm një politikë ekonomike, por lidhet njëkohësisht me barazinë, stabilitetin dhe besimin mes qytetarëve.
Në përmbyllje, ai bëri thirrje për krijimin e një partneriteti të ri mes pushtetit lokal dhe atij qendror, të ndërtuar mbi kompetenca të përcaktuara qartë, financim të drejtë, konsultim dhe përgjegjësi që mund të maten.
Kasami përfundoi se komunat janë të gatshme të marrin përsipër përgjegjësi shtesë, por ato duhet të shoqërohen me burime financiare, kapacitete dhe autonomi të vërtetë. Vetëm në këto kushte, sipas tij, Marrëveshja Kornizë e Ohrit do të vijojë të jetë e gjallë jo thjesht si dokument historik, por edhe si një parim i prekshëm i demokracisë së përditshme.
