Marine Le Pen e ka synuar prej vitesh postin e presidentes së Francës, por në momentin kur ky objektiv dukej më pranë se asnjëherë më parë, asaj iu ndalua kandidimi. Kjo situatë ka zhvendosur fokusin te Jordan Bardella, 30-vjeçari që po ngjitet shpejt në skenën politike.
Të lidhura
None found
Me Emmanuel Macron që po mbyll mandatin e tij të dytë dhe të fundit, Franca pritet të zgjedhë një president të ri në vitin 2027. Raundi i parë i zgjedhjeve është caktuar për 18 prill.
Në këtë moment, kandidati i Tubimit Kombëtar (RN), parti e së djathtës ekstreme, shihet si favoriti për të pasuar Macronin. Një sondazh i fundit për raundin e parë tregon se RN mbështetet nga 31% deri në 36% e votuesve, pavarësisht emrit të kandidatit. Për të siguruar fitoren nevojitet shumicë absolute; në të kundërt, votimi shkon në balotazh më 2 maj.
Megjithatë, ende nuk dihet me siguri kush do ta përfaqësojë RN-në. Jordan Bardella, që aktualisht drejton partinë, ndodhet në këtë rol sepse Marine Le Pen nuk lejohet të kandidojë, pasi vitin e kaluar u shpall fajtore për përvetësim fondesh të Bashkimit Evropian. Ndaj saj u dha gjithashtu një gjobë dhe një dënim me katër vjet burg në arrest shtëpie, ku dy vjet janë të pezulluara. Ky dënim nuk do të zbatohet pa përfunduar procesi i apelimit, ndërsa ajo vijon të mbajë mandatin në Asamblenë Kombëtare franceze.
Blanche Leridon, drejtoreshë e studimeve franceze në institutin kërkimor Institut Montaigne në Paris, tha për DW se largimi i Le Pen nga vija e parë mund të mos jetë dëmi që u mendua fillimisht për RN-në.
Sipas saj, Jordan Bardella tashmë është më popullor se Marine Le Pen. Ajo e lidh këtë me disa elemente: moshën e re, që e largon nga e shkuara më polemike e partisë gjatë kohës së Jean-Marie Le Pen; faktin që nuk mban mbiemrin Le Pen; aftësinë për të funksionuar mirë në rrjetet sociale; si edhe imazhin e kuruar, që u jep mundësi votuesve të projektojnë tek ai pritshmëritë e tyre politike.
I përzgjedhur vetë nga Le Pen si trashëgimtar politik dhe i emëruar zëdhënës i partisë kur ishte vetëm 21 vjeç, Bardella ka ndërtuar një profil më bashkëkohor. Prania e tij në TikTok, ku numëron 2.3 milionë ndjekës, i ka shërbyer partisë për të afruar votues më të rinj. Po ashtu, kjo ka ndihmuar në zbutjen e imazhit të RN-së, e cila dikur identifikohej me racizmin dhe antisemitizmin e hapur të periudhës së Jean-Marie Le Pen, babait të ndjerë të Marine Le Pen.
Leridon nënvizon se edhe nëse Marine Le Pen e fiton apelin dhe rikthehet në garën presidenciale, Bardella nuk do të zhduket nga skena politike.
Ajo thotë se ai do të mbetet një figurë kyçe e fushatës, si kryeministri i ardhshëm i parashikuar. Sipas saj, të dy mund ta ndërtonin garën si një lloj “bilete të përbashkët”, në stilin amerikan, një formulë e paprovuar më parë në Francë. Kjo, shton ajo, do t’i bënte edhe më të fortë.
Ndërkohë, përballë një fushate ku ekonomia, reforma e pensioneve dhe emigracioni pritet të dominojnë debatin, Bardella ka nisur të shfaqë disa dallime nga mentorja e tij.
Pavarësisht kësaj, në çështjen e emigracionit ai mban një linjë shumë të ashpër. Në qershor, ai deklaroi se do t’i jepte fund fitimit automatik të shtetësisë franceze nëpërmjet lindjes, një masë që Donald Trump nuk arriti ta vendoste në SHBA.
“Fitimi automatikisht i shtetësisë franceze nuk është më i justifikuar në një botë me 8 miliardë njerëz, në një kohë kur dëshmitë e përditshme të pamundësisë sonë për integrim dhe asimilim po shtohen,” tha ai.
Sipas propozimit të Bardella-s, fëmijët e prindërve të huaj do të mund të aplikonin për shtetësi franceze vetëm pasi të kenë mbushur 18 vjeç. Ai kërkon gjithashtu që lëvizja e lirë në zonën Schengen të mbetet vetëm për shtetasit e vendeve evropiane, çka do të nënkuptonte ngritjen e një “kufiri të dyfishtë” me kontrolle si në territorin francez ashtu edhe në kufijtë e BE-së. Të dyja këto ide do të hasnin pengesa të mëdha ligjore.
Në planin ekonomik, nga ana tjetër, Bardella e ka shtyrë RN-në drejt një qasjeje më liberale dhe më pranë biznesit që kur mori drejtimin e partisë. Ai ka ndërtuar lidhje me drejtues të sektorëve ekonomikë, një fushë që Marine Le Pen nuk e kishte vënë në plan të parë.
Thibault Muzergues, drejtor politik në organizatën Shared Ground dhe autor i librit La droite woke (“E djathta woke”), thotë se karriera politike e Marine Le Pen është mbështetur te përplasja mes elitave dhe popullit. Sipas tij, Bardella e ka kuptuar se debati tashmë është zhvendosur te një ndarje më klasike mes të majtës dhe të djathtës.
Një tregues i kësaj është edhe prirja e tij për t’u larguar nga premtimet e Le Pen për ruajtjen e sistemit ekzistues të pensioneve në Francë, një qëndrim që mund të tërheqë më tepër shtresën e mesme sesa klasën punëtore.
Muzergues vëren gjithashtu se historia personale e Bardella-s ka një peshë të veçantë te publiku francez.
Sipas tij, Bardella vjen nga një familje e klasës së mesme, por është rritur në një zonë të varfër. Ai nuk ka lindur “në një kështjellë” si Le Pen, thotë Muzergues, duke e përshkruar jetën e tij si një histori ngritjeje sociale. Si shembull ai përmend lidhjen e Bardella-s me princeshën franko-italiane Maria Carolina e Bourbon-Dy Siçilive.
Ai shton se, ndryshe nga Marine Le Pen, e cila shpesh mban një ton kritik ndaj të pasurve dhe korporatave të mëdha, Bardella tregohet më i gatshëm të dëgjojë interesat e tyre.
“Ai nuk kërkon domosdoshmërisht miratimin e biznesit të madh, por u kushton vëmendje, sepse është një person që synon të arrijë majat.”
Sipas Klaus Welle, ish-sekretar i përgjithshëm i Parlamentit Evropian, as Bardella dhe as Le Pen nuk do të përpiqen të mbështeten te lëvizja amerikane MAGA.
“Mendoj se do të jenë shumë të kujdesshëm për ta shmangur këtë, sepse ka rezultuar kundërproduktive. Si ndërhyrja e Elon Musk në favor të AfD-së ashtu edhe vizita e JD Vance në Hungari patën efekt të kundërt. Përkundrazi, ata do të përpiqen të paraqiten si një forcë politike origjinale,” tha Welle.
Megjithatë, ai vlerëson se për Bardella-n mund të jetë më e lehtë të krijojë ura me forca të afërta politike në Evropë, sidomos me kryeministren italiane Giorgia Meloni.
Blanche Leridon mendon se një mbështetje nga Meloni mund ta përforcojë RN-në, por sipas saj tema më vendimtare do të jetë ajo e ndërhyrjes së jashtme dhe dezinformimit.
“Çështja e ndërhyrjes së huaj do të jetë padyshim një nga temat kryesore të fushatës, ashtu si ka qenë që nga zgjedhjet presidenciale të vitit 2017,” tha ajo.
Ajo thekson se Franca ka ngritur mekanizma të fortë kundër ndërhyrjeve të huaja, përfshirë shërbimin Viginum për zbulimin e dezinformimit, por vlerëson se këto instrumente nuk do të jenë të mjaftueshme.
“Rrjetet sociale dhe rregullimi i hapësirës digjitale do të jenë një fushë e madhe beteje për të penguar operacionet masive të ndërhyrjes që synojnë ose të krijojnë kaos gjatë fushatës ose të favorizojnë një kandidat të caktuar.”
Nëse Marine Le Pen nuk do të jetë kandidatja e RN-së, siç parashikojnë shumica e analistëve, ndikimi i saj në “biznesin familjar” politik të RN-së do të dobësohet, por nuk do të zhduket plotësisht.
Edhe pse Bardella po fiton terren në popullaritet, Klaus Welle vlerëson se ai ka ende mangësi të rëndësishme.
“Bardella ka dobësi të rëndësishme, veçanërisht mungesën e përvojës, e cila mund të bëhet më e dukshme në fazën përfundimtare të garës. Mendoj se kemi të bëjmë me një garë shumë të hapur dhe se forcat politike më të moderuara ende mund të kenë avantazh. Nuk duhet të merret si e mirëqenë që epërsia në sondazhe do të përkthehet automatikisht në fitore presidenciale.”
Ndonëse gjykatat do të përcaktojnë se kush do të jetë kandidati presidencial i RN-së, vendimin përfundimtar për presidentin e ardhshëm të Francës do ta marrin qytetarët francezë. /DW
